Σαν σήμερα, 03 Απριλίου 1827: Ημέρα-σταθμός για το νεότερο ελληνικό κράτος – Η εκλογή του Ιωάννη Καποδίστρια ως πρώτου Κυβερνήτη

Σαν σήμερα, στις 3 Απριλίου 1827, η ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης και η πορεία προς τη δημιουργία ενός σύγχρονου, οργανωμένου κράτους άλλαξε οριστικά προσανατολισμό. Μέσα στο εκρηκτικό κλίμα της Γ’ Εθνικής Συνελεύσεως στην Τροιζήνα, οι πληρεξούσιοι του αγωνιζόμενου έθνους πήραν τη μεγάλη απόφαση: Ψήφισαν το ΣΤ’ Ψήφισμα, με το οποίο εξέλεγαν τον κορυφαίο Έλληνα διπλωμάτη της Ευρώπης, τον Ιωάννη Καποδίστρια, ως τον πρώτο «Κυβερνήτη της Ελλάδος» με επταετή θητεία.

Η απόφαση αυτή δεν ήταν απλώς μια διοικητική πράξη. Ήταν μια πράξη απελπισίας και ταυτόχρονα ελπίδας. Η Επανάσταση βρισκόταν σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της, σπαρασσόμενη από εμφύλιες διενέξεις και απειλούμενη από την προέλαση του Ιμπραήμ. Η εκλογή του Καποδίστρια αποτελούσε την ύστατη προσπάθεια των Ελλήνων να αποκτήσουν μια διεθνώς αναγνωρίσιμη προσωπικότητα που θα μπορούσε να συνομιλήσει με τις Μεγάλες Δυνάμεις και να μετατρέψει μια ένοπλη εξέγερση σε κυρίαρχο κράτος.

Το παρασκήνιο της Τροιζήνας: Ένα Έθνος σε δίλημμα

Η Γ’ Εθνική Συνέλευση ξεκίνησε τις εργασίες της κάτω από δραματικές συνθήκες. Οι Έλληνες ήταν διχασμένοι, με δύο διαφορετικά «στρατόπεδα» να συνεδριάζουν αρχικά σε Αίγινα και Ερμιόνη. Η ανάγκη για ενότητα οδήγησε τελικά στη σύγκλιση στην Τροιζήνα. Εκεί, η επιρροή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη ήταν καταλυτική. Ο «Γέρος του Μοριά» γνώριζε καλά ότι χωρίς μια ισχυρή κεντρική διοίκηση, ο αγώνας θα έσβηνε.

Ο Καποδίστριας, έχοντας διατελέσει Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και όντας μια από τις πιο σεβαστές προσωπικότητες της ευρωπαϊκής διπλωματίας, ήταν ο μοναδικός που μπορούσε να «επιβληθεί» στους οπλαρχηγούς και τους προκρίτους. Το ΣΤ’ Ψήφισμα όριζε ότι ο Κυβερνήτης θα αναλάμβανε την εκτελεστική εξουσία, ενώ παράλληλα ψηφιζόταν το «Πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος», το οποίο έμεινε στην ιστορία ως ένα από τα πιο δημοκρατικά και φιλελεύθερα κείμενα της εποχής του.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Το περιεχόμενο του ψηφίσματος και η επταετία

Το ΣΤ’ Ψήφισμα της 3ης Απριλίου 1827 προέβλεπε τα εξής βασικά σημεία:

• Εκλογή: Ο Ιωάννης Καποδίστριας ονομαζόταν παμψηφεί Κυβερνήτης.
• Διάρκεια: Η θητεία του οριζόταν στα επτά έτη, ένα διάστημα που θεωρήθηκε απαραίτητο για να τεθούν οι βάσεις της κρατικής μηχανής.
• Μεταβατική Διοίκηση: Μέχρι την άφιξη του Καποδίστρια στην Ελλάδα, την εξουσία θα ασκούσε μια τριμελής «Αντικυβερνητική Επιτροπή».

Η εκλογή του χαιρετίστηκε με ενθουσιασμό από τον απλό λαό, που έβλεπε στο πρόσωπό του έναν «σωτήρα». Ωστόσο, οι πολιτικές ελίτ της εποχής έβλεπαν με σκεπτικισμό τη συγκέντρωση εξουσιών σε έναν άνθρωπο που δεν είχε συμμετάσχει άμεσα στις πολεμικές συγκρούσεις επί του πεδίου, αλλά αγωνιζόταν στα διπλωματικά σαλόνια.

Η διπλωματική ευφυΐα του Καποδίστρια

Όταν ο Καποδίστριας έλαβε το μήνυμα της εκλογής του, βρισκόταν στην Ελβετία. Δεν έσπευσε αμέσως στην Ελλάδα. Με τη μεθοδικότητα που τον διέκρινε, ξεκίνησε έναν νέο γύρο διπλωματικών επαφών στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ήθελε να εξασφαλίσει οικονομική ενίσχυση και, κυρίως, τη δέσμευση των Μεγάλων Δυνάμεων για την ανεξαρτησία της Ελλάδας.

Ιωάννης Καποδίστριας

Γνώριζε ότι ένα κράτος χωρίς σύνορα, χωρίς ταμείο και χωρίς στρατό δεν θα μπορούσε να επιβιώσει. Η εκλογή του το 1827 λειτούργησε ως καταλύτης για τη Συνθήκη του Λονδίνου και την επακόλουθη Ναυμαχία του Ναβαρίνου, καθώς οι Μεγάλες Δυνάμεις αντιλήφθηκαν ότι η Ελλάδα απέκτησε πλέον μια σοβαρή πολιτική κεφαλή.

Η άφιξη και το τιτάνιο έργο

Ο Καποδίστριας έφτασε τελικά στο Ναύπλιο τον Ιανουάριο του 1828. Αυτό που αντίκρισε ήταν μια χώρα ερειπωμένη. Ο ίδιος έγραψε στις επιστολές του ότι βρήκε «ένα έθνος χωρίς ψωμί, χωρίς σπίτια, χωρίς νόμους».

Αμέσως ξεκίνησε τη δημιουργία του «Πανελληνίου», ενός συμβουλευτικού σώματος, και ανέστειλε προσωρινά το Σύνταγμα, κρίνοντας ότι η χώρα χρειαζόταν έκτακτες εξουσίες για να αντιμετωπίσει την πείνα, τις αρρώστιες και την αναρχία. Ίδρυσε σχολεία, ορφανοτροφεία, δικαστήρια, την πρώτη Γεωργική Σχολή στην Τίρυνθα και εισήγαγε την καλλιέργεια της πατάτας.

Η σημασία της 3ης Απριλίου σήμερα

Η επέτειος της εκλογής του Καποδίστρια μας θυμίζει τη σημασία της πολιτικής οργάνωσης και του οράματος. Ο Καποδίστριας δεν ήρθε στην Ελλάδα για να κυβερνήσει απλώς, αλλά για να μεταμορφώσει μια επαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε ευρωπαϊκό κράτος.

Παρά το τραγικό του τέλος με τη δολοφονία του το 1831, οι βάσεις που έθεσε με το ΣΤ’ Ψήφισμα της Τροιζήνας ήταν τόσο ισχυρές, που άντεξαν στον χρόνο. Η 3η Απριλίου 1827 παραμένει η ημέρα που η Ελλάδα αποφάσισε να εμπιστευτεί την τύχη της στον «πρώτο των πρώτων», θέτοντας τα θεμέλια για τη διεθνή της υπόσταση.

Όταν η Εθνοσυνέλευση εμπιστεύτηκε το τιμόνι της χώρας στον Καποδίστρια

Σήμερα, 199 χρόνια μετά, το μήνυμα εκείνης της εκλογής παραμένει επίκαιρο: η ενότητα και η επιλογή των ικανότερων είναι ο μοναδικός δρόμος για την εθνική επιβίωση και πρόοδο.