Σαν σήμερα, 26 Σεπτεμβρίου 1980: Βόμβα εκρήγνυται κατά τη διάρκεια της μεγάλης γιορτής μπύρας «Οκτόμπερφεστ» στο Μόναχο – 13 νεκροί και 211 τραυματίες

Σαν σήμερα, πριν από 45 χρόνια, η μεγαλύτερη γιορτή μπύρας στον κόσμο, το Οκτόμπερφεστ του Μονάχου, μετατράπηκε σε σκηνικό τρόμου και θανάτου. Το βράδυ της 26ης Σεπτεμβρίου 1980, μια ισχυρή βόμβα εξερράγη στην κεντρική είσοδο της εκδήλωσης, αφήνοντας πίσω της μια ανείπωτη τραγωδία: 13 νεκρούς και 211 τραυματίες. Το φονικό χτύπημα, που έμελλε να μείνει στην ιστορία ως η χειρότερη τρομοκρατική επίθεση στη Γερμανία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αποδόθηκε σε έναν 21χρονο φοιτητή με ακροδεξιές διασυνδέσεις, τον Γκούντολφ Κέλερ, ο οποίος ήταν και ο ίδιος ένα από τα θύματα.

Η τραγωδία: Ένα βράδυ γιορτής που κατέληξε σε εφιάλτη

Ήταν 10:19 το βράδυ, λίγο πριν το κλείσιμο της ημέρας του φεστιβάλ, όταν ο θανάσιμος κρότος συγκλόνισε την είσοδο της Theresienwiese, του χώρου όπου φιλοξενείται το Οκτόμπερφεστ. Χιλιάδες επισκέπτες, πολλοί από τους οποίους ήταν οικογένειες με παιδιά, αποχωρούσαν από τη γιορτή όταν η βόμβα εξερράγη. Η έκρηξη, που προκλήθηκε από έναν αυτοσχέδιο εκρηκτικό μηχανισμό, ήταν σφοδρότατη. Η βόμβα, γεμάτη με σφαιρίδια, έστειλε ταχύτατα κομμάτια μετάλλου προς κάθε κατεύθυνση, προκαλώντας φρικτούς τραυματισμούς.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Η σκηνή που ακολούθησε ήταν χαοτική. Άνθρωποι πανικόβλητοι έτρεχαν να σωθούν, προσπαθώντας να ξεφύγουν από τον καπνό και τις φλόγες. Ταυτόχρονα, τραυματίες κείτονταν στο έδαφος, ενώ οι διασώστες και η αστυνομία έσπευσαν αμέσως στο σημείο, αντιμετωπίζοντας ένα θέαμα απόλυτης καταστροφής. Μέσα στον πανικό, πολλοί από τους παρευρισκόμενους που ήταν σε κατάσταση σοκ, είτε προσπαθούσαν να βοηθήσουν τους τραυματίες είτε αναζητούσαν αγνοούμενους συγγενείς και φίλους. Ο απολογισμός ήταν βαρύς, και η έκταση της καταστροφής έδειξε ότι επρόκειτο για μια στοχευμένη και βάναυση επίθεση.

Ο δράστης και η αρχική έρευνα: Η θεωρία του «μοναχικού λύκου»

Από την πρώτη στιγμή, οι γερμανικές αρχές αναζήτησαν τον δράστη. Μέσα στις σορούς των θυμάτων, βρέθηκε το πτώμα του Γκούντολφ Κέλερ, ενός 21χρονου φοιτητή από το Τύμπινγκεν. Η ταυτότητά του επιβεβαιώθηκε από τα κομμένα χέρια του, τα οποία βρέθηκαν κοντά στο σημείο της έκρηξης και έφεραν το ειδικό αποτύπωμα που άφησε η βόμβα.

Η έρευνα αποκάλυψε πως ο Κέλερ είχε ένα μακρύ ιστορικό σύνδεσης με ακροδεξιές και νεοναζιστικές ομάδες, με κυριότερη τη «Wehrsportgruppe Hoffmann» (Ομάδα Στρατιωτικών Αθλημάτων Χόφμαν). Αυτή η ομάδα, που είχε ιδρυθεί από τον ακροδεξιό εξτρεμιστή Καρλ–Χάινζ Χόφμαν, ήταν γνωστή για την πολεμική της εκπαίδευση και την ριζοσπαστική της ιδεολογία.

Παρότι υπήρχαν μαρτυρίες αυτοπτών μαρτύρων που υποστήριζαν ότι ο Κέλερ δεν ήταν μόνος του και ότι τον είχαν δει να συνομιλεί με δύο άνδρες λίγο πριν την έκρηξη, η επίσημη έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Κέλερ έδρασε μόνος. Η υπόθεση έκλεισε το 1982 με το πόρισμα ότι ο δράστης ήταν ένας «μοναχικός λύκος», ο οποίος ενήργησε από προσωπικά κίνητρα, πιθανότατα για να τραβήξει την προσοχή στην ακροδεξιά του ιδεολογία. Η ταχύτητα με την οποία έκλεισε η υπόθεση και η εμμονή της αστυνομίας στη θεωρία του μοναδικού δράστη προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και θεωρίες συνωμοσίας.

Η επανεξέταση της υπόθεσης και η αναζήτηση της αλήθειας

Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, η επίσημη εκδοχή του «μοναχικού λύκου» αμφισβητούνταν από δικηγόρους, συγγενείς των θυμάτων και ερευνητές. Οι αμφιβολίες εντάθηκαν από το γεγονός ότι κάποια αποδεικτικά στοιχεία της αρχικής έρευνας, όπως φωτογραφίες και κομμάτια από τη βόμβα, είχαν χαθεί ή καταστραφεί.

Λόγω της συνεχιζόμενης πίεσης από την κοινή γνώμη και την οικογένεια των θυμάτων, η υπόθεση ξανανοίχτηκε το 2014. Η νέα έρευνα, που διήρκεσε έξι χρόνια, συγκέντρωσε νέες μαρτυρίες, ανέλυσε εκ νέου τα υπάρχοντα στοιχεία και μελέτησε την πιθανότητα ύπαρξης συνεργών. Το τελικό πόρισμα του 2020, αν και δεν κατέληξε σε κάποια επίσημη κατηγορία εναντίον άλλων ατόμων, αναγνώρισε για πρώτη φορά επίσημα ότι ο Κέλερ δεν ήταν ο μόνος που γνώριζε για την επίθεση και ότι η πιθανότητα ύπαρξης συνεργών δεν μπορεί να αποκλειστεί. Πιο σημαντικό, η νέα έρευνα επιβεβαίωσε ότι το κίνητρο ήταν ξεκάθαρα πολιτικό και ακροδεξιό, διαψεύδοντας οριστικά την αρχική θεωρία ότι επρόκειτο για μια πράξη ενός «παράφρονα».

Η κληρονομιά του τρόμου και η μνήμη των θυμάτων

Η βομβιστική επίθεση του Οκτόμπερφεστ του 1980 δεν αποτελεί απλώς ένα τραγικό γεγονός του παρελθόντος. Είναι ένα σημαντικό κεφάλαιο στην ιστορία της Γερμανίας και της αντιμετώπισης του ακροδεξιού εξτρεμισμού. Για πολλά χρόνια, η Γερμανία δυσκολεύτηκε να αναγνωρίσει τον πολιτικό χαρακτήρα της επίθεσης, αποδίδοντάς την στην «τρέλα» ενός ατόμου. Αυτή η άρνηση συνέβαλε στο να υποτιμηθεί η απειλή από τις ακροδεξιές ομάδες, γεγονός που αποδείχθηκε ολέθριο σε μεταγενέστερες επιθέσεις.

Σήμερα, στο σημείο της έκρηξης υπάρχει ένα μνημείο αφιερωμένο στα θύματα. Η μνήμη των 12 αθώων ανθρώπων (ο Κέλερ δεν υπολογίζεται στα θύματα της επίθεσης) που έχασαν τη ζωή τους, καθώς και των εκατοντάδων τραυματιών, παραμένει ζωντανή. Η γιορτή του Οκτόμπερφεστ συνεχίζεται κάθε χρόνο, αλλά πλέον με δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, υπενθυμίζοντας σε όλους ότι η χαρά και η ελευθερία πρέπει να προστατεύονται συνεχώς από τη βία και τον φανατισμό.