Σαν σήμερα, 15 Αυγούστου 1940: Ο τορπιλισμός της «Έλλης» στην Τήνο – Όταν οι Ιταλοί ξεκίνησαν την προβοκάτσια που οδήγησε σε πόλεμο
Τον Αύγουστο του 1940, ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος πλησίαζε να ολοκληρώσει τον πρώτο του χρόνο. Η Ελλάδα, υπό τη δικτατορική διακυβέρνηση του Ιωάννη Μεταξά, διατηρούσε ουδέτερη στάση, αν και ήταν φανερό ότι υποστήριζε τη Μεγάλη Βρετανία, η οποία βρισκόταν τότε υπό την πίεση των αεροπορικών επιθέσεων της γερμανικής «Λουφτβάφε». Η φασιστική Ιταλία, σύμμαχος της ναζιστικής Γερμανίας, επιδίωκε να κυριαρχήσει στη Μεσόγειο και να αντικαταστήσει τη Βρετανία ως κυρίαρχη δύναμη στη θάλασσα.
Η εντολή για τον τορπιλισμό του καταδρομικού πλοίου «Έλλη» δόθηκε από τον Ιταλό διοικητή των Δωδεκανήσων, Τσέζαρε Μαρία Ντε Βέκι, σημαίνον στέλεχος του Φασιστικού Κόμματος της Ιταλίας, και πιθανότατα ήταν γνωστή στον Ιταλό δικτάτορα Μπενίτο Μουσολίνι. Το ιταλικό υποβρύχιο «Ντελφίνο», με κυβερνήτη τον υποπλοίαρχο Τζουζέπε Αϊκάρντι, απέπλευσε από τη ναυτική βάση του Παρθενιού στη Λέρο στις 14 Αυγούστου το βράδυ, με αποστολή να πλήξει εχθρικά πλοία στην Τήνο, τη Σύρο και να αποκλείσει τη Διώρυγα της Κορίνθου.
Τις πρωινές ώρες της 15ης Αυγούστου, το «Ντελφίνο» έφτασε έξω από το λιμάνι της Τήνου και, ενώ ήταν σε κατάδυση, προετοιμάστηκε να χτυπήσει τα επιβατικά πλοία «Έλση» και «Έσπερος». Αυτά μετέφεραν προσκυνητές, αλλά οι Ιταλοί τα είχαν χαρακτηρίσει ως οπλιταγωγά και συνεπώς εχθρικά. Μέσα από το περισκόπιο, ο Αϊκάρντι είδε ένα πολεμικό πλοίο να προσεγγίζει το λιμάνι και αποφάσισε να το τορπιλίσει, όπως παραδέχτηκε μετά τον πόλεμο. Το πλοίο ήταν το καταδρομικό «Έλλη», που είχε καταπλεύσει στην Τήνο για τους εορτασμούς της Παναγίας.
VIRAL
Ο τορπιλισμός της «Έλλης» και η ελληνική αντίδραση μέχρι τον πόλεμο
Στις 8:25 π.μ., λίγο πριν από τη λιτάνευση της εικόνας της Παναγίας και ενώ η παραλία ήταν γεμάτη κόσμο, το ιταλικό υποβρύχιο «Ντελφίνο» εξαπέλυσε τρεις τορπίλες εναντίον του ελληνικού πολεμικού πλοίου «Έλλη». Μία από αυτές πέτυχε το στόχο της, προκαλώντας σοβαρές ζημιές στο μηχανοστάσιο και τις δεξαμενές πετρελαίου. Το «Έλλη» βυθίστηκε μία ώρα αργότερα, παρά τις προσπάθειες του πληρώματος. Από την επίθεση έχασαν τη ζωή τους ένας υπαξιωματικός και οκτώ ναύτες, ενώ τραυματίστηκαν 24 άτομα. Παράλληλα, μια γυναίκα στην παραλία υπέστη καρδιακή προσβολή και κατέληξε λόγω της έκρηξης μίας από τις τορπίλες στην προκυμαία.
Το «Ντελφίνο» αποχώρησε χωρίς να αποκαλυφθεί η ταυτότητά του. Μετά από λίγες ώρες, έφτασε στη Σύρο, αλλά δεν εντόπισε στόχο και αναχώρησε. Τελικά, επέστρεψε εσπευσμένα στη Λέρο, ακυρώνοντας την αποστολή του στην Κόρινθο, κατόπιν εντολών των ιταλικών αρχών. Η επιχείρηση φαίνεται πως δεν ήταν πλήρως γνωστή στις πολιτικές αρχές της Ρώμης, εκτός ίσως από τον Μουσολίνι. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας, Γκαλεάτσο Τσιάνο, ανέφερε στα απομνημονεύματά του ότι η επίθεση οφείλεται στην αυθαιρεσία του Ντε Βέκι.
Η έρευνα του Πολεμικού Ναυτικού αποκάλυψε ότι οι τορπίλες ήταν ιταλικής κατασκευής, επιβεβαιώνοντας πως η επίθεση προήλθε από ιταλικό υποβρύχιο. Ωστόσο, η κυβέρνηση Μεταξά κράτησε το πόρισμα μυστικό, ώστε να αποφύγει την πρόκληση της Ιταλίας και να διατηρήσει την ουδετερότητα της Ελλάδας. Το πόρισμα δημοσιοποιήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1940, δύο μέρες μετά την ιταλική εισβολή στην Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά, από την αρχή, η ελληνική κοινή γνώμη δεν αμφέβαλε για την ιταλική προέλευση του υποβρυχίου.
Διαβάστε επίσης
Το 1950, ως μέρος των πολεμικών επανορθώσεων, η Ιταλία παραχώρησε στην Ελλάδα το ελαφρύ καταδρομικό «Ευγένιος της Σαβοΐας», το οποίο μετονομάστηκε σε «Έλλη» τον Ιούνιο του 1951. Στη δεκαετία του 1950, το ναυάγιο του «Έλλη» ανελκύστηκε τμηματικά και πουλήθηκε για σκραπ. Το 1985, Έλληνες δύτες εντόπισαν στον βυθό της Τήνου απομεινάρια της τορπίλης που βύθισε το πλοίο. Το εύρημα εκτίθεται σήμερα στο Ναυτικό Μουσείο Πειραιά.
0 ΣΧΟΛΙΑ