Σαν σήμερα, 10 Νοεμβρίου 1949: Μια νέα εποχή επικοινωνίας – Η μέρα που ο ΟΤΕ απέκτησε τον πρώτο του συνδρομητή

Σαν σήμερα, τη 10η Νοεμβρίου του 1949, μια ημερομηνία που συχνά περνά απαρατήρητη, γράφτηκε η ουσιαστική αρχή ενός τεράστιου κεφαλαίου στην ελληνική ιστορία, εκείνου των μαζικών τηλεπικοινωνιών. Αν και ο Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος (ΟΤΕ) είχε ιδρυθεί επίσημα λίγο νωρίτερα, στις 23 Οκτωβρίου του ίδιου έτους, η 10η Νοεμβρίου σηματοδοτεί τα επίσημα εγκαίνια έναρξης των εργασιών του, την ημέρα που ο νέος κρατικός φορέας ξεκίνησε να λειτουργεί εμπορικά, αποκτώντας τους πρώτους του συνδρομητές. Αυτό το γεγονός δεν ήταν απλώς μια γραφειοκρατική αλλαγή, αλλά η θεσμική μετάβαση από ένα ανοργάνωτο και κατεστραμμένο από τον πόλεμο τηλεπικοινωνιακό τοπίο, σε μια εθνική στρατηγική για την επικοινωνία.

Μέχρι εκείνη τη στιγμή, οι τηλεπικοινωνίες στην Ελλάδα βρίσκονταν στα χέρια διαφόρων φορέων, κυρίως ξένων ιδιωτικών εταιρειών όπως η Ανώνυμη Ελληνική Τηλεφωνική Εταιρεία (ΑΕΤΕ), με κύριο μέτοχο την Siemens und Halske, η οποία διαχειριζόταν την αστική τηλεφωνία, και η βρετανική Cable and Wireless, υπεύθυνη για την τηλεγραφική και τηλεφωνική ανταπόκριση με το εξωτερικό. Η εσωτερική τηλεγραφία και η υπεραστική τηλεφωνία ανήκαν στο ελληνικό κράτος, δημιουργώντας ένα πολύπλοκο και κατακερματισμένο δίκτυο. Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και ο Εμφύλιος είχαν προκαλέσει ανυπολόγιστες ζημιές στις υποδομές, αχρηστεύοντας το μεγαλύτερο μέρος του τηλεφωνικού δικτύου. Ενδεικτικά, στην Αθήνα, από τους περίπου 32.000 συνδρομητές που υπήρχαν πριν την Κατοχή, είχαν απομείνει μόλις 6.000 τον Ιανουάριο του 1945.

Η ενοποίηση και το μονοπώλιο

Με το Νομοθετικό Διάταγμα 1049/1949, το Ελληνικό Δημόσιο ίδρυσε τον ΟΤΕ, αναθέτοντάς του το μονοπώλιο της παροχής όλων των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Ο νέος οργανισμός είχε ως αποστολή να ενοποιήσει αυτές τις διάσπαρτες υπηρεσίες, να αναπτύξει τις υποδομές και να φέρει το τηλέφωνο, που μέχρι τότε ήταν προνόμιο των λίγων, σε κάθε γωνιά της χώρας.

Η πρώτη μέρα εμπορικής λειτουργίας του Οργανισμού δεν ήταν απλώς η εξυπηρέτηση ενός μεμονωμένου πελάτη, αλλά η έναρξη της καταγραφής και της οργάνωσης του συνδρομητικού του κοινού σε εθνική κλίμακα, συμπεριλαμβάνοντας τις υπάρχουσες αυτόματες και χειροκίνητες τηλεφωνικές παροχές. Οι συνδρομητικές γραμμές που ενεργοποιήθηκαν εκείνη την πρώτη περίοδο, στα τέλη του 1949 και στις αρχές του 1950, ανήκαν σε περίπου 96 οικιακούς πελάτες σε μεγάλες πόλεις όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, η Λάρισα και η Χίος. Αυτοί οι πρώτοι συνδρομητές αποτέλεσαν το θεμέλιο της πελατειακής βάσης που θα εκτόξευε τον ΟΤΕ στις επόμενες δεκαετίες.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Από το προνομιούχο μέσο στον κοινωνικό ιστό

Η εμφάνιση του ΟΤΕ και η συστηματική του εργασία έφεραν ριζικές αλλαγές στη ζωή των Ελλήνων. Μέσα στα επόμενα χρόνια, ο Οργανισμός προχώρησε σε εκτεταμένες επενδύσεις, εγκαθιστώντας σημαντικό τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές. Χτίστηκαν εμβληματικά κτίρια, όπως το Υπεραστικό Μέγαρο Αθηνών (ΥΜΑ) και αργότερα το Νέο Υπεραστικό Μέγαρο Αθηνών (ΝΥΜΑ), τα οποία μαρτυρούν την τεράστια προσπάθεια ανάπτυξης του δικτύου.

Μέχρι το 1959, μόλις δέκα χρόνια μετά την ίδρυσή του, ο ΟΤΕ είχε συνδέσει τηλεφωνικά την Ελλάδα με το σύνολο της Ευρώπης και τις περισσότερες χώρες της Αμερικής, Ασίας, Αφρικής και Αυστραλίας. Η αύξηση των υπεραστικών συνδιαλέξεων εξωτερικού έφτασε το ιλιγγιώδες ποσοστό του 2.044%. Το τηλέφωνο έπαψε να είναι απλώς ένα τεχνικό μέσο και μετατράπηκε σε αναπόσπαστο κομμάτι του κοινωνικού ιστού, επιτρέποντας την επικοινωνία και τη σύνδεση σε μια χώρα που προσπαθούσε να επουλώσει τις πληγές της και να εκσυγχρονιστεί.

Για δεκαετίες, ο ΟΤΕ ήταν ταυτόσημος με τη λέξη τηλεπικοινωνίες για τους Έλληνες, διατηρώντας το μονοπώλιο μέχρι το 2001. Η ίδρυση και η έναρξη λειτουργίας του στις 10 Νοεμβρίου 1949 αποτέλεσε το αποφασιστικό βήμα που άνοιξε τον δρόμο για την ψηφιακή εποχή, χτίζοντας τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίχθηκαν αργότερα η κινητή τηλεφωνία και το διαδίκτυο στην Ελλάδα.