Από την τραγωδία του Μαζωνάκη στον κόσμο της ύπνωσης: Τι ισχύει τελικά – Μπορεί κάποιος να χάσει τον έλεγχο με υπνοθεραπεία;

Ο αιφνίδιος και τραγικός θάνατος του δημοφιλή καλλιτέχνη Γιώργου Μαζωνάκη συνεχίζει να συγκλονίζει το πανελλήνιο, κρατώντας στραμμένα τα φώτα της δημοσιότητας στις δραματικές εξελίξεις και στις αποκαλύψεις που βλέπουν το φως της ημέρας. Η υπόθεση έχει ανοίξει μια σειρά από βαθιά ερωτήματα γύρω από τις τελευταίες ώρες της ζωής του καλλιτέχνη και τα πρόσωπα που βρέθηκαν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, στο περιβάλλον της τραγωδίας. Ανάμεσά τους βρίσκεται πλέον και ο γνωστός υπνοθεραπευτής Νάσος Κομιανός, καθώς, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά τις τελευταίες μέρες, η γιατρός που ερευνάται για τον θάνατο του τραγουδιστή είχε επικοινωνία μαζί του και του είχε στείλει φωτογραφία του Μαζωνάκη από το ιατρείο. Ο ίδιος έχει δώσει τη δική του εκδοχή για την επικοινωνία τους και πρόκειται να καταθέσει στις Αρχές, ρίχνοντας φως στις κρίσιμες στιγμές πριν από το μοιραίο.

Η παρουσία, λοιπόν, της υπνοθεραπείας στην επικαιρότητα φέρνει επιτακτικά στο προσκήνιο μια πρακτική για την οποία εξακολουθούν να υπάρχουν πολλοί μύθοι, παρεξηγήσεις και ανακριβείς αντιλήψεις στην κοινή γνώμη. Τι ακριβώς συμβαίνει όταν ένας άνθρωπος μπαίνει σε κατάσταση ύπνωσης; Κοιμάται πραγματικά; Παραδίδει τον απόλυτο έλεγχο στον υπνοθεραπευτή; Μπορεί πράγματι να θυμηθεί πράγματα που έχει ξεχάσει; Και τελικά, μέχρι πού φτάνουν τα όρια και οι δυνατότητες μιας τέτοιας συνεδρίας;

Ο θάνατος του Μαζωνάκη φέρνει στο προσκόμιο την… ύπνωση

Παρά την κινηματογραφική εικόνα και τους αστικούς μύθους που έχουν δημιουργηθεί μέσα από ταινίες, τηλεοπτικές εκπομπές και θεάματα φαντασίας, η κλινική ύπνωση δεν είναι σε καμία περίπτωση ένας βαθύς ύπνος ούτε μια κατάσταση κατά την οποία κάποιος παύει να έχει επίγνωση του εαυτού του και του περιβάλλοντός του. Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, η ύπνωση περιγράφεται ως μια φυσική κατάσταση αυξημένης χαλάρωσης και βαθιάς συγκέντρωσης, κατά την οποία το άτομο γίνεται περισσότερο δεκτικό σε θετικές υποβολές που σχετίζονται με αλλαγές στη συμπεριφορά, τη διαχείριση του άγχους ή την αυτογνωσία. Ωστόσο, αξίζει να τονιστεί ότι το άτομο δεν χάνει ποτέ τον έλεγχο των πράξεών του και συνήθως παραμένει πλήρως ενήμερο για όσα συμβαίνουν γύρω του καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.

VIRAL

Τζούλια Σάλνικοβα: Ποια είναι η μητέρα του Στέφανου Τσιτσιπά που αναζητά η Αστυνομία; Το άγνωστο παρελθόν στη Μόσχα

Λάκης Γαβαλάς: Το σπάνιο δώρο που άφησε στον τάφο του Γιώργου Μαζωνάκη και το ηχηρό μήνυμα που «λύγισε» το πανελλήνιο

Η αποκάλυψη του Ρακιντζή για τον Γιώργο Λιάγκα και τον… τάφο του Γιώργου Μαζωνάκη

Μια τυπική συνεδρία ύπνωσης συνήθως ξεκινά με μια αναλυτική συζήτηση μεταξύ του ειδικού και του ενδιαφερόμενου για τον στόχο της διαδικασίας. Στη συνέχεια, ο θεραπευτής χρησιμοποιεί ήρεμο τόνο φωνής, επαναλήψεις, καθοδηγούμενες νοητικές εικόνες και ειδικές τεχνικές χαλάρωσης, ώστε το άτομο να επικεντρωθεί περισσότερο εσωτερικά και να απομακρύνει τους εξωτερικούς περισπασμούς. Όταν η διαδικασία ολοκληρωθεί, η επιστροφή στην πλήρη εγρήγορση και στην καθημερινότητα γίνεται σταδιακά και ομαλά.

Μπορεί ο υπνοθεραπευτής να ελέγξει το μυαλό;

Εδώ βρίσκεται ίσως ο μεγαλύτερος και πιο διαδεδομένος μύθος γύρω από την ύπνωση. Η αυξημένη δεκτικότητα σε υποβολές δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι ο άνθρωπος μετατρέπεται σε «μαριονέτα» στα χέρια του θεραπευτή. Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα της Mayo Clinic, η ύπνωση δεν οδηγεί ποτέ σε απώλεια του αυτοελέγχου της συμπεριφοράς. Παράλληλα, η εκτεταμένη επιστημονική βιβλιογραφία που έχει δημοσιεύσει η American Psychological Association (APA) επισημαίνει με έμφαση ότι η παγιωμένη πεποίθηση πως κάποιος υπό ύπνωση χάνει τη θέλησή του ή λειτουργεί σαν υπνωτισμένο αυτόματο αποτελεί απόλυτη παρανόηση.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η διαδικασία είναι εντελώς ακίνδυνη ή χωρίς όρια. Η ύπνωση μπορεί να προκαλέσει σε ορισμένους ευαίσθητους ανθρώπους παροδικές ενοχλήσεις, όπως ζάλη, επίμονο πονοκέφαλο, ναυτία, υπνηλία, έντονο άγχος ή γενικευμένη δυσφορία, ενώ σε καμία περίπτωση δεν θεωρείται κατάλληλη μέθοδος για όλους ανεξαιρέτως τους ανθρώπους.

Το μεγάλο ερώτημα: μπορεί να «ξεκλειδώσει» χαμένες αναμνήσεις;

Είναι ίσως το πιο μυστηριώδες, γοητευτικό αλλά και επικίνδυνο κομμάτι της υπνοθεραπείας και ταυτόχρονα εκείνο που απαιτεί τη μεγαλύτερη προσοχή από τους επαγγελματίες. Η ύπνωση δεν πρέπει ποτέ να αντιμετωπίζεται ως μια «μαγική μηχανή» ανάκτησης χαμένων ή απωθημένων αναμνήσεων. Η APA έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι η ύπνωση δεν αποτελεί αξιόπιστη επιστημονική μέθοδο για τη βελτίωση ή την ακριβή ανάκληση της μνήμης και ότι, αντίθετα, μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο δημιουργίας ψευδών αναμνήσεων. Οι ψευδείς αυτές αναμνήσεις μάλιστα μπορεί συχνά να βιώνονται από το άτομο με τεράστια βεβαιότητα, περιπλέκοντας την πραγματικότητα.

Αυτό έχει ιδιαίτερη και κρίσιμη σημασία όταν η διαδικασία χρησιμοποιείται από ανειδίκευτους για να αναζητηθούν υποτιθέμενα γεγονότα από την παιδική ηλικία ή τραυματικές εμπειρίες. Μια εικόνα, μια αφήγηση ή μια ανάμνηση που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας ύπνωσης δεν αποτελεί από μόνη της καμία απολύτως απόδειξη ότι το συγκεκριμένο γεγονός συνέβη πραγματικά στην πραγματικότητα.

Πού χρησιμοποιείται πραγματικά η υπνοθεραπεία

Στη σύγχρονη ιατρική και ψυχολογική πρακτική, η ύπνωση έχει μελετηθεί εκτενώς ως μια χρήσιμη συμπληρωματική προσέγγωση για τη διαχείριση του χρόνιου ή οξέος πόνου, του άγχους και του στρες, ενώ έχει αξιοποιηθεί επικουρικά και σε ορισμένα προβλήματα ύπνου, στη διακοπή του καπνίσματος, καθώς και σε συγκεκριμένες καταστάσεις όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Ωστόσο, η αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητά της δεν είναι ίδια για κάθε πρόβλημα υγείας και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αντικαταστήσει αυτομάτως τις καθιερωμένες ιατρικές και ψυχιατρικές θεραπείες.

Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, η προσεκτική επιλογή του ανθρώπου που πραγματοποιεί μια τέτοια συνεδρία έχει τεράστια σημασία. Η Mayo Clinic συστήνει ανεπιφύλακτα να ελέγχεται σχολαστικά η επίσημη εκπαίδευση, η πιστοποίηση, η επιστημονική επάρκεια και το επαγγελματικό υπόβαθρο του ατόμου που παρέχει την υπηρεσία, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι είναι απόλυτα ξεκάθαρος ο ακριβής σκοπός για τον οποίο χρησιμοποιείται η ύπνωση.

Έτσι, πίσω από τη μυστηριώδη εικόνα του «υπνωτιστή» των ταινιών που με μια απλή φράση μπορεί να κάνει κάποιον να κοιμηθεί ακαριαία ή να αποκαλύψει τα βαθύτερα μυστικά του, υπάρχει μια πολύ πιο σύνθετη, προσγειωμένη και επιστημονικά οριοθετημένη διαδικασία. Και ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι να μπορεί κανείς να ξεχωρίζει με κριτική σκέψη τι αποτελεί πραγματική θεραπευτική τεχνική, τι είναι προσωπική μέθοδος κάθε επαγγελματία και τι ανήκει αποκλειστικά στη σφαίρα του μύθου και της μυθοπλασίας.