Ωτοστόπ: Έτσι δημιουργήθηκε ένα από τα πιο γνωστά τραγούδια του Θανάση Γκαϊφύλλια

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ο Θανάσης Γκαϊφύλλιας γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 25 Οκτωβρίου το 1947 στο Σουφλί του Έβρου και μεγάλωσε στην Κομοτηνή, όπου μετακόμισε με την οικογένειά του το 1953. Από νεαρή ηλικία έδειξε την αγάπη του για τη μουσική και το 1968 έκανε το πρώτο του δισκογραφικό βήμα με την εταιρεία Lyra, παρουσιάζοντας τέσσερα τραγούδια επηρεασμένα από το Νέο Κύμα.

Η σπουδαία καριέρα

Ακολούθησαν οι δίσκοι «Ωτοστόπ» (1971) και «Ατέλειωτη Εκδρομή» (1975), δύο έργα που καθιέρωσαν τον Γκαϊφύλλια ως μία από τις σημαντικές μορφές της ελληνικής τραγουδοποιίας. Το 1977 αποφάσισε να εγκαταλείψει τη ζωή της Αθήνας και να επιστρέψει στη Θράκη, αφιερώνοντας τον εαυτό του στην πολιτιστική ανάπτυξη του τόπου του. Εκεί ίδρυσε το «Κύτταρο», ένα δισκοπωλείο – βιβλιοπωλείο που για πάνω από δύο δεκαετίες αποτέλεσε κέντρο πολιτισμού και δημιουργίας για ολόκληρη τη Θράκη.

Στη δεκαετία του ’90 δημιούργησε το δικό του δισκογραφικό label, «Δίσκοι Κύτταρο Κομοτηνής», μέσα από το οποίο κυκλοφόρησε τους δίσκους «Βραδιάζει» (1991), «Επί Πτυχίω» (1996), «Το τραγούδι της τιμής» (1997, με το σχήμα «Αλάβαστρο») και «Stavento» (1999). Παράλληλα, συνεργάστηκε με πολλούς γνωστούς καλλιτέχνες και συνέβαλε στη μουσική παραγωγή νέων δημιουργών.

Ο Γκαϊφύλλιας δεν περιορίστηκε ποτέ μόνο στο τραγούδι. Έγραψε μουσική για θεατρικές παραστάσεις του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής, όπως «Η αυλή των θαυμάτων», «Το φιντανάκι» και «Τα μωρά τα φέρνει ο πελαργός». Το 2008 παρουσίασε σε μορφή λαϊκού ορατορίου το έργο του Οδυσσέα Ελύτη «Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας», ενώ το 2010 κυκλοφόρησε τον διπλό ζωντανό δίσκο «Αυτά που ρωτάς – Ζωντανά στο Κύτταρο», με παλαιότερα και νέα του τραγούδια.

Η ιστορία πίσω από το τραγούδι «Ωτοστόπ»

Ο στιχουργός Δημήτρης Ιατρόπουλος, σε συνέντευξή του στον Κωνσταντίνο Παυλικιάνη, είχε μιλήσει για την συνεργασία του με τον σπουδαίο ερμηνευτή, αποκαλύπτοντας πώς «γεννήθηκε» το τραγούδι «Ωτοστόπ». Συγκεκριμένα, για το τραγούδι που κυκλοφόρησε το 1971 και περιλαμβάνεται στον δίσκο «Ωτοστόπ» ανέφερε:

Το 1971 είχα γυρίσει από τα πρώτα μου ταξίδια στην Ευρώπη. Εγώ είχα τελειώσει το σχολείο, το οκτατάξιο γυμνάσιο τότε -γιατί στα 15 μου χρόνια μ’ έβαλε ο Μάνος Χατζιδάκις στην Columbia και δούλευα μέσα στην εταιρεία, και γνώρισα και όλο τον κόσμο από τότε, και παράλληλα πήγαινα στο νυχτερινό. Στο νυχτερινό ήμουνα επίσης πολύ ενεργοποιημένος. Το 1963 είχα βγάλει την πρώτη μου ποιητική συλλογή, τις «Απολογίες», που έκανε πολύ θόρυβο, και ο τότε Υπουργός Παιδείας της κυβέρνησης Καραμανλή, ο Γρηγόριος Κασιμάτης, πολύ γνωστός πολιτικός, μου είχε δώσει έναν έπαινο γιατί ήμουνα ο μόνος μαθητής γυμνασίου που είχε βγάλει ποτέ ποιητική συλλογή σε επίπεδο πολύ σοβαρό και τον είχαν αντιμετωπίσει οι κριτικοί σαν ένα νέο μεγάλο ταλέντο κ.λπ. Παράλληλα, όμως, είχα ανακατευθεί πάρα πολύ στον αριστερό χώρο -κάποια στιγμή είχα συλληφθεί στην πρώτη Πορεία Ειρήνης- και οργάνωσα μαζί με άλλους νεαρούς μία μεγάλη κινητοποίηση και κατεβάσαμε 10.000 μαθητές νυχτερινών γυμνασίων σε απεργία παρακαλώ, όπου θεωρήθηκα ο υποκινητής και με εντολή του υπουργείου, από τον… ίδιο υπουργό -για να δεις η ζωή μου τι σενάριο που είναι- αποβλήθηκα δια παντός… από όλα τα γυμνάσια της χώρας!

Επειδή λείπανε κάτι μήνες για να πάρω το απολυτήριό μου, πέσανε στη μέση οι φίλοι μου οι δημοσιογράφοι, γιατί είχα κάνει πια το όνομά μου, αν και ήμουνα ακόμα πιτσιρικάς, πολύ μικρός, με λέγανε Έλληνα Ρεμπώ, επειδή ο Ρεμπώ στα 17 του κι αυτός, είχε χαλάσει τον κόσμο [σ.σ. εν έτει 1871] στη Γαλλία. Μπήκανε, λοιπόν, κάποιοι δημοσιογράφοι, μπροστά ο Μηνάς Παπάζογλου, που έκανε τότε το εκπαιδευτικό ρεπορτάζ στα Νέα, και άλλοι δημοσιογράφοι από άλλες εφημερίδες μαζί του, και γράψανε -γιατί ήδη είχα ακουστεί από τότε σαν Ποιητής της Αμφισβήτησης- ότι μ’ απέβαλαν απ’ όλα τα γυμνάσια οι φασίστες. Τελικά αναγκάστηκε ο υπουργός και πήρε πίσω την απόφασή του. Αλλά εγώ, μόλις πήρα το χαρτί έφυγα αμέσως με ωτοστόπ για τη Γερμανία. Ήτανε η περίφημη δεκαετία του 1960. Τα παιδιά των λουλουδιών, τα ταξίδια και το ωτοστόπ, μία ευλογία. Τώρα πια δεν μπαίνει κανείς. Τότε όμως… Μπήκα σε μια πολύ γλυκιά περιπέτεια των νιάτων μου, έφτασα μέχρι τη Γερμανία μ’ ωτοστόπ, με απέλασαν οι Γερμανοί γιατί παραβίασα το τρίμηνο του τουρίστα, ξαναμπήκα παράνομα στη Γερμανία κάνα δυο φορές -έχω ένα διαβατήριο γεμάτο απελάσεις- έκανα κάτι τατουάζ στα χέρια μου, όχι αυτά που κάνουν τώρα με τα μπιχλιμπίδια που είναι της μόδας, αλλά πραγματικό τατουάζ. Και επέστρεψα κάποια στιγμή στην Ελλάδα, πριν ξαναφύγω για άλλα ταξίδι Πατσιφά και την εταιρεία Lyra και μπήκα μες στο Νέο Κύμα και σ’ όλα αυτά. Παράλληλα, είχα έναν αγαπημένο φίλο, τον Λάκη Παππά, ο οποίος ανήκε σε μία καλλιτεχνική οικογένεια. Ο αδελφός του, ο Σπύρος Παππάς, ήταν σπουδαίος ηθοποιός και συνθέτης τραγουδιών.

Η γυναίκα του, η Άννα Ιασωνίδου, ήταν τότε πρωταγωνίστρια του ελληνικού κινηματογράφου. Ο γαμπρός του Λάκη Παππά, ο Παντελής Λεούσης, είχε επίσης σημαντικά τραγούδια στο Νέο Κύμα σαν συνθέτης, και πρώτος ξάδελφος ήταν ένας πιτσιρικάς τότε, ο Δημήτρης Ψαριανός. Πήγαινε σε δύο δάσκαλους κιθάρας, τη Λίζα Ζώη και τον Ασημακόπουλο, που ήτανε ζευγάρι κιθαρίστες και σπουδαίοι δάσκαλοι, κι είχε γίνει πολύ καλός κιθαρίστας. Ο μικρός είχε ταλέντο κι όπως τον κάναμε παρέα -εγώ τον είχα μαζί μου, σαν γιο μου- του έδινα κάποιους στίχους κι άρχισε να γράφει καταπληκτικά τραγούδια σαν συνθέτης. Μόλις μπήκε στο στούντιο και τα τραγούδησε, Κωνσταντίνε, καταλάβαμε ότι είχαμε να κάνουμε μ’ έναν μεγάλο Έλληνα ερμηνευτή. Τον γνωρίσαμε στον Χατζιδάκι και τον πήρε και έκανε κατ’ ευθείαν τον περίφημο «Μεγάλο Ερωτικό». Σαν συνθέτης, όμως, ήταν κι ο ίδιος προχωρημένος. Του έγραψα τα πρώτα του τραγούδια, συλλεκτικά πια, το «Πρόβλημα», τη «Μάγισσα», πριν πάει στον Χατζιδάκι, και μέσα σ’ όλη αυτή την ιστορία είχε κατέβει από την Κομοτηνή ένας πιτσιρικάς, που λεγόταν Θανάσης Γκαϊφύλλιας. Ο Πατσιφάς τού άλλαξε το όνομα και τον έκανε Φύλλια, για να είναι πιο εμπορικό. Και με τ’ όνομα Φύλλιας κατέβηκε κι αυτός εκεί και μας λέει ο Πατσιφάς να του κάνουμε το πρώτο του τραγούδι. Τι να γράψουμε; Ροκιά τελείως. Του λέω να γράψω ένα τραγούδι για το ωτοστόπ, γιατί είχα γίνει πια στο ωτοστόπ επαΐων! Έδινα συνεντεύξεις για το ωτοστόπ και τους έλεγα πότε πρέπει να το κάνεις. Π.χ. όταν βρέχει δεν πρέπει να κάνεις σήμα στο αυτοκίνητο γρήγορα, παρά να το κάνεις ξαφνικά στα 20 μέτρα. Ο οδηγός σκέφτεται ότι είσαι μέσα στη βροχή. «Να το πάρω το παιδί…». Δεν κάνεις ποτέ, ας πούμε, σε κατηφόρα ή ανηφόρα. Δεν κόβει ταχύτητα ο άλλος, δεν αλλάζει. Όταν κάνεις έξω από την πόλη, πρέπει να είσαι έξω από τον αστικό ιστό. Και, πάνω απ’ όλα, να ξέρεις να προσαρμόζεσαι. Είναι ο οδηγός φασίστας, θα είσαι με τον Χίτλερ. Είναι ο οδηγός Ολυμπιακός, θα είσαι Ολυμπιακός. Είναι ο οδηγός Παναθηναϊκός, θα είσαι Παναθηναϊκός. Σε ενδιαφέρει, λοιπόν, όσο γίνεται να πας πιο μακριά με ωτοστόπ. Ε, όλα αυτά είναι και χαριτωμένα και ήταν πολύ εύκολο που έγραψα το «Ωτοστόπ», που είχε έναν λαχταριστό, νεανικό στίχο. Μ’ αυτό το τραγούδι ξεκίνησε την καριέρα του ο Γκαϊφύλλιας. Επειδή ήταν ροκάς, εμείς τον φωνάζαμε Τένεσι Γκάιφελ.