Σαν σήμερα, 16 Αυγούστου 963: Στέφτηκε αυτοκράτορας ο Νικηφόρος Β΄ Φωκάς – Τιμάται ως άγιος στις 11 Δεκεμβρίου

Σαν σήμερα από τις πρώτες μέρες του Αυγούστου του 963, μόλις μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Ρωμανού Β’, ο Νικηφόρος Β’ Φωκάς, έμπειρος στρατηγός από την περίφημη στρατιωτική οικογένεια των Φωκάδων, κηρύχθηκε αυτοκράτορας στη Καισάρεια.

Με τον στρατό στο πλευρό του, εξασφάλισε τον έλεγχο των κοντινών περιοχών και, στις 16 Αυγούστου 963, στέφθηκε αυτοκράτορας των Ρωμαίων — ενώ ταυτόχρονα Ο Βασίλειος Β΄ και ο Κωνσταντίνος Η΄ είχαν ήδη ανακηρυχθεί συναυτοκράτορες ως παιδιά, με την αντιβασιλεία να ασκείται από τη Θεοφανώ.

Οι στρατιωτικές κατακτήσεις και η άνοδος της αυτοκρατορίας

Η αντισυμβατική διακυβέρνηση του Φωκά

Ο Φωκάς ξεχώρισε σχεδόν άμεσα ως εξαιρετικός πολέμαρχος και ικανός στρατηγός. Οργάνωσε την επιδρομή για την ανακατάληψη της Κρήτης — ο αιματηρός – εννιά-μηνος – αλησμόνητος περίβολος της Χάνδαξ στέφθηκε με επιτυχία στις 6 Μαρτίου 961. Αυτή η νίκη επανέφερε τον έλεγχο του Αιγαίου και κατέστειλε τις πειρατικές απειλές που στενοχωρούσαν το Βυζάντιο και το εμπόριο.

Ακολούθησαν επιτυχημένες εκστρατείες: η κατάκτηση της Κιλικίας, της Κύπρου, της Συρίας, της Αλεπόλεως και της Αντιόχειας, όπου κατακτήθηκε μετά από πολιορκία τον Οκτώβριο του 969. Αυτές οι επιτυχίες του χάρισαν το προσωνύμιο «Λευκός Θάνατος των Σαρακηνών».

VIRAL

Αποκλειστικό από το θρίλερ της Καλαμάτας: Το «μαύρο κουτί» του γυναικοκτόνου – Βρέθηκε σκληρός δίσκος με 40 κωδικούς και απόρρητα αρχεία! Τι κρύβει μέσα;

Airbnb-ντροπή: Οι ιδιοκτήτες ξέχασαν να αδειάσουν τη ντουλάπα και η τουρίστρια έπαθε το σοκ της ζωής της!

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

Εσωτερικές πολιτικές και θρησκευτικές εντάσεις

Παρά τα ανοικτά στρατιωτικά του επιτεύγματα, ο Φωκάς διακρίθηκε για τις αυστηρές και άτεχνες αποφάσεις του στο εσωτερικό: επιβολή υψηλών φόρων για τη χρηματοδότηση των εκστρατειών, οικονομικές μεταρρυθμίσεις, απαγόρευση ιδρύσεων νέων μοναστηριών — κινήσεις που προκάλεσαν δυσαρέσκεια στο κλήρο και το λαό. Παράλληλα, προσπάθησε να προωθήσει στρατιωτικούς ως μάρτυρες — μια θεσμική ιδέα που δημιούργησε θρησκευτικές αναταραχές.

Η δολοφονία και η πολιτική ανατροπή – 11 Δεκεμβρίου 969

Πώς τον δολοφόνησε η σύζυγός του

Στις 10–11 Δεκεμβρίου 969, ο Φωκάς έπεσε θύμα εσωτερικού πραξικοπήματος. Η σύζυγος του, Θεοφανώ, η οποία διατηρούσε σχέσεις με τον στρατηγό Ιωάννη Τζιμισκή, συνεργάστηκε μαζί του στον σχεδιασμό της δολοφονίας.

Τη νύχτα εκείνη, άφησε ανοιχτές τις πόρτες του θαλάμου του αυτοκράτορα, επιτρέποντας στον Τζιμισκή και τους συνεργούς του να εισβάλουν και να τον σκοτώσουν ενόσω προσευχόταν — στο παλάτι της Κωνσταντινούπολης. Ο Τζιμισκής ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας, ενώ η Θεοφανώ εξορίστηκε.

Την επομένη μέρα (12 Δεκεμβρίου) ο Νικηφόρος Φωκάς τάφηκε με τιμές Αγίου στην Εκκλησία των Αγίων Αποστόλων, την ίδια ώρα που η Κωνσταντινούπολη πανηγύριζε για τον νέο της αυτοκράτορα Ιωάννη Α’ Τσιμισκή. Χαρακτηριστικό το επίγραμμα που χαράχθηκε στον τάφο του: «Κατέκτησες τα πάντα, εκτός από μία γυναίκα».

Το νεοελληνικό κράτος τίμησε και τιμά τον Νικηφόρο Φωκά. Πολλοί δρόμοι ανά την επικράτεια φέρουν το όνομά του, όπως και ένας Δήμος στο νομό Ρεθύμνης. Στις 19 Νοεμβρίου 2004, η φρεγάτα F-466 του Πολεμικού Ναυτικού ονομάσθηκε «Νικηφόρος Φωκάς».

Ο Νικηφόρος Β’ Φωκάς παραμένει στην ιστορία ως ένας από τους σπουδαιότερους στρατιωτικούς ηγέτες του 10ου αιώνα. Αν και πολιτικά αδέξιος, οι στρατιωτικές του μεταρρυθμίσεις, η επανένωση κρίσιμων εδαφών και το στρατιωτικό δόγμα του — όπως αποτυπώθηκε στο κλασικό τού «Praecepta Militaria» — ενέπνευσαν τους μετέπειτα στρατηγούς. Παρόλα αυτά, η έλλειψη στρατηγικής πολιτικής κατανόησης και οι εσωτερικές συγκρούσεις τον κατέστρεψαν τελικά.