Σαν σήμερα, 26 Αυγούστου 1789: Η γέννηση της διακήρυξης των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη

Σαν σήμερα, στις 26 Αυγούστου 1789, γράφτηκε μια από τις πλέον καθοριστικές σελίδες στην ιστορία της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Εθνοσυνέλευση στις Βερσαλλίες της Γαλλίας, λίγες εβδομάδες μετά την άλωση της Βαστίλης, ενέκρινε την «Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη». Το ιστορικό αυτό κείμενο, που αποτελεί έναν από τους βασικότερους πυλώνες του σύγχρονου δυτικού κόσμου, καθόρισε τα ατομικά και συλλογικά δικαιώματα, θέτοντας τα θεμέλια για τις δημοκρατίες που γνωρίζουμε σήμερα.

Η Γαλλική επανάσταση

Η Διακήρυξη γεννήθηκε μέσα από τη θύελλα της Γαλλικής Επανάστασης. Το 1789, η Γαλλία βρισκόταν σε κατάσταση βαθιάς κοινωνικής και πολιτικής κρίσης. Οι πολίτες, εξαθλιωμένοι από τη φτώχεια, την ανισότητα και την απολυταρχική εξουσία του βασιλιά, ξεσηκώθηκαν. Η άλωση της Βαστίλης στις 14 Ιουλίου 1789, ήταν το σημείο εκκίνησης μιας επανάστασης που θα ανέτρεπε το παλαιό καθεστώς. Η Εθνοσυνέλευση, η οποία είχε συγκροτηθεί από εκπροσώπους της Τρίτης Τάξης, επιχείρησε να δημιουργήσει ένα νέο πολιτικό σύστημα, βασισμένο στις αρχές της ελευθερίας, της ισότητας και της αδελφοσύνης.

Το περιεχόμενο και οι βασικές αρχές

Η Διακήρυξη, με το σθένος και τη σαφήνεια των 17 άρθρων της, καθόρισε τα θεμελιώδη δικαιώματα που ανήκουν σε κάθε άνθρωπο. Οι βασικές της αρχές είναι:

VIRAL

Η σπαρακτική τελευταία ανάρτηση του Αλέξη Σταμάτη μέσα από το νοσοκομείο: «Δεν περιμένω ένα φάρμακο αλλά…»

Λορέντζο Καριέρε: Ραγίζει καρδιές το «αντίο» του γιου του, Ρομπέρτο – «Τίποτα δεν είναι πια όπως πριν»

«Μαμά, σώσε με»: Το 3χρονο αγγελούδι έβλεπε τον πατέρα του να σακατεύει τη μητέρα του σε διάδρομο ξενοδοχείου στο Ηράκλειο!

• Η Ελευθερία και η ισότητα: Το πρώτο άρθρο της Διακήρυξης δηλώνει ότι «οι άνθρωποι γεννιούνται και παραμένουν ελεύθεροι και ίσοι στα δικαιώματα». Αυτή η φράση αποτελεί τον πυρήνα της Διακήρυξης.
• Τα φυσικά δικαιώματα: Καθιέρωσε τα αναφαίρετα και απαράγραπτα φυσικά δικαιώματα του ανθρώπου, τα οποία είναι η ελευθερία, η ιδιοκτησία, η ασφάλεια και η αντίσταση στην καταπίεση.
• Η λαϊκή κυριαρχία: Διακήρυξε ότι κάθε κυριαρχία πηγάζει ουσιαστικά από το Έθνος, θέτοντας έτσι τα θεμέλια της λαϊκής κυριαρχίας.
• Η ελευθερία της έκφρασης και του τύπου: Αναγνώρισε το δικαίωμα κάθε πολίτη να εκφράζει τις σκέψεις του ελεύθερα, μέσα στα όρια που ορίζει ο νόμος.
• Ο διαχωρισμός των εξουσιών: Επισήμανε ότι κάθε κοινωνία, στην οποία δεν εξασφαλίζεται η εγγύηση των δικαιωμάτων, ούτε ο καθορισμός του διαχωρισμού των εξουσιών, δεν έχει Σύνταγμα.

Η Παγκόσμια Απήχηση

Η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789 είχε τεράστια επιρροή σε όλο τον κόσμο. Αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τα Συντάγματα πολλών χωρών, την Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 1948 και για πλήθος επαναστατικών κινημάτων και αγώνων για την ελευθερία.

Η 26η Αυγούστου 1789, λοιπόν, παραμένει μια ημέρα ορόσημο. Η έγκριση της Διακήρυξης δεν ήταν απλώς ένα νομοθέτημα, αλλά μια ιδεολογική επανάσταση που διακήρυξε την αξία κάθε ανθρώπου και έθεσε τις βάσεις για έναν κόσμο όπου η ελευθερία και η ισότητα θεωρούνται θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα.