Σαν σήμερα, 19 Σεπτεμβρίου 1961: Η γέννηση της «Ένωσις Κέντρου» και η αναδιαμόρφωση του πολιτικού χάρτη

Σαν σήμερα, στις 19 Σεπτεμβρίου 1961, ένα ιστορικό γεγονός αναδιαμόρφωσε τον πολιτικό χάρτη της Ελλάδας. Μέσα σε ένα κλίμα έντονων πολιτικών ζυμώσεων και αντιπαραθέσεων, ιδρύθηκε η «Ένωσις Κέντρου», ένα νέο κόμμα που έμελλε να κυριαρχήσει στην πολιτική σκηνή για τα επόμενα χρόνια. Επικεφαλής της ανακηρύχθηκε ο Γεώργιος Παπανδρέου, μια εμβληματική μορφή της ελληνικής πολιτικής.

Η ίδρυση του κόμματος δεν ήταν τυχαία. Προέκυψε από την ένωση και τη συγχώνευση διαφόρων κεντρώων και φιλελεύθερων κομμάτων, με στόχο τη δημιουργία ενός ισχυρού μετώπου απέναντι στην τότε κυβέρνηση της Εθνικής Ριζοσπαστικής Ένωσης (ΕΡΕ) του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Τα κόμματα που συνενώθηκαν ήταν το Κόμμα Φιλελευθέρων, το Δημοκρατικόν Κόμμα Εργαζομένου Λαού, το Αγροτικόν Κόμμα Ελλάδος, η Εθνική Προοδευτική Ένωσις Κέντρου, το Κόμμα των Προοδευτικών και άλλες μικρότερες πολιτικές ομάδες.

VIRAL

Ανατροπή σοκ στο διπλό φονικό του Αιγίου: Γιατί ήταν γεμάτο φάρμακα το κρεβάτι της άτυχης Μαρίας; Φωτογραφίες ντοκουμέντο

Τραγωδία στην Κρήτη: Αυτή είναι η 43χρονη που έδωσε τέλος στη ζωή της στο σκοπευτήριο του Μαλεβιζίου – Το κρυφό της σχέδιο

Συγκλονίζει η σύντροφος του Ολύμπιου: «Αυτοί μου λένε να σκοτώσω τον Ολύμπιο»

Τα μέλη της διοικούσας επιτροπής

Η ηγεσία της «Ένωσης Κέντρου» ήταν συλλογική, τουλάχιστον στα πρώτα της βήματα, με τον Γεώργιο Παπανδρέου να έχει τον ρόλο του αρχηγού. Τη Διοικούσα Επιτροπή στελέχωσαν προσωπικότητες με σημαντική πολιτική διαδρομή, οι οποίοι εκπροσωπούσαν διαφορετικές τάσεις του κεντρώου χώρου:

• Γεώργιος Αθανασιάδης – Νόβας
• Παυσανίας Κατσώτας
• Σταύρος Κωστόπουλος
• Αλέξανδρος Μπαλτατζής
• Σάββας Παπαπολίτης
• Στέφανος Στεφανόπουλος
• Ηλίας Τσιριμώκος

Η σύνθεση της Επιτροπής έδειχνε την πρόθεση του νέου κόμματος να ενώσει δυνάμεις από όλο το φάσμα του πολιτικού κέντρου, από τους παραδοσιακούς Φιλελεύθερους μέχρι πιο αριστερές κεντρώες τάσεις, προκειμένου να δημιουργήσει μια ευρεία λαϊκή βάση.

Η πολιτική σημασία της ίδρυσης

Η ίδρυση της «Ένωσης Κέντρου» αποτελεί ορόσημο για την ελληνική πολιτική ιστορία. Αρχικά, η ενέργεια αυτή θεωρήθηκε ως μια απάντηση στην αυξανόμενη δύναμη της ΕΡΕ και στην εκλογική της επικράτηση. Η συσπείρωση των κεντρώων δυνάμεων ήταν απαραίτητη για να αντιμετωπιστεί η κυριαρχία της δεξιάς.

Το κόμμα υιοθέτησε ένα προοδευτικό πρόγραμμα, με έμφαση στην αναμόρφωση της παιδείας, την ανασυγκρότηση της οικονομίας και τον εκδημοκρατισμό των θεσμών. Η ρητορική του Γεωργίου Παπανδρέου, με το σύνθημα «Ανένδοτος Αγών», κινητοποίησε ευρείες κοινωνικές ομάδες, ιδιαίτερα τους νέους και τις μεσαίες τάξεις, που αναζητούσαν πολιτική αλλαγή και ανανέωση.

Η ίδρυση της «Ένωσης Κέντρου» και η εκλογική της νίκη το 1963 και το 1964 σηματοδότησαν μια περίοδο πολιτικής σταθερότητας και μεταρρυθμίσεων. Ωστόσο, η πορεία του κόμματος ήταν ταραχώδης, με τις εσωτερικές διαμάχες και την πολιτική κρίση του Ιουλίου 1965 («Αποστασία») να οδηγήσουν στην πτώση της κυβέρνησης και, τελικά, στην επιβολή της δικτατορίας των Συνταγματαρχών το 1967. Παρά την τραγική της κατάληξη, η «Ένωση Κέντρου» άφησε βαθύ αποτύπωμα στην πολιτική κληρονομιά της χώρας, καθώς θεωρείται προπομπός του σύγχρονου Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος (ΠΑΣΟΚ), που ίδρυσε ο γιος του Γεωργίου Παπανδρέου, Ανδρέας Παπανδρέου, μετά την πτώση της δικτατορίας.