Η επίδραση του καφέ στη βιολογική γήρανση: Τι αποκαλύπτει νέα επιστημονική μελέτη

Η γήρανση αποτελεί μια σύνθετη και πολυπαραγοντική διαδικασία, η οποία χαρακτηρίζεται από τη σταδιακή μείωση της λειτουργικότητας του οργανισμού. Στο πλαίσιο της πρωτοφανούς δημογραφικής γήρανσης του πληθυσμού παγκοσμίως, ο εντοπισμός προσεγγίσεων που επιβραδύνουν τη βιολογική φθορά παραμένει μια κρίσιμη πρόκληση για την επιστημονική κοινότητα. Καθώς η διατροφή συγκαταλέγεται στους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν αυτή τη διαδικασία, ο καφές -ένα από τα δημοφιλέστερα ροφήματα παγκοσμίως- βρέθηκε στο επίκεντρο νέας έρευνας που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό npj Science of Food.

Παρά το γεγονός ότι η σχέση του καφέ με διάφορα χρόνια νοσήματα έχει διερευνηθεί εκτενώς, η συσχέτισή του με τη βιολογική γήρανση παρέμενε έως τώρα ανεπαρκώς μελετημένη, παρουσιάζοντας ελάχιστα και αντικρουόμενα ευρήματα. Επιπλέον, οι διαθέσιμες μελέτες δεν είχαν λάβει υπόψη τους τις διαφορετικές μεθόδους παρασκευής του καφέ ούτε τις ποικίλες τεχνικές μέτρησης της γήρανσης.

Πόσο επηρεάζει ο καφές στην γήρανση;

Η μεθοδολογία και το δείγμα της έρευνας

Στην παρούσα μελέτη, οι ερευνητές εξέτασαν τη συσχέτιση μεταξύ των τρόπων παρασκευής καφέ και των δεικτών βιολογικής γήρανσης, αναλύοντας δεδομένα από την Τράπεζα Βιολογικών Δεδομένων του Ηνωμένου Βασιλείου (UK Biobank). Από τη μελέτη αποκλείστηκαν τα άτομα για τα οποία έλειπαν διατροφικά στοιχεία, μεταβλητές ελέγχου ή δείκτες γήρανσης, καθώς και όσοι είχαν συμπληρώσει λιγότερες από τρεις καταγραφές διατροφικού ιστορικού.

Τα δείγματα της έρευνας

Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 49.414 συμμετέχοντες με μέση ηλικία τα 56,4 έτη, εκ των οποίων το 44,3% ήταν γυναίκες, το 91% προερχόταν από την Αγγλία και το 65% είχε ιστορικό υπέρτασης. Για τον προσδιορισμό της κατανάλωσης χρησιμοποιήθηκαν ερωτηματολόγια και επαναλαμβανόμενες καταγραφές 24ώρου. Διαπιστώθηκε ότι οι συμμετέχοντες κατανάλωναν κατά μέσο όρο 0,7 φλιτζάνια καφέ φίλτρου, 1,5 φλιτζάνι στιγμιαίο καφέ και 0,03 φλιτζάνια άλλων τύπων καφέ ημερησίως, ενώ το 23% έπινε καφέ χωρίς καφεΐνη και το 33% προσέθετε γάλα.

VIRAL

«Πόσα κιλά ηλίθι@»: Την «έπεσαν» στην Παπαθωμά για τον Καριέρε – Διαψεύδει το σχόλιο η ηθοποιός

Χρύσα Σπηλιώτη: Μια σπουδαία ηθοποιός που «έφυγε» στο Μάτι – Ήταν ένα από τα 104 θύματα της φονικής πυρκαγιάς του 2018

Πανελλήνια θλίψη για την Μαίρη Λίντα: Αδημοσίευτα πλάνα από την τελευταία πρόβα και η σπάνια εξομολόγηση για τα 17 αδέρφια (Βίντεο)

Οι δείκτες μέτρησης της βιολογικής ηλικίας

Για την αξιολόγηση της βιολογικής γήρανσης χρησιμοποιήθηκαν τρεις εξειδικευμένοι δείκτες. Ο πρώτος ήταν το σχετικό μήκος των τελομερών των λευκοκυττάρων (rLTL), ένας βιοδείκτης κυτταρικής γήρανσης που αξιολογήθηκε με τη μέθοδο της ποσοτικής αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (qPCR). Οι άλλοι δύο δείκτες ήταν η επιτάχυνση PhenoAge (PhenoAge Accel) και η επιτάχυνση βιολογικής ηλικίας βάσει της μεθόδου Klemera-Doubal (KDM-BA Accel), οι οποίοι ποσοτικοποίησαν τη βιολογική ηλικία με βάση βιοχημικές και κλινικές παραμέτρους.

Οι δείκτες μέτρησης της βιολογικής ηλικίας

Για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων μέσω γραμμικής παλινδρόμησης πολλαπλών μεταβλητών, λήφθηκαν υπόψη πολυάριθμοι συνανταλλοιωτές παράγοντες. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν η ηλικία, το φύλο, η φυλή, το εκπαιδευτικό επίπεδο, η γεωγραφική περιοχή, ο δείκτης στέρησης Townsend, η κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα, ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), η σωματική δραστηριότητα, η προσθήκη ζάχαρης, γλυκαντικών ή γάλακτος, καθώς και η παρουσία διαβήτη, καρκίνου, καρδιαγγειακών νοσημάτων ή υπέρτασης.

Διαφορετικοί τύποι καφέ, διαφορετική επίδραση στη γήρανση

Σε σύγκριση με όσους δεν κατανάλωναν καφέ, η κατανάλωση στιγμιαίου καφέ παρουσίασε σημαντικές γενικές τάσεις προς αυξημένα επίπεδα PhenoAge Accel και KDM-BA Accel, αλλά χαμηλότερο rLTL, ευρήματα που είναι συμβατά με την επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση. Ωστόσο, οι ερευνητές επεσήμαναν ότι οι περισσότερες εκτιμήσεις αντιστοιχούσαν σε επιτάχυνση της ηλικίας κατά μόλις 0,1 έως 0,2 έτη, γεγονός που συνεπάγεται οριακή κλινική σημασία σε ατομικό επίπεδο.

Τι έδειξε η κατανάλωση καφέ φίλτρου

Στον αντίποδα, η κατανάλωση καφέ φίλτρου συσχετίστηκε με σημαντικές γενικές τάσεις προς μειωμένα επίπεδα PhenoAge Accel και KDM-BA Accel, αλλά υψηλότερο rLTL, ευρήματα που συνδέονται με βραδύτερη βιολογική γήρανση. Παράλληλα, για τους υπόλοιπους τύπους καφέ δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές τάσεις.

Αναλύσεις υποομάδων και βιολογικοί μηχανισμοί

Οι αναλύσεις υποομάδων έδειξαν ότι, μεταξύ όσων κατανάλωναν περισσότερα από τρία φλιτζάνια στιγμιαίου καφέ ημερησίως, οι άνδρες, τα άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, καθώς και οι νυν καπνιστές παρουσίαζαν υψηλότερες τιμές KDM-BA Accel. Υψηλότερες τιμές PhenoAge Accel παρατηρήθηκαν στους νυν καπνιστές και στα άτομα με Δείκτη Μάζας Σώματος κάτω των 30 kg/m². Αντίθετα, οι άνδρες που κατανάλωναν περισσότερα από τρία φλιτζάνια καφέ φίλτρου την ημέρα εμφάνιζαν μειωμένες τιμές KDM-BA Accel.

Τέλος, η ανάλυση διαμεσολάβησης αποκάλυψε ορισμένους από τους βιολογικούς μηχανισμούς αυτής της σχέσης. Η κυστατίνη C και ο βασικός μεταβολικός ρυθμός (BMR) διαμεσολαβούσαν στατιστικά ένα σημαντικό ποσοστό της συσχέτισης του καφέ φίλτρου με τους δείκτες KDM-BA Accel και PhenoAge Accel. Επιπλέον, η ακετυλίωση της γλυκοπρωτεΐνης (GlycA) διαμεσολάβησε σε ποσοστό από 23,4% έως 34,6% τις συσχετίσεις τόσο του στιγμιαίου καφέ όσο και του καφέ φίλτρου με τους δείκτες βιολογικής γήρανσης, ενώ κανένας από αυτούς τους παράγοντες δεν φάνηκε να διαμεσολαβεί τη σχέση των τύπων καφέ με το μήκος των τελομερών. Τα αποτελέσματα αυτά παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητα και στις αναλύσεις ευαισθησίας που πραγματοποιήθηκαν.