Σαν σήμερα, 04 Μαρτίου 1924: Η «γέννηση» του Happy Birthday To You – Η ιστορία πίσω από τις έξι λέξεις που τραγούδησε όλος ο πλανήτης

Υπάρχουν μελωδίες που είναι τόσο βαθιά ριζωμένες στη συλλογική μας μνήμη, ώστε μοιάζουν να υπήρχαν πάντα, σαν ένα αρχέγονο κομμάτι της ανθρώπινης κουλτούρας. Το «Happy Birthday To You» είναι αναμφίβολα η πιο αναγνωρίσιμη αγγλόφωνη μελωδία στον κόσμο, ένα τραγούδι που έχει ακουστεί σε κάθε γωνιά της γης, από τα πιο ταπεινά σαλόνια μέχρι το διάστημα. Σαν σήμερα, στις 4 Μαρτίου 1924, οι στίχοι αυτού του παγκόσμιου ύμνου των γενεθλίων τυπώθηκαν και δημοσιεύτηκαν για πρώτη φορά στις Ηνωμένες Πολιτείες, ξεκινώντας μια διαδρομή που θα το μετέτρεπε σε ένα πολιτιστικό φαινόμενο, αλλά και σε ένα από τα πιο κερδοφόρα πνευματικά δικαιώματα στην ιστορία της μουσικής βιομηχανίας.

Από το νηπιαγωγείο στη δόξα: Οι αδελφές Hill και το «Good Morning to All»

Η ιστορία του τραγουδιού δεν ξεκίνησε με τούρτες και κεράκια, αλλά σε ένα νηπιαγωγείο στο Λούισβιλ του Κεντάκι, στα τέλη του 19ου αιώνα. Οι αδελφές Mildred και Patty Hill, δύο πρωτοπόρες παιδαγωγοί, έγραψαν μια απλή μελωδία με τίτλο «Good Morning to All» γύρω στο 1893. Σκοπός τους ήταν να δημιουργήσουν ένα τραγούδι που θα μπορούσαν να τραγουδήσουν εύκολα τα μικρά παιδιά κάθε πρωί στην τάξη. Η Mildred συνέθεσε τη μουσική και η Patty έγραψε τους στίχους, εστιάζοντας στην απλότητα και την επανάληψη. Η μελωδία ήταν τόσο «κολλητική» που άρχισε να εξαπλώνεται οργανικά, καθώς τα παιδιά και οι γονείς άρχισαν να προσαρμόζουν τους στίχους σε διάφορες περιστάσεις, με τη συνηθέστερη να είναι οι γιορτές των γενεθλίων.

Οι αδελφές Mildred και Patty Hill, έγραψαν μια απλή μελωδία με τίτλο «Good Morning to All»

Η ιστορική δημοσίευση του 1924 και η καθιέρωση των στίχων

Αν και η μελωδία κυκλοφορούσε για δεκαετίες, ήταν η 4η Μαρτίου 1924 που σηματοδότησε την επίσημη «ένωση» της μουσικής των Hill με τους στίχους των γενεθλίων σε έντυπη μορφή. Ο Robert Coleman δημοσίευσε το τραγούδι σε ένα βιβλίο με ύμνους, συμπεριλαμβάνοντας τους στίχους «Happy Birthday To You» χωρίς την άδεια των αδελφών Hill. Μέσα στα επόμενα χρόνια, το τραγούδι άρχισε να εμφανίζεται σε ταινίες και θεατρικές παραστάσεις στο Broadway, κερδίζοντας μια δημοτικότητα που κανείς δεν είχε φανταστεί. Η απλότητά του ήταν το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του: έξι λέξεις, μια κλίμακα που ο καθένας μπορεί να ακολουθήσει και ένα μήνυμα που είναι οικουμενικό.

Η σκοτεινή πλευρά των πνευματικών δικαιωμάτων

Με την τεράστια επιτυχία ήρθαν και οι νομικές διεκδικήσεις. Το 1935, η εταιρεία Summy Company κατοχύρωσε τα πνευματικά δικαιώματα του τραγουδιού, αποδίδοντας την πατρότητα στις αδελφές Hill. Αυτό σήμαινε ότι για δεκαετίες, όποιος ήθελε να χρησιμοποιήσει το τραγούδι σε ταινία, τηλεοπτική εκπομπή ή δημόσια εκδήλωση για κερδοσκοπικούς σκοπούς, έπρεπε να πληρώσει τσουχτερές αμοιβές. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι σκηνοθέτες του Χόλιγουντ συχνά απέφευγαν να το χρησιμοποιήσουν, προτιμώντας το «For He’s a Jolly Good Fellow», μόνο και μόνο για να γλιτώσουν τα πνευματικά δικαιώματα που μπορούσαν να φτάσουν τις χιλιάδες δολάρια. Η Warner Chappell Music, που αγόρασε τα δικαιώματα αργότερα, φέρεται να κέρδιζε περίπου 2 εκατομμύρια δολάρια ετησίως από αυτό και μόνο το τραγούδι.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Η ιστορική δικαίωση και η ελευθερία του τραγουδιού

Η κατάσταση αυτή διήρκεσε μέχρι το 2015, όταν μια ομάδα κινηματογραφιστών, με επικεφαλής την Jennifer Nelson, κατέθεσε αγωγή εναντίον της Warner Chappell. Μετά από μια εξαντλητική έρευνα, αποδείχθηκε ότι τα πνευματικά δικαιώματα που είχαν κατοχυρωθεί το 1935 αφορούσαν μόνο συγκεκριμένες διασκευές για πιάνο και όχι τους ίδιους τους στίχους ή τη μελωδία. Ο δικαστής George H. King αποφάνθηκε ότι το τραγούδι ανήκει πλέον στο Public Domain (δημόσιο κτήμα). Ήταν μια ιστορική στιγμή για την πνευματική ιδιοκτησία, καθώς το τραγούδι «απελευθερώθηκε» και πλέον μπορεί να τραγουδιέται παντού χωρίς τον φόβο νομικών συνεπειών.

Εμβληματικές στιγμές: Από τη Marilyn Monroe στον Άρη

Το «Happy Birthday To You» έχει συνοδεύσει μερικές από τις πιο εμβληματικές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας. Ποιος μπορεί να ξεχάσει τη Marilyn Monroe να το τραγουδά με την αισθησιακή φωνή της στον Πρόεδρο John F. Kennedy το 1962; Ήταν όμως και το πρώτο τραγούδι που μεταδόθηκε από το διάστημα, όταν το πλήρωμα του Apollo 9 το τραγούδησε το 1969. Ακόμη πιο συγκινητική ήταν η στιγμή το 2013, όταν το Curiosity Rover της NASA προγραμμάτισε τον εαυτό του να «τραγουδήσει» το Happy Birthday στην επιφάνεια του Άρη για να γιορτάσει τον πρώτο του χρόνο στον κόκκινο πλανήτη. Σήμερα, 102 χρόνια μετά την πρώτη του δημοσίευση, το τραγούδι παραμένει ο απόλυτος τρόπος για να πούμε σε κάποιον ότι χαιρόμαστε που υπάρχει στη ζωή μας.