Σαν σήμερα, 18 Νοεμβρίου 1976: Εγκαθιδρύεται η Δημοκρατία στην Ισπανία, έπειτα από 37 χρόνια δικτατορίας του στρατηγού Φράνκο

Σαν σήμερα, στις 18 Νοεμβρίου του 1976, η Ισπανία έγραψε μία από τις πιο κρίσιμες σελίδες της σύγχρονης ιστορίας της, τερματίζοντας οριστικά μία περίοδο 37 ετών δικτατορίας υπό τον στρατηγό Φρανθίσκο Φράνκο. Η ημέρα αυτή σηματοδοτεί την ψήφιση του Νόμου για την Πολιτική Μεταρρύθμιση (Ley para la Reforma Política) από τα Κορτές (Cortes), την διορισμένη από τον Φράνκο Βουλή της Ισπανίας. Η ψήφιση του Νόμου, ο οποίος άνοιξε τον δρόμο για τη διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών και την εγκαθίδρυση της κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, θεωρείται προσωπικός θρίαμβος του μεταβατικού πρωθυπουργού Αδόλφο Σουάρεθ.

Ο θάνατος του Φράνκο τον Νοέμβριο του 1975 άφησε πίσω του μία χώρα διχασμένη και θεσμούς βαθιά εμποτισμένους από την αυταρχική του ιδεολογία. Το καθεστώς είχε προβλέψει την επιστροφή στη μοναρχία, με τον Βασιλιά Χουάν Κάρλος Α’ να ορίζεται διάδοχος. Ωστόσο, ο νεαρός Βασιλιάς, αντί να συνεχίσει το φρανκικό καθεστώς, όπως ανέμεναν οι σκληροπυρηνικοί του καθεστώτος, αποφάσισε να οδηγήσει τη χώρα ομαλά προς τη Δημοκρατία. Ο πρώτος πρωθυπουργός που διόρισε, ο Κάρλος Αρίας Ναβάρρο, αποδείχθηκε διστακτικός στις μεταρρυθμίσεις.

Η στρατηγική ιδιοφυΐα του Αδόλφο Σουάρεθ

Η πραγματική στροφή ήρθε τον Ιούλιο του 1976, όταν ο Χουάν Κάρλος διόρισε πρωθυπουργό τον Αδόλφο Σουάρεθ. Ο Σουάρεθ, ο οποίος ήταν πρώην ηγετικό στέλεχος του Εθνικού Κινήματος (Movimiento Nacional), του μοναδικού κόμματος του φρανκικού καθεστώτος, θεωρήθηκε αρχικά από πολλούς ως μία επιλογή συνέχειας. Ωστόσο, αποδείχθηκε ο καταλληλότερος άνθρωπος για να εφαρμόσει τη στρατηγική της «νόμιμης ρήξης».

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Η ιδιοφυΐα του Σουάρεθ έγκειτο στο ότι κατάφερε να χρησιμοποιήσει τους ίδιους τους θεσμούς του φρανκικού καθεστώτος – κυρίως τα Κορτές και το Εθνικό Συμβούλιο – για να τους διαλύσει εκ των έσω και να νομιμοποιήσει τη μετάβαση στη Δημοκρατία. Αντί να επιβάλει τη Δημοκρατία με επαναστατικές πράξεις, ο Σουάρεθ πρότεινε τον Νόμο για την Πολιτική Μεταρρύθμιση. Αυτός ο Νόμος, με νομικούς όρους, έθετε το πλαίσιο για τη διεξαγωγή ελεύθερων, δημοκρατικών εκλογών, ουσιαστικά καταργώντας τον προηγούμενο φρανκικό νομικό κώδικα (τις Θεμελιώδεις Αρχές του Βασιλείου).

Η μάχη των Κορτές και ο αποφασιστικός αριθμός

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Σουάρεθ δεν ήταν ο λαός, αλλά η ίδια η φρανκική ελίτ που κατείχε την πλειοψηφία στα Κορτές. Τα Κορτές αποτελούνταν από σκληροπυρηνικούς φρανκιστές που πίστευαν στη συνέχιση του καθεστώτος. Ο Σουάρεθ πέρασε μήνες διπλωματίας, πειθούς και πολιτικών ελιγμών για να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους, υποσχόμενος μια ομαλή και ελεγχόμενη μετάβαση.

Στις 18 Νοεμβρίου 1976, η ψηφοφορία για τον Νόμο για την Πολιτική Μεταρρύθμιση διεξήχθη στα Κορτές. Το αποτέλεσμα υπήρξε συντριπτικό και ενδεικτικό του θριάμβου του Σουάρεθ, ο οποίος κατάφερε να πείσει ή να παρακάμψει την πλειοψηφία των παλαιών φρουρών:

• Υπέρ: 425 ψήφοι
• Κατά: 59 ψήφοι
• Αποχή: 13 ψήφοι

Η συντριπτική πλειοψηφία του 80% ήταν το επιστέγασμα μιας αριστοτεχνικής πολιτικής κίνησης. Με τη ψήφο αυτή, τα ίδια τα φρανκικά Κορτές αυτοκαταργήθηκαν, παρέχοντας τη νομιμότητα για τη μετάβαση στη Δημοκρατία. Ο Νόμος εγκρίθηκε αργότερα και με δημοψήφισμα στις 15 Δεκεμβρίου 1976, με τη συντριπτική πλειοψηφία του 94% του λαού να λέει «ναι» στη μεταρρύθμιση, σφραγίζοντας την επιθυμία του Έθνους.

Ο δικτάτορας Φράνκο

Η εγκαθίδρυση και η κληρονομιά

Ο θρίαμβος της 18ης Νοεμβρίου 1976 άνοιξε τον δρόμο για τις πρώτες ελεύθερες εκλογές στην Ισπανία τον Ιούνιο του 1977, στις οποίες ο Αδόλφο Σουάρεθ κέρδισε με το κόμμα του, την Ένωση Δημοκρατικού Κέντρου (UCD). Η επιτυχία της Μεταπολίτευσης (Transición), όπως ονομάστηκε η περίοδος, πιστώνεται στον Χουάν Κάρλος και τον Σουάρεθ, οι οποίοι κατάφεραν να οδηγήσουν τη χώρα από τον αυταρχισμό στη Δημοκρατία αναίμακτα, σε αντίθεση με πολλές άλλες χώρες που βίωσαν βίαιες ρήξεις. Η στιγμή αυτή έθεσε τις βάσεις για τη σύνταξη του Συντάγματος του 1978 και την ολοκληρωτική επιστροφή της Ισπανίας στην οικογένεια των ευρωπαϊκών δημοκρατιών. Ο Αδόλφο Σουάρεθ έμεινε στην ιστορία ως ο άνθρωπος που κατόρθωσε το ακατόρθωτο: να πείσει τους φύλακες ενός καθεστώτος να ανοίξουν οι ίδιοι την πόρτα της αλλαγής.