Η ψηφιακή τραγωδία της εποχής μας: Όταν το μάτι της κάμερας γίνεται «χρυσός»
Δεν ξέρω αν πρέπει να γελάσω ή να κλάψω. Ίσως και τα δύο ταυτόχρονα. Γιατί αυτό που βιώνουμε στις μέρες μας, στον κόσμο των social media, είναι ένα θέαμα τόσο σουρεαλιστικό που ξεπερνά κάθε φαντασία. Μια πρωτοφανής βλακεία, που έχει αναγάγει το «τίποτα» στα «πάντα» και έχει μετατρέψει το στιγμιαίο, το επιφανειακό, σε χρυσοφόρο μέλλον. Πρόσφατο παράδειγμα η, αγαπητή κατά τα άλλα, Μαριγκόνα. Μια κοπέλα που έτυχε να βρεθεί σε έναν αγώνα μπάσκετ στο ΣΕΦ, την έπιασε η κάμερα για τρία δευτερόλεπτα, και μέσα σε λίγες ώρες, η ζωή της άλλαξε. Όχι επειδή έκανε κάτι σπουδαίο. Αλλά επειδή το μάτι της κάμερας, σε συνδυασμό με την ανία εκατομμυρίων, την έκανε διάσημη. Και αυτό, δυστυχώς, είναι η μεγαλύτερη τραγωδία της εποχής μας.
Από την εξέδρα… στην απογείωση
Παλιά, για να γίνεις κάποιος, χρειαζόταν να έχεις ταλέντο. Χρειαζόταν να έχεις μόρφωση. Να έχεις δουλέψει σκληρά, να έχεις ιδρώσει, να έχεις θυσιάσει. Να έχεις έναν στόχο και μια πορεία. Χωρίς να σημαίνει πως η Μαριγκόνα ή η κολλητή της Μαριπόζα δεν έχουν μόρφωση ή δεν έχουν δουλέψει. Απλά δεν προβάλλονται γι’ αυτό.
VIRAL
Σήμερα αρκεί να έχεις ένα καλό πρόσωπο, ένα εντυπωσιακό σώμα και να βρεθείς στο σωστό μέρος, τη σωστή στιγμή. Ένα γήπεδο μπάσκετ, ένα ποδοσφαιρικό γήπεδο, μια συναυλία, μια εκδήλωση. Η κάμερα, το άγρυπνο μάτι των media, θα σε βρει. Θα σε δείξει. Και μετά, το «καλό» σώμα και το «όμορφο» πρόσωπο θα αποκτήσει followers, θα αποκτήσει likes, θα αποκτήσει views. Και μετά, θα αποκτήσει «χρυσό».
Η Μαριγκόνα, η «τυχερή» Μαριγκόνα, είναι το τρανό παράδειγμα. Τι έκανε; Τίποτα. Απολύτως τίποτα. Πήγε σε έναν αγώνα, κάθισε στην εξέδρα, και η κάμερα, ψάχνοντας για κάτι να γεμίσει το κενό του χρόνου, την έδειξε. Τρία δευτερόλεπτα. Τρία ολόκληρα δευτερόλεπτα! Και μετά; Και μετά, οι «μνηστήρες» του διαδικτύου, οι λεγόμενοι «λιγούρηδες», άρχισαν το κυνήγι. Βρήκαν το προφίλ της, την ακολούθησαν, της έκαναν like, της έγραψαν σχόλια. Και κάπως έτσι, η Μαριγκόνα έγινε διάσημη. Έγινε «influencer». Και τώρα; Τώρα βγάζει «τρελά» χρήματα χωρίς να κάνει τίποτα το ιδιαίτερο.
Το σύνδρομο της αναγνωρισιμότητας: Όταν το «like» γίνεται βιός
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα. Στη βλακεία, τη δική μας βλακεία, που έχει αναγάγει την αναγνωρισιμότητα σε αυτοσκοπό και το «like» σε βιός. Ενώ παλιά η αναγνωρισιμότητα ήταν το αποτέλεσμα μιας προσπάθειας, σήμερα είναι η ίδια η προσπάθεια. Οι «influencers», ειδικά οι γυναίκες, σκάνε μύτη σε έναν αγώνα, σε μια εκδήλωση, με αποκλειστικό σκοπό να τις δείξει η κάμερα. Δεν τις ενδιαφέρει το παιχνίδι. Δεν τις ενδιαφέρει το αποτέλεσμα. Τις ενδιαφέρει το «κλικ», η «προβολή», η «φήμη».
Και εμείς; Εμείς, ο απλός κόσμος, συμμετέχουμε σ’ όλο αυτό το θέατρο του παραλόγου. Τις ακολουθούμε, τους πατάμε like, τις ανεβάζουμε στα ύψη. Και μετά, παραπονιόμαστε για την ποιότητα της τηλεόρασης. Μα εμείς οι ίδιοι, με κάθε μας «κλικ», με κάθε μας «like», συμμετέχουμε ενεργά στη διαμόρφωση αυτής της πραγματικότητας.
Ο «influencer» είναι το σύγχρονο φαινόμενο της ψηφιακής εποχής. Ένας άνθρωπος που έχει επιρροή, χωρίς όμως να έχει περιεχόμενο. Ένας άνθρωπος που «πουλάει» προϊόντα, χωρίς όμως να τα έχει δοκιμάσει. Ένας άνθρωπος που «πουλάει» εικόνα, χωρίς όμως να έχει ουσία. Και το πιο λυπηρό; Ότι εμείς, ο απλός κόσμος, αγοράζουμε αυτή την εικόνα, την πουλάμε κι εμείς, την πιστεύουμε, την αναπαράγουμε.
Η Μαριγκόνα, λοιπόν, δεν είναι απλά μια κοπέλα που έγινε διάσημη, όπως αντιστοίχως και η νέα της κολλητή, Έλενα Κρεμλίδου. Είναι το σύμβολο μιας εποχής. Ξαφνικά η Μαριγκόνα έγινε μόδα και όλοι και περισσότερες κοπέλας βλέπεις να καθιερώνουν, για παράδειγμα, το κούρεμα της. Και η πραγματική τραγωδία; Ότι ενώ όλοι το βλέπουμε, κανείς δεν κάνει τίποτα για να το αλλάξει. Γιατί, στο τέλος της ημέρας, η δική μας βλακεία είναι αυτή που τροφοδοτεί όλο αυτό το σύστημα. Το πρόβλημα μας δεν είναι η Μαριγκόνα και η κάθε Μαριγκόνα. Δεν έκανε κάτι κακό η κοπέλα.
0 ΣΧΟΛΙΑ