Αύξηση σχεδόν 90% στις νοσηλείες από τροφική δηλητηρίαση σε πέντε χρόνια – Οι «επικίνδυνες» συνήθειες στην κουζίνα στο μικροσκόπιο

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σημαντική αύξηση καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στις νοσηλείες λόγω τροφικής δηλητηρίασης, με τα νέα στοιχεία να δείχνουν άνοδο σχεδόν 90% μέσα σε μόλις πέντε χρόνια. Η εικόνα που προκύπτει προκαλεί ανησυχία στις υγειονομικές αρχές, καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι οδηγούνται στο νοσοκομείο εξαιτίας τροφικών λοιμώξεων που, σε πολλές περιπτώσεις, θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί. Σύμφωνα με τα δεδομένα του NHS England, από το 2020 έχουν καταγραφεί πάνω από 10.000 νοσηλείες με ύποπτη τροφική δηλητηρίαση.

Η ραγδαία αύξηση των περιστατικών

Τα στοιχεία δείχνουν ξεκάθαρη ανοδική πορεία: οι εισαγωγές στα νοσοκομεία αυξήθηκαν από 1.370 την περίοδο 2020/21 σε 2.567, το 2024/25, σημειώνοντας άνοδο 87%. Η αύξηση αυτή δεν θεωρείται τυχαία, καθώς ειδικοί συνδέουν την τάση με αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες στην κουζίνα, αλλά και με ζητήματα που σχετίζονται με την αποθήκευση και την προετοιμασία των τροφίμων.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Τα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου μία στις τρεις περιπτώσεις αφορά μικρά παιδιά ή ηλικιωμένους, δηλαδή ομάδες που είναι πιο ευάλωτες σε επιπλοκές.

• Τα παιδιά κάτω των 5 ετών αποτελούν τη μεγαλύτερη ηλικιακή ομάδα, με 13% των νοσηλειών
• Οι άνω των 65 ετών αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 25% των περιστατικών
• Εντυπωσιακό είναι ότι και οι ηλικίες 20–29 εμφανίζουν σημαντικό ποσοστό, παρόμοιο με αυτό των μικρών παιδιών

Το εύρημα αυτό δείχνει ότι η τροφική δηλητηρίαση δεν περιορίζεται μόνο σε «παραδοσιακά» ευάλωτες ομάδες, αλλά αφορά ευρύτερα τον πληθυσμό.

Τα πιο συχνά λάθη στην κουζίνα

Οι ειδικοί τονίζουν ότι μεγάλο μέρος των περιστατικών θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί, καθώς συνδέεται με βασικά λάθη στην κουζίνα.

Μεταξύ των πιο συχνών αιτιών είναι:

• Κακός χειρισμός τροφίμων
• Ανεπαρκές ψήσιμο κρέατος και ψαριού
• Λανθασμένη αποθήκευση στο ψυγείο
• Διασταυρούμενη μόλυνση μεταξύ ωμών και μαγειρεμένων τροφίμων

Απλές πρακτικές, όπως το σχολαστικό πλύσιμο των χεριών, ο διαχωρισμός ωμών και έτοιμων φαγητών και η άμεση ψύξη των περισσευμάτων, μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.

Οι «κρυφοί κίνδυνοι» στο σπίτι

Σύμφωνα με οδηγίες των ειδικών, τα τρόφιμα δεν πρέπει να μένουν σε θερμοκρασία δωματίου πάνω από δύο ώρες, καθώς τα βακτήρια πολλαπλασιάζονται γρήγορα.

Παράλληλα, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στους χρόνους κατανάλωσης, ειδικά για ευπαθή προϊόντα όπως:

• Κρέας
• Ψάρι
• Γαλακτοκομικά

Η σωστή ψύξη του ψυγείου θεωρείται επίσης κρίσιμη, με τις συστάσεις να τοποθετούν τη θερμοκρασία μεταξύ 0°C και 5°C.

Τα πιο συχνά βακτήρια που προκαλούν δηλητηριάσεις

Η τροφική δηλητηρίαση αποτελεί γενικό όρο για ασθένειες που προκαλούνται από μολυσμένα τρόφιμα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένα από τα πιο συχνά αίτια είναι το campylobacter, που εντοπίζεται κυρίως σε ωμό κοτόπουλο.

Άλλοι βασικοί «ένοχοι» είναι:

• Η σαλμονέλα
• Το E. coli
• Η λιστέρια

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν διάρροια, εμετό, στομαχικές κράμπες και πυρετό, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις η ανάρρωση έρχεται μέσα σε λίγες ημέρες. Ωστόσο, σε ευπαθείς ομάδες μπορεί να υπάρξουν σοβαρές επιπλοκές.

Ανακλήσεις προϊόντων και ανησυχία στα ράφια των σούπερ μάρκετ

Τους τελευταίους μήνες έχουν καταγραφεί αρκετές ανακλήσεις προϊόντων λόγω μόλυνσης από βακτήρια, ακόμη και σε τρόφιμα που βρίσκονται καθημερινά στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Μόλις πρόσφατα, έγινε ανάκληση για φύτρα σαλάτας λόγω υποψίας μόλυνσης από σαλμονέλα, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για την ασφάλεια των τροφίμων στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Οι «κακές συνήθειες» που επιβαρύνουν το πρόβλημα

Νέα έρευνα δείχνει ότι σχεδόν ένας στους τέσσερις παραδέχεται ότι εφαρμόζει «επικίνδυνες πρακτικές» στην κουζίνα, όπως:

• Ανεπαρκές μαγείρεμα για εξοικονόμηση χρόνου ή ενέργειας
• Αλλαγές στη θερμοκρασία του ψυγείου για μείωση κόστους

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τέτοιες πρακτικές επιτρέπουν στα βακτήρια να επιβιώνουν και να πολλαπλασιάζονται. Η σωστή θερμική επεξεργασία, τουλάχιστον στους 70°C, θεωρείται βασικό μέτρο πρόληψης.

Οι συστάσεις των ειδικών

Η Olivia Disley, που συμμετείχε στην ανάλυση των δεδομένων, σημειώνει ότι ακόμη και μικρές παραλείψεις στην κουζίνα μπορούν να έχουν σοβαρές συνέπειες. Όπως αναφέρει, «σε πολλές περιπτώσεις αρκεί ένα μικρό λάθος στην υγιεινή για να εξαπλωθούν επικίνδυνα βακτήρια». Η αύξηση των περιστατικών δείχνει ότι η τροφική ασφάλεια δεν είναι θεωρητικό ζήτημα, αλλά μέρος της καθημερινής ρουτίνας στο σπίτι. Από τον τρόπο αποθήκευσης μέχρι το μαγείρεμα, κάθε στάδιο παίζει ρόλο στην πρόληψη. Οι ειδικοί επιμένουν ότι η ενημέρωση και η σωστή εκπαίδευση των καταναλωτών μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τα περιστατικά, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις ξεκινούν από απλά, καθημερινά λάθη.