Σίγουρα δεν το ήξερες: Ποιοι βγάζουν τα θέματα των Πανελλαδικών και πώς;

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις αποτελούν έναν από τους πιο σταθερούς και αδιάβλητους θεσμούς της χώρας, όμως η καρδιά της αξιοπιστίας τους χτυπά σε ένα μέρος που ελάχιστοι γνωρίζουν.

Λίγες ώρες πριν οι μαθητές των Γενικών Λυκείων καθίσουν στα θρανία, στο ισόγειο του υπουργείου Παιδείας στο Μαρούσι, τίθεται σε εφαρμογή ένας από τους πιο αυστηρούς μηχανισμούς ασφαλείας του κρατικού μηχανισμού.

Εκεί, οι θεματοδότες της Κεντρικής Επιτροπής Εξετάσεων (ΚΕΕ) ξεκινούν μια ολoνύχτια, μαραθώνια δοκιμασία για τη διαμόρφωση των θεμάτων που θα κρίνουν το μέλλον χιλιάδων υποψηφίων, με την πρώτη μεγάλη μάχη να δίνεται παραδοσιακά στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας.

Το προφίλ των «αόρατων» θεματοδοτών

Τα μέλη που στελεχώνουν την Κεντρική Επιτροπή επιλέγονται με εξαιρετικά αυστηρά επιστημονικά και ηθικά κριτήρια, ενώ οι ταυτότητές τους παραμένουν επτασφράγιστο μυστικό. Πρόκειται για έμπειρους καθηγητές της δημόσιας δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, πανεπιστημιακούς (μέλη ΔΕΠ) και συμβούλους εκπαίδευσης.

Πέρα από την υψηλή τους κατάρτιση, αξιολογείται η ικανότητά τους να αποδίδουν υπό συνθήκες ακραίας πίεσης, καθώς και η απουσία οποιασδήποτε σύγκρουσης συμφερόντων (π.χ. να μην έχουν συγγένεια με υποψηφίους).Η υποχρέωση εχεμύθειας είναι απόλυτη· απαγορεύεται να αποκαλύψουν τη συμμετοχή τους ακόμη και στο στενό οικογενειακό τους περιβάλλον.

Ένα απόρθητο καταφύγιο υψηλής ασφαλείας

Ο χώρος όπου συνεδριάζει η επιτροπή μετατρέπεται σε μια πλήρως απομονωμένη ζώνη. Κατά την είσοδό τους, όλοι οι συμμετέχοντες παραδίδουν υποχρεωτικά κινητά, tablets, smartwatches και κάθε ηλεκτρονική συσκευή.

Στην πτέρυγα λειτουργούν ειδικά συστήματα απενεργοποίησης σημάτων (jammers), εμποδίζοντας οποιαδήποτε επικοινωνία με τον έξω κόσμο. Η φύλαξη από την αστυνομία είναι εικοσιτετράωρη, η Πτέρυγα Δ΄ του ισογείου παραμένει αποκλεισμένη, ενώ απαγορεύεται αυστηρά η είσοδος σε επισκέπτες, courier ή delivery.

Η διαδικασία ξεκινά επίσημα μετά τις 20:00 το βράδυ. Η ομάδα κάθε μαθήματος, αποτελούμενη από τρεις μάχιμους εκπαιδευτικούς, έναν σύμβουλο και έναν πανεπιστημιακό, αναλύει δεκάδες εισηγήσεις. Κάθε υποψήφιο θέμα εξετάζεται εξονυχιστικά ώστε να είναι εντός ύλης, επιστημονικά ορθό, σαφές και να διαβαθμίζει σωστά τον βαθμό δυσκολίας.

Οι «λύτες» της νύχτας και το πράσινο φως

Γύρω στα μεσάνυχτα, τα θέματα παίρνουν μια πρώτη μορφή. Μετά από ένα σύντομο διάλειμμα, η σκυτάλη περνά στους «λύτες». Πρόκειται για εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς οι οποίοι, γύρω στις 02:00 τα ξημερώματα, καλούνται να λύσουν τα θέματα ως κανονικοί υποψήφιοι.

Ο ρόλος τους είναι κομβικός, καθώς εντοπίζουν τυχόν ασάφειες, διφορούμενες διατυπώσεις ή τεχνικά λάθη. Αν χρειαστεί, γίνονται διορθώσεις της τελευταίας στιγμής.Μεταξύ 04:00 και 05:00 τα ξημερώματα, τα θέματα οριστικοποιούνται και αποστέλλονται ψηφιακά, μέσω κρυπτογραφημένου συστήματος, σε όλα τα εξεταστικά κέντρα της χώρας.

Η επιτροπή, ωστόσο, παραμένει εγκλωβισμένη και σε πλήρη επιφυλακή μέχρι το τέλος της εξέτασης, για να απαντήσει σε τυχόν διευκρινιστικά ερωτήματα των σχολείων.

Η πολιτική ηγεσία στην πρώτη γραμμή

Ιδιαίτερη επιχειρησιακή και συμβολική σημασία έχει η απόφαση της υπουργού Παιδείας, Σοφίας Ζαχαράκη, να βρίσκεται προσωπικά στο υπουργείο καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας. Η υπουργός κατεβαίνει στην αίθουσα των θεματοδοτών από τις 05:00 το πρωί, έχοντας και η ίδια απενεργοποιημένο το κινητό της τηλέφωνο.

Η διαρκής φυσική της παρουσία στοχεύει στην άμεση εποπτεία της ροής και στην εξάλειψη οποιουδήποτε τεχνικού προβλήματος, ενισχύοντας το αίσθημα ετοιμότητας του κρατικού μηχανισμού.

Ακόμη και για τις σπάνιες περιπτώσεις ανωτέρας βίας (π.χ. φυσικές καταστροφές ή γενικευμένη διακοπή ρεύματος), το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ότι με υπουργική απόφαση οι εξετάσεις επαναλαμβάνονται για τα συγκεκριμένα κέντρα σε νέα ημερομηνία, με εντελώς καινούργια θέματα, διασφαλίζοντας έτσι την απόλυτη ισονομία της διαδικασίας.