Γιατί οι ανοιχτές σχέσεις καταρρέουν στην πράξη; Οι 3 λόγοι που τα ζευγάρια επιστρέφουν στη μονογαμία

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η συναινετική μη-μονογαμία κερδίζει έδαφος στις ΗΠΑ, με περίπου 1 στις 25 σχέσεις να μην ακολουθεί το παραδοσιακό μοντέλο. Ωστόσο, παρά την υποχώρηση των ταμπού, παρατηρείται ένα αξιοσημείωτο φαινόμενο: πολλοί που πειραματίζονται με τις ανοιχτές σχέσεις, επιστρέφουν σύντομα στη μονογαμία.

Ο Dr. Justin R. Garcia, εκτελεστικός διευθυντής του Ινστιτούτου Kinsey, επισημαίνει στο Business Insider ότι ενώ το ενδιαφέρον για το swinging και την πολυαμορία έχει εκτοξευθεί από τα μέσα της δεκαετίας του 2000, η πράξη αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη από τη θεωρία.

Οι 3 λόγοι που «κλείνουν» ξανά οι σχέσεις

Σύμφωνα με τον Dr. Garcia, υπάρχουν τρεις βασικοί παράγοντες που οδηγούν τα ζευγάρια πίσω στο μονογαμικό μοντέλο:

1. Τα «βιολογικά εργαλεία» και ο χρόνος

Ο ειδικός υποστηρίζει πως οι περισσότεροι άνθρωποι δεν διαθέτουν τα απαραίτητα «βιολογικά εργαλεία» για να αγαπούν ταυτόχρονα περισσότερα από ένα άτομα με την ίδια ένταση. Πέρα από το συναισθηματικό βάρος, μια ανοιχτή σχέση απαιτεί τεράστια επένδυση χρόνου για να παραμένουν όλοι οι σύντροφοι ικανοποιημένοι.

2. Το εξαντλητικό επίπεδο επικοινωνίας

Η πολυαμορία απαιτεί συνεχή διαπραγμάτευση. Σε μια «πολυπλέγμα» σχέση (polycule), οι ερωτήσεις είναι ασταμάτητες:

• Ποιος χρειάζεται περισσότερη επαφή;
• Ποιος νιώθει παραμελημένος;
• Ποια είναι η δυναμική ανάμεσα σε κάθε μέλος ξεχωριστά;

Ακόμη και οι περιστασιακές πολυαμορικές συναντήσεις απαιτούν προσπάθεια και λεπτούς χειρισμούς που συχνά κουράζουν τα ζευγάρια.

3. Η ψευδαίσθηση της «θεραπείας»

Πολλά ζευγάρια ανοίγουν τη σχέση τους ελπίζοντας ότι η σεξουαλική εξερεύνηση θα λύσει τα υπάρχοντα προβλήματά τους. Στην πραγματικότητα, συμβαίνει το αντίθετο: η πολυαμορία τείνει να μεγεθύνει τις παθογένειες. Η ζήλια, η πλήξη και η αναντιστοιχία στη λίμπιντο δεν εξαφανίζονται, αλλά έρχονται στην επιφάνεια με μεγαλύτερη ένταση.

Λειτουργεί για όλους;

Παρά τις δυσκολίες, ο Dr. Garcia διευκρινίζει ότι η μη-μονογαμία δεν είναι καταδικασμένη. «Μπορεί να μην λειτουργεί για τους περισσότερους, υπάρχουν όμως πολλοί άνθρωποι για τους οποίους αυτού του είδους οι διευθετήσεις δουλεύουν ρολόι», καταλήγει, τονίζοντας ότι η επιτυχία εξαρτάται από την προσωπικότητα και τις αντοχές του κάθε ατόμου.

Η αποδόμηση του «μονογαμικού προτύπου»

Για δεκαετίες, η μονογαμία θεωρούνταν ο μοναδικός αποδεκτός δρόμος για μια υγιή σχέση. Σήμερα, η γενιά των Millennials και της Gen Z αμφισβητεί αυτό το κοινωνικό συμβόλαιο, αναζητώντας μοντέλα που προσφέρουν μεγαλύτερη αυτονομία και σεξουαλική ποικιλία. Η άνοδος της μη μονογαμίας συνδέεται άμεσα με την αποδέσμευση της σεξουαλικότητας από την αναπαραγωγή και τη θρησκευτική ηθική, δίνοντας έμφαση στην προσωπική ευτυχία και την ειλικρίνεια.

Η τεχνολογία έπαιξε καταλυτικό ρόλο. Εφαρμογές γνωριμιών (dating apps) έχουν ενσωματώσει φίλτρα για «ανοιχτές σχέσεις» ή «πολυαμορία», διευκολύνοντας τη δικτύωση ανθρώπων με κοινές αντιλήψεις. Αυτό που παλαιότερα συνέβαινε στο περιθώριο ή υπό άκρα μυστικότητα, τώρα συζητιέται ανοιχτά σε podcasts, social media και τηλεοπτικές σειρές, μειώνοντας το κοινωνικό στίγμα.

Οι ψυχολογικές προκλήσεις

Ωστόσο, η μετάβαση από τη θεωρία στην πράξη κρύβει παγίδες. Η μη μονογαμία απαιτεί:

• Υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη: Οι σύντροφοι πρέπει να διαχειριστούν τη ζήλια όχι ως εμπόδιο, αλλά ως ένα συναίσθημα που χρειάζεται ανάλυση.
• Ριζική ειλικρίνεια: Η παραμικρή παράλειψη μπορεί να εκληφθεί ως προδοσία, καθώς τα όρια στις ανοιχτές σχέσεις είναι συχνά πιο αυστηρά και συγκεκριμένα από ό,τι στις μονογαμικές.
• Απομάκρυνση από την κτητικότητα: Η αποδοχή ότι ο σύντροφός μας μπορεί να αντλεί χαρά και από άλλες πηγές απαιτεί μια εσωτερική ασφάλεια που πολλοί δυσκολεύονται να κατακτήσουν.