Σαν σήμερα, 16 Αυγούστου 1969: Ο γιατρός Βασίλης Τσιρώνης καταλαμβάνει αεροπλάνο της Ολυμπιακής σε ένδειξη διαμαρτυρίας στην Χούντα

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

«Στο όνομα της δημοκρατίας, της λευτεριάς και του ανθρωπισμού κυριεύω αυτό το αεροπλάνο…». Αυτά ήταν τα λόγια του γιατρού Βασίλη Τσιρώνη, ο οποίος στις 16 Αυγούστου 1969, μαζί με τη σύζυγό του Βαρβάρα και τα δύο παιδιά τους, εισέβαλε στο πιλοτήριο και απείλησε τον πιλότο Γιώργο Τζώρτζη με όπλα, καταλαμβάνοντάς το σε ένδειξη διαμαρτυρίας προς την Χούντα, που είχε εγκαθιδρυθεί προ διετίας στην Ελλάδα.

«Ήταν, αν θυμάμαι καλά, η έβδομη πτήση μου. Ήμουν 19 χρονών και όλα πήγαιναν καλά ως τη στιγμή που μετά τους γνωστούς καφέδες και τις πορτοκαλάδες που προσέφερα στους επιβάτες, διαπίστωσα ότι οι τέσσερις πρώτοι έλειπαν απ’ τις θέσεις τους. Η πόρτα του κόκπιτ ήταν κλειστή. Και δεν άνοιγε, παρότι χτύπησα και δοκίμασα να την σπρώξω. Αυτό ήταν περίεργο, διότι μπορεί τότε πολύς κόσμος να μπαινόβγαινε στο πιλοτήριο χωρίς ειδική συνεννόηση με το πλήρωμα, αλλά η πόρτα έμενε ανοιχτή» είχε αναφέρει τότε η αεροσυνοδός Ρίλα Παπασπύρου.

Η ιστορία της κατάληψης του αεροπλάνου και το τραγικό τέλος

Ο γιατρός Τσιρώνης κατέλαβε ένα αεροπλάνο με 28 επιβαίνοντες, στο δρομολόγιο Αθήνα-Αγρίνιο-Ιωάννινα, ως πράξη διαμαρτυρίας κατά της Χούντας και του φασισμού. Η οικογένειά του, οπλισμένη με όπλα και μαχαίρια (τότε δεν υπήρχε αυστηρός έλεγχος), επέλεξε αυτή την πτήση επειδή κατευθυνόταν στο Αγρίνιο, πατρίδα του Τσιρώνη, ώστε να μην κινήσει υποψίες.

Ο Τσιρώνης διέταξε τον πιλότο να κατευθύνει το αεροπλάνο στα Τίρανα της Αλβανίας, όπου προσγειώθηκε σε εγκαταλελειμμένο αεροδρόμιο. Μετά από διαπραγματεύσεις με Αλβανούς αξιωματικούς, οι επιβάτες μεταφέρθηκαν σε κοντινό ξενοδοχείο και την επόμενη ημέρα, στις 17 Αυγούστου, επέστρεψαν μέσω Κέρκυρας στο αεροδρόμιο του Ελληνικού. Εκεί τους υποδέχτηκε ο αναπληρωτής υπουργός Προεδρίας της Χούντας, Αγαθαγγέλου, εκπροσωπώντας τον Παπαδόπουλο.

Ο Τσιρώνης και η οικογένειά του κατέφυγαν στη Σουηδία, όπου ο ίδιος καταδικάστηκε για τις πολιτικές του πεποιθήσεις και φυλακίστηκε. Η ζωή του, όμως, είχε τραγικό και περιπετειώδες τέλος. Στις 30 Νοεμβρίου 1977, αφού είχε επιστρέψει από τη Σουηδία και τη φυλακή, ταμπουρώθηκε στο διαμέρισμά του, πυροβολώντας κατά των αστυνομικών δυνάμεων που είχαν περικυκλώσει το σπίτι του. Το περιστατικό διήρκεσε μήνες, με τις εφημερίδες να κατηγορούν την ανικανότητα του κράτους για την κατάσταση.

Τελικά, στις 11 Ιουλίου, δόθηκε εντολή από τον τότε Υπουργό Δημόσιας Τάξης. Είκοσι οκτώ πάνοπλοι κομάντος της «Διμοιρίας Ειδικών Αποστολών», παρουσία εισαγγελέα, εισέβαλαν στο διαμέρισμα, όπου ο Τσιρώνης βρήκε τον θάνατο.

Ποιος ήταν ο γιατρός της Δημοκρατίας

Ο Βασίλειος Τσιρώνης, γιος Μικρασιατών προσφύγων, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1929. Με πατέρα στρατιωτικό, αρχικά προοριζόταν για τη Σχολή Ευελπίδων, αλλά τελικά σπούδασε στη Σχολή Στρατιωτικής Ιατρικής. Αποφοίτησε το 1958 και εργάστηκε ως γιατρός στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, παρέχοντας υπηρεσίες στους εξόριστους αριστερούς του Άι-Στράτη. Εκεί, διαπίστωσε βασανιστήρια παρά τις απαγορευτικές εντολές, γεγονός που τον οδήγησε να καταγγείλει δημόσια τις πρακτικές της κυβέρνησης και τον ρόλο του Ερυθρού Σταυρού.

Η αντιπαράθεσή του με την κρατική εξουσία οδήγησε στην απόλυσή του από το Υπουργείο Πρόνοιας, με κατηγορίες περί πολιτικής υποκίνησης. Ο Τσιρώνης προσέφυγε στη Δικαιοσύνη και δικαιώθηκε, αλλά το κράτος αρνήθηκε να τον επαναπροσλάβει. Οι συγκρούσεις του με την εξουσία συνεχίστηκαν, με αποκορύφωμα την καταδίκη του σε φυλάκιση για εξύβριση αρχής και υποτιθέμενα ανεξόφλητα χρέη προς το Δημόσιο. Ενώ ήταν στη φυλακή, πρωτοστάτησε σε απεργία πείνας, φέρνοντας την υπόθεσή του στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Το 1962, αφού αποφυλακίστηκε, ίδρυσε το Ουδετερόφιλο Ελλαδικό Μέτωπο, το οποίο περιέγραφε εναλλάξ ως κόμμα, οργάνωση ή κίνημα. Το 1964 πραγματοποίησε πολυήμερη απεργία πείνας, διεκδικώντας την επιστροφή πολιτικών προσφύγων από τις ανατολικές χώρες, ενώ παράλληλα ζητούσε την επαγγελματική του αποκατάσταση. Παρά τις προσπάθειές του, δεν πέτυχε τον στόχο του.

Η απογοήτευση και οι συνεχείς διώξεις τον οδήγησαν σε μια ριζοσπαστική ενέργεια: τον Αύγουστο του 1969, μαζί με τη σύζυγό του Βαρβάρα και τα δύο ανήλικα παιδιά τους, κατέλαβαν αεροπλάνο της Ολυμπιακής Αεροπορίας και το οδήγησαν στην Αλβανία, σε μια πράξη που σημάδεψε την ιστορία της περιόδου.