Σαν σήμερα, 09 Οκτωβρίου 1944: Η «συμφωνία των ποσοστών» – Πώς η Ελλάδα «πουλήθηκε» από τους Συμμάχους

Σαν σήμερα, στις 9 Οκτωβρίου του 1944, σε μια κρίσιμη συνάντηση στη Μόσχα, ο Βρετανός πρωθυπουργός Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Σοβιετικός ηγέτης Ιωσήφ Στάλιν συμφώνησαν σε μια μυστική διανομή της Ανατολικής Ευρώπης σε σφαίρες επιρροής. Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρέθηκε και η Ελλάδα, η οποία, χωρίς τη γνώση της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας, αλλά και της ηγεσίας του ΚΚΕ, «πουλήθηκε» στη βρετανική σφαίρα επιρροής. Αυτή η συμφωνία, γνωστή ως Συμφωνία των Ποσοστών ή της Μόσχας, έθεσε τα θεμέλια για τον Εμφύλιο Πόλεμο που θα ακολουθούσε.

Το παρασκήνιο: Μια διανομή «στο πόδι»

Η συνάντηση του Τσόρτσιλ και του Στάλιν έγινε με φόντο την επέλαση του Κόκκινου Στρατού στην Ανατολική Ευρώπη. Οι Σοβιετικοί είχαν ήδη τον έλεγχο της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, ενώ οι Βρετανοί έβλεπαν με ανησυχία την αύξηση της σοβιετικής επιρροής στην περιοχή. Ο Τσόρτσιλ, έχοντας την Ελλάδα ως ένα από τα βασικά του γεωστρατηγικά συμφέροντα, θέλησε να εξασφαλίσει ότι η χώρα θα παρέμενε υπό βρετανικό έλεγχο.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός έγραψε σε ένα κομμάτι χαρτί την πρότασή του: «Ρουμανία: Ρωσία 90%, άλλοι 10%. Ελλάδα: Μεγάλη Βρετανία 90% (σε συμφωνία με ΗΠΑ), Ρωσία 10%. Γιουγκοσλαβία: 50%-50%. Ουγγαρία: 50%-50%. Βουλγαρία: Ρωσία 75%, άλλοι 25%». Ο Στάλιν, αφού μελέτησε το χαρτί, έβαλε ένα μεγάλο «τίκ» και το επέστρεψε στον Τσόρτσιλ. Ο Βρετανός πρωθυπουργός, αν και ανήσυχος για το πόσο πρόχειρα έγινε η συμφωνία, έλαβε τη διαβεβαίωση που ήθελε.

Οι συνέπειες: Ο δρόμος προς τον Εμφύλιο

Η Συμφωνία των Ποσοστών ήταν μια κίνηση που είχε καταστροφικές συνέπειες για την Ελλάδα. Ουσιαστικά, οι Μεγάλες Δυνάμεις αποφάσισαν για την τύχη της χώρας, αγνοώντας πλήρως την πολιτική πραγματικότητα. Η ελληνική κυβέρνηση, η οποία βρισκόταν ακόμα στην εξορία, και η ηγεσία του ΚΚΕ, που είχε τον έλεγχο του μεγαλύτερου μέρους της χώρας μέσω του ΕΑΜ, αγνοούσαν παντελώς το περιεχόμενο της συμφωνίας.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, όταν οι Βρετανοί αποβιβάστηκαν στην Αθήνα, οι κομμουνιστικές δυνάμεις να μην υποχωρήσουν, καθώς δεν γνώριζαν ότι ο Στάλιν είχε «πουλήσει» την Ελλάδα. Αυτή η άγνοια, σε συνδυασμό με την ένταση που υπήρχε ήδη μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, οδήγησε στα Δεκεμβριανά και τελικά στον Εμφύλιο Πόλεμο.

Ένα ιστορικό δίδαγμα

Η Συμφωνία των Ποσοστών αποτελεί ένα από τα πιο μελανά σημεία στην ιστορία των διεθνών σχέσεων. Μας υπενθυμίζει ότι η γεωπολιτική μπορεί να είναι σκληρή και απρόσωπη, και ότι οι τύχες των λαών συχνά αποφασίζονται σε κλειστές αίθουσες, χωρίς τη δική τους συμμετοχή. Η Ελλάδα πλήρωσε ένα βαρύ τίμημα για αυτή τη συμφωνία, με έναν εμφύλιο πόλεμο που άφησε πίσω του χιλιάδες νεκρούς και χώρισε μια ολόκληρη γενιά.