Η πιο υγιεινή ντομάτα δεν είναι αυτή που νομίζετε: Η αλήθεια που λίγοι γνωρίζουν

Η ντομάτα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής διατροφής. Βρίσκεται σχεδόν καθημερινά στο τραπέζι, είτε σε σαλάτες, είτε σε μαγειρευτά, είτε ως βασικό συστατικό σε δεκάδες παραδοσιακές συνταγές. Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια οι καταναλωτές έχουν στη διάθεσή τους ολοένα και περισσότερες ποικιλίες, από τα κλασικά ντοματίνια μέχρι πολύχρωμες ή παραδοσιακές ντομάτες που συχνά κοστίζουν ακριβότερα. Το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό: αξίζει να πληρώσει κανείς περισσότερο για μια ιδιαίτερη ποικιλία ή όλες οι ντομάτες προσφέρουν πάνω-κάτω τα ίδια οφέλη; Οι ειδικοί εξηγούν ότι καμία ντομάτα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «κακή» επιλογή.
Ένα φυσικό «πακέτο» βιταμινών και αντιοξειδωτικών
Η ντομάτα περιέχει λίγες θερμίδες, αλλά μεγάλη ποσότητα νερού, γεγονός που συμβάλλει στην καλή ενυδάτωση του οργανισμού και προσφέρει αίσθημα κορεσμού. Παράλληλα αποτελεί πηγή βιταμίνης C, καλίου, φυλλικού οξέος και φυτικών ινών. Το σημαντικότερο όμως συστατικό της είναι το λυκοπένιο, ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που χαρίζει στην ώριμη κόκκινη ντομάτα το χαρακτηριστικό της χρώμα. Το λυκοπένιο έχει απασχολήσει έντονα την επιστημονική κοινότητα τα τελευταία χρόνια, καθώς πολλές μελέτες το συνδέουν με την προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες. Παράλληλα εξετάζεται ο πιθανός ρόλος του στη διατήρηση της καρδιαγγειακής υγείας και στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου, χωρίς όμως να αποτελεί από μόνο του θεραπευτικό μέσο.
Παρότι αρκετοί πιστεύουν ότι οι μεγαλύτερες ντομάτες είναι πιο πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά, οι διατροφολόγοι επισημαίνουν ότι τα μικρά ντοματίνια παρουσιάζουν ένα ενδιαφέρον πλεονέκτημα. Η αναλογία φλούδας προς σάρκα είναι μεγαλύτερη. Κάτω από τη φλούδα συγκεντρώνονται πολλές φυτικές ενώσεις, όπως πολυφαινόλες και φλαβονοειδή, που λειτουργούν επίσης ως αντιοξειδωτικά. Έτσι, όταν καταναλώνει κανείς αρκετά ντοματίνια, προσλαμβάνει αναλογικά περισσότερα από αυτά τα πολύτιμα συστατικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι μεγάλες ντομάτες υστερούν, αλλά ότι τα μικρότερα φρούτα μπορούν να προσφέρουν ελαφρώς μεγαλύτερη συγκέντρωση ορισμένων ουσιών ανά γραμμάριο.
Οι ακριβές ποικιλίες είναι καλύτερες;
Οι παραδοσιακές ή πολύχρωμες ποικιλίες έχουν αποκτήσει μεγάλη δημοτικότητα χάρη στην έντονη γεύση και την ιδιαίτερη εμφάνισή τους. Η υψηλότερη τιμή τους όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι πιο θρεπτικές. Η ποιότητα επηρεάζεται περισσότερο από το πόσο ώριμος είναι ο καρπός, τις συνθήκες καλλιέργειας και τη φρεσκάδα του προϊόντος παρά από την ίδια την ποικιλία. Ένας καλά ωριμασμένος καρπός που αγοράστηκε από τη λαϊκή αγορά ή έναν τοπικό παραγωγό μπορεί να είναι εξίσου πλούσιος σε πολύτιμα συστατικά με μια ακριβότερη επιλογή.
Κάθε χρώμα κρύβει διαφορετικές φυσικές χρωστικές. Οι κόκκινες ντομάτες περιέχουν περισσότερο λυκοπένιο. Οι πορτοκαλί και οι κίτρινες ποικιλίες είναι πλούσιες σε βήτα-καροτίνη, την οποία ο οργανισμός μετατρέπει σε βιταμίνη Α, απαραίτητη για την όραση και το ανοσοποιητικό σύστημα. Οι μοβ ή σχεδόν μαύρες ποικιλίες περιέχουν ανθοκυανίνες, τις ίδιες φυτικές ενώσεις που βρίσκονται στα μύρτιλα και στα βατόμουρα και έχουν συσχετιστεί με οφέλη για την καρδιά και τον εγκέφαλο. Από την άλλη πλευρά, οι πράσινες ντομάτες περιέχουν διαφορετικές φυτικές ουσίες που βρίσκονται ακόμη υπό επιστημονική μελέτη για τις πιθανές ευεργετικές τους ιδιότητες.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία αφορά τον τρόπο κατανάλωσης. Οι ωμές ντομάτες διατηρούν υψηλότερη ποσότητα βιταμίνης C, όμως όταν μαγειρεύονται συμβαίνει κάτι ιδιαίτερα σημαντικό. Η θερμότητα «σπάει» τα κυτταρικά τοιχώματα του καρπού και επιτρέπει στον οργανισμό να απορροφήσει πιο εύκολα το λυκοπένιο. Αν μάλιστα οι ντομάτες μαγειρευτούν με λίγο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, η απορρόφηση του λυκοπενίου γίνεται ακόμη αποτελεσματικότερη, καθώς πρόκειται για λιποδιαλυτή ουσία. Αυτό σημαίνει ότι τόσο η χωριάτικη σαλάτα όσο και μια σπιτική σάλτσα ντομάτας μπορούν να αποτελέσουν εξαιρετικές επιλογές, προσφέροντας διαφορετικά διατροφικά οφέλη.
Παρότι η ντομάτα θεωρείται από τα πιο υγιεινά τρόφιμα της μεσογειακής διατροφής, δεν χρειάζεται υπερκατανάλωση. Η ποικιλία παραμένει βασική αρχή μιας σωστής διατροφής. Η κατανάλωση διαφορετικών λαχανικών και φρούτων εξασφαλίζει μεγαλύτερη πρόσληψη βιταμινών, μετάλλων και φυτοχημικών ουσιών. Επίσης, όσοι αντιμετωπίζουν γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή έντονη καούρα ίσως χρειαστεί να περιορίσουν τις πολύ όξινες τροφές, όπως η ντομάτα, ιδιαίτερα όταν καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες ή σε ιδιαίτερα συμπυκνωμένες σάλτσες.






0 ΣΧΟΛΙΑ