Όλοι τρώνε τόνο, αλλά λίγοι γνωρίζουν: Τι μπορεί να συμβεί αν το παρακάνεις

Ο τόνος αποτελεί εδώ και δεκαετίες μία από τις πιο αγαπημένες επιλογές για γρήγορο και εύκολο γεύμα. Από τα τοστ και τις σαλάτες μέχρι τα ζυμαρικά και τις πατάτες φούρνου, η κονσέρβα τόνου έχει καθιερωθεί ως βασικό προϊόν σε εκατομμύρια σπίτια παγκοσμίως. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, η δημοτικότητά του έχει αυξηθεί ακόμη περισσότερο, κυρίως λόγω της στροφής πολλών ανθρώπων σε πιο πρωτεϊνούχες και πρακτικές διατροφικές επιλογές.

Πόσο ασφαλές είναι να τρώμε κάθε εβδομάδα

Παράλληλα όμως με την αυξημένη κατανάλωση, επανέρχεται συχνά και ένα βασικό ερώτημα: πόσο ασφαλές είναι τελικά να τρώμε τόνο κάθε εβδομάδα; Οι ειδικοί εξηγούν ότι, παρότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα θρεπτικό τρόφιμο, η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να κρύβει κινδύνους λόγω της περιεκτικότητάς του σε υδράργυρο.

Γιατί οι διατροφολόγοι λένε να μην τρώμε τόνο κάθε μέρα

Ο τόνος θεωρείται εξαιρετική πηγή πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας. Περιέχει ελάχιστα λιπαρά, αρκετές βιταμίνες και σημαντικά μέταλλα, ενώ τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα που περιέχει συνδέονται με την καλή λειτουργία της καρδιάς και του εγκεφάλου. Για πολλούς ανθρώπους αποτελεί μια οικονομική και εύκολη λύση για ισορροπημένη διατροφή, ιδιαίτερα όταν ο χρόνος για μαγείρεμα είναι περιορισμένος. Εκτός από την πρωτεΐνη, ο τόνος περιέχει βιταμίνη D, η οποία είναι σημαντική για τα οστά και το ανοσοποιητικό σύστημα, καθώς και σελήνιο, ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που βοηθά στην προστασία των κυττάρων. Παράλληλα, παρέχει κάλιο και σίδηρο, στοιχεία απαραίτητα για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού.

Τόνος: Η λεπτομέρεια που αγνοούν οι περισσότεροι όταν ανοίγουν μια κονσέρβα

Ωστόσο, το βασικό ζήτημα που απασχολεί τους επιστήμονες είναι ο υδράργυρος. Πρόκειται για ένα βαρύ μέταλλο που συσσωρεύεται στους ωκεανούς και περνά στην τροφική αλυσίδα. Επειδή ο τόνος είναι μεγάλο ψάρι και βρίσκεται ψηλά στην αλυσίδα αυτή, μπορεί να συγκεντρώνει μεγαλύτερες ποσότητες υδραργύρου σε σχέση με άλλα μικρότερα ψάρια. Η υπερβολική πρόσληψη υδραργύρου μπορεί να επηρεάσει το νευρικό σύστημα και τον εγκέφαλο. Σε υψηλά επίπεδα, ενδέχεται να προκαλέσει συμπτώματα όπως μούδιασμα, προβλήματα μνήμης, κόπωση ή νευρολογικές διαταραχές. Ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος για εγκύους, μικρά παιδιά και γυναίκες που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί, καθώς ο υδράργυρος μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του εμβρύου.

VIRAL

Συγκλονίζουν όσα έλεγε η Αρβανίτη πριν «χάσει» τον μοναχογιό της, Αλέξη Σταμάτη: «Δεν έχω ξεπεράσει τον φόβο του θανάτου»

Μπέτυ Αρβανίτη: Η σταρ που ζήλεψε μέχρι και η Βουγιουκλάκη – Οι έρωτες, ο γάμος με τον Γεωργίτση και η απώλεια του γιου της

«Με σταύρωσε σαν τον Χριστό»: Ο Αλέξανδρος Κοψιάλης σε πρωτοφανές ξέσπασμα – Απαντά πρώτη φορά για Τούνη και Φιντιρίκο

Για τον λόγο αυτό, οι διατροφολόγοι συνιστούν μέτρο στην κατανάλωση. Οι περισσότερες οδηγίες αναφέρουν ότι οι υγιείς ενήλικες μπορούν να καταναλώνουν με ασφάλεια έως δύο ή τρεις μερίδες τόνου την εβδομάδα, αρκεί να υπάρχει ποικιλία στη διατροφή και να μην αποτελεί τη μοναδική πηγή ψαριού. Οι έγκυες γυναίκες καλό είναι να είναι ακόμη πιο προσεκτικές. Οι ειδικοί συνήθως προτείνουν να περιορίζεται η κατανάλωση σε λίγες κονσέρβες ή μπριζόλες τόνου την εβδομάδα, ώστε να μειώνεται η έκθεση στον υδράργυρο.

Ο λόγος που οι ειδικοί βάζουν όριο στον τόνο κάθε εβδομάδα

Υπάρχουν επίσης διαφορές ανάμεσα στα είδη τόνου. Ο λευκός τόνος ή albacore περιέχει συνήθως περισσότερα ωμέγα-3, αλλά και υψηλότερα επίπεδα υδραργύρου. Αντίθετα, ο skipjack, που χρησιμοποιείται συχνότερα στις κονσέρβες, θεωρείται χαμηλότερος σε υδράργυρο και πιο ασφαλής για συχνότερη κατανάλωση. Εξίσου σημαντικός είναι και ο τρόπος συσκευασίας. Ο τόνος σε νερό ή άλμη έχει λιγότερες θερμίδες και λιπαρά, ενώ ο τόνος σε λάδι θεωρείται πιο γευστικός αλλά πιο «βαρύς» διατροφικά. Πολλοί ειδικοί πάντως επισημαίνουν ότι ο τόνος σε ελαιόλαδο διατηρεί καλύτερα ορισμένα ωφέλιμα λιπαρά οξέα.

Από διατροφικής άποψης, ο τόνος μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας ιδιαίτερα υγιεινής διατροφής όταν συνδυάζεται σωστά. Οι διατροφολόγοι προτείνουν να συνοδεύεται από λαχανικά, όσπρια, σαλάτες και δημητριακά ολικής άλεσης, ώστε το γεύμα να είναι πιο πλήρες και ισορροπημένο. Αντίθετα, οι υπερβολικά επεξεργασμένες συνταγές με μεγάλες ποσότητες μαγιονέζας, λευκού ψωμιού ή έτοιμων σαλτσών μειώνουν αρκετά τη συνολική διατροφική αξία του γεύματος. Έτσι, η μεσογειακή προσέγγιση θεωρείται η πιο υγιεινή επιλογή για την κατανάλωση τόνου. Παράλληλα, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η ποικιλία στα ψάρια είναι απαραίτητη. Σαρδέλες, σολομός, γαύρος και σκουμπρί μπορούν επίσης να προσφέρουν πολύτιμα ωμέγα-3, συχνά με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε υδράργυρο.