Σαν σήμερα, 18 Ιουνίου 1815: Πραγματοποιήθηκε η μάχη του Βατερλό που σήμανε και το τέλος της κυριαρχίας του Ναπολέοντα

Η 18η Ιουνίου 1815 αποτελεί ένα από τα πιο καθοριστικά ορόσημα της παγκόσμιας Ιστορίας. Σαν σήμερα στα λασπωμένα χωράφια κοντά στο Βατερλό του σημερινού Βελγίου, γράφτηκε ο επίλογος της θρυλικής πορείας του Ναπολέοντα Βοναπάρτη.

Ο ίδιος ο Γάλλος αυτοκράτορας, συναισθανόμενος το μέγεθος της επικείμενης καταστροφής, είχε δηλώσει πως αυτή η σύγκρουση θα έσβηνε τη δόξα όλων των προηγούμενων θριάμβων του. Δεν είχε άδικο. Το αποτέλεσμα εκείνης της ημέρας δεν γκρέμισε μόνο τον προσωπικό του θρόνο, αλλά επανασχεδίασε ριζικά τον γεωπολιτικό χάρτη της γηραιάς ηπείρου.

Το κύκνειο άσμα των εκατό ημερών

Η αντίστροφη μέτρηση είχε ξεκινήσει λίγους μήνες νωρίτερα, τον Μάρτιο του 1815, όταν ο Ναπολέων απέδρασε από το νησί της Έλβας όπου βρισκόταν εξόριστος. Επιστρέφοντας θριαμβευτικά στο Παρίσι, ανακατέλαβε την εξουσία για μια σύντομη περίοδο που έμεινε γνωστή ως οι «Εκατό Ημέρες».

VIRAL

Κατακρεούργησε τη σύζυγό του και αυτοκτόνησε: Γιατί κηδεύτηκε κανονικά ο 50χρονος αστυνομικός – Δεν πήγαν τα παιδιά του

Ο Γιώργος Τσούκαλης αποκάλυψε αυτό που κανείς δεν λέει για την εξαφάνιση της 45χρονης Σταυρούλας – «Δυστυχώς αποκλείω…»

Τραϊανός Δέλλας: Συγκινεί το πανελλήνιο η απόφαση που πήρε 23 μέρες μετά τον θάνατο της Γωγώς Μαστροκώστα

Πανικόβλητες οι ευρωπαϊκές μοναρχίες –Βρετανία, Πρωσία, Αυστρία και Ρωσία– συγκρότησαν αμέσως τον Έβδομο Συνασπισμό για να τον εξουδετερώσουν. Ο Βοναπάρτης, γνωρίζοντας ότι ο χρόνος κυλούσε εις βάρος του, αποφάσισε να επιτεθεί πρώτος.

Στόχος του ήταν να χτυπήσει τους συμμάχους ξεχωριστά, προτού προλάβουν να ενώσουν τις στρατιές τους. Παρά την προσωρινή του επιτυχία εναντίον των Πρώσων στο Λινί στις 16 Ιουνίου, η στρατηγική του θέση παρέμενε εξαιρετικά εύθραυστη.

Η γεωγραφία του θανάτου και η μοιραία καθυστέρηση

Οι δύο αντίπαλοι στρατοί συναντήθηκαν τελικά νότια των Βρυξελλών. Ο Ναπολέων παρέταξε περίπου 72.000 άνδρες, ανάμεσα στους οποίους βρίσκονταν έμπειροι βετεράνοι αλλά και νεοσύλλεκτοι.

Απέναντί του, ο Δούκας του Ουέλινγκτον διοικούσε μια πολυεθνική δύναμη 68.000 στρατιωτών από τη Βρετανία και άλλες ευρωπαϊκές περιοχές. Παράλληλα, ο Πρώσος Στρατάρχης Μπλύχερ έσπευδε προς το πεδίο της μάχης με ακόμη 50.000 άνδρες.

Η σύγκρουση ξεκίνησε γύρω στις 11:00 το πρωί. Μια έντονη νυχτερινή νεροποντή είχε μετατρέψει το έδαφος σε βάλτο, αναγκάζοντας τον Ναπολέοντα να καθυστερήσει την επίθεση, ελπίζοντας ότι ο ήλιος θα στέγνωνε τη λάσπη ώστε να μετακινηθεί το βαρύ πυροβολικό του.

Αυτή η καθυστέρηση αποδείχθηκε μοιραία. Οι πρώτες γαλλικές επιθέσεις επικεντρώθηκαν σε στρατηγικές αγροικίες, όπως το Ουγκομόν και η Λα Ε Σεντ, οι οποίες μετατράπηκαν σε πραγματικά σφαγεία.

Τα ατσάλινα τετράγωνα και η πρωσική σφήνα

Οι αμυντικές γραμμές του Ουέλινγκτον, τοποθετημένες έξυπνα πίσω από μια κορυφογραμμή, άντεξαν το ένα κύμα επιθέσεων μετά το άλλο. Το λασπώδες έδαφος εξουδετέρωσε την ορμή του γαλλικού ιππικού υπό τον στρατάρχη Νεϊ, το οποίο αδυνατούσε να σπάσει τα πειθαρχημένα, συμπαγή τετράγωνα του βρετανικού πεζικού.

Καθώς το απόγευμα πλησίαζε και οι δυνάμεις του Ουέλινγκτον άρχιζαν να λυγίζουν από την κόπωση, η εμφάνιση των Πρώσων του Μπλύχερ άλλαξε τις ισορροπίες. Οι Πρώσοι χτύπησαν τη δεξιά πλευρά των Γάλλων, προκαλώντας ασφυκτική πίεση.

Σε μια ύστατη προσπάθεια να ανατρέψει την κατάσταση, ο Ναπολέων έριξε στη μάχη την Αυτοκρατορική Φρουρά, την ελίτ του στρατού του. Όταν όμως και αυτή η επίθεση αποκρούστηκε, οι γαλλικές γραμμές κατέρρευσαν. Η υποχώρηση μετατράπηκε γρήγορα σε άτακτη φυγή, αφήνοντας πίσω χιλιάδες νεκρούς και όλο το γαλλικό πυροβολικό.

Το τέλος μιας εποχής και η νέα Ευρώπη

Το κόστος σε ανθρώπινες ζωές ήταν τρομακτικό: περίπου 25.000 Γάλλοι και 22.000 σύμμαχοι έχασαν τη ζωή τους. Μετά την πανωλεθρία, ο Ναπολέων επέστρεψε ηττημένος στο Παρίσι, όπου παραιτήθηκε οριστικά στις 22 Ιουνίου.

Η προσπάθειά του να διαφύγει στην Αμερική απέτυχε. Συνελήφθη από τους Βρετανούς και εξορίστηκε στο απομονωμένο νησί της Αγίας Ελένης, όπου και πέθανε.Το Βατερλό σφράγισε το τέλος των Ναπολεόντειων Πολέμων και της Πρώτης Γαλλικής Αυτοκρατορίας, επαναφέροντας τη δυναστεία των Βουρβόνων στη Γαλλία.

Παράλληλα, εκτόξευσε τη φήμη του Ουέλινγκτον. Το σημαντικότερο όμως ήταν ότι το Συνέδριο της Βιέννης, που ακολούθησε, επέβαλε ένα νέο σύστημα ισορροπίας δυνάμεων, εξασφαλίζοντας ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν θα μπορούσε πλέον να κυριαρχήσει μόνη της στην ήπειρο.