Πόσο έχουν τα ελληνικά κρουασάν στο εξωτερικό; Θα πάθετε πλάκα ή απόλυτη κοροϊδία

Η εικόνα που κυκλοφόρησε πρόσφατα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με μια Ελληνίδα στο Κόσοβο να μένει άναυδη μπροστά στην τιμή των 0,65 ευρώ για μια συσκευασία κρουασάν που παράγεται από ελληνική εταιρεία, δεν είναι απλώς ένα ακόμα viral στιγμιότυπο. Αποτελεί την αποτύπωση μιας σκληρής πραγματικότητας που βιώνουν καθημερινά οι Έλληνες καταναλωτές: το ίδιο προϊόν, που ταξιδεύει εκατοντάδες χιλιόμετρα για να φτάσει σε ξένα ράφια, καταλήγει να πωλείται φθηνότερα από ό,τι στη χώρα παραγωγής του. Αυτό το «σοκ του ραφιού» πυροδοτεί μια μεγάλη συζήτηση για τα αίτια της ακρίβειας στην Ελλάδα και για το πώς η χώρα μας κατέληξε να έχει κόστος ζωής που δεν συμβαδίζει με τα εισοδήματα των πολιτών της.

Η σύγκριση των τιμών ανάμεσα στην Ελλάδα και άλλες χώρες, είτε πρόκειται για τις γειτονικές βαλκανικές χώρες είτε για τις μεγάλες αγορές της Κεντρικής Ευρώπης, αποκαλύπτει μια βαθιά ανισορροπία. Ενώ θα περίμενε κανείς ότι το κόστος μεταφοράς και οι εξαγωγικές διαδικασίες θα ανέβαζαν την τιμή ενός ελληνικού προϊόντος στο εξωτερικό, συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Στην Ελλάδα, η ακρίβεια στα είδη πρώτης ανάγκης και στα επεξεργασμένα τρόφιμα έχει αποκτήσει δομικά χαρακτηριστικά. Οι καταναλωτές βλέπουν τις τιμές στα σούπερ μάρκετ να αυξάνονται με ρυθμούς που ξεπερνούν τον επίσημο πληθωρισμό, την ίδια στιγμή που σε χώρες με πολύ υψηλότερους κατώτατους μισθούς, όπως η Γερμανία ή η Γαλλία, πολλά βασικά αγαθά παραμένουν πιο προσιτά.

Το viral βίντεο που δείχνει την κοροϊδία των τιμών στην Ελλάδα

Γιατί έχουμε τόσο μεγάλη απόκλιση με τις άλλες χώρες

Ένας από τους βασικούς λόγους για αυτή την απόκλιση είναι η δομή της ελληνικής αγοράς, η οποία χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό συγκέντρωσης. Σε πολλούς κλάδους, λίγες μεγάλες εταιρείες ελέγχουν το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς, γεγονός που περιορίζει τον υγιή ανταγωνισμό. Όταν ο ανταγωνισμός είναι περιορισμένος, οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να διατηρούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα χωρίς να φοβούνται απώλεια πελατών, καθώς οι επιλογές του καταναλωτή είναι περιορισμένες. Επιπλέον, το μικρό μέγεθος της ελληνικής αγοράς σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες δεν επιτρέπει τις οικονομίες κλίμακας που θα μπορούσαν να συμπιέσουν το κόστος παραγωγής και διανομής.

VIRAL

Το τέλος μιας εποχής: Η «βόμβα» χωρισμού που συγκλονίζει την ελληνική showbiz και το τρίτο πρόσωπο που τα τίναξε όλα στον αέρα!

Αμαλία Κωστοπούλου – Τζέικ Μέντγουελ: Η πρώτη ανάρτηση της μετά τον σάλο για την δεξίωση του γάμου στο Νιόκαστρο

Εκτάκτως στο νοσοκομείο ο Γρηγόρης Αρναούτογλου – Τι συνέβη

Ο ρόλος των μεσαζόντων και της εφοδιαστικής αλυσίδας στην Ελλάδα είναι επίσης καθοριστικός. Από το χωράφι ή το εργοστάσιο μέχρι το ράφι του σούπερ μάρκετ, το προϊόν περνά από πολλαπλά στάδια, σε κάθε ένα από τα οποία προστίθεται ένα περιθώριο κέρδους. Οι δαιδαλώδεις διαδρομές των προϊόντων και το υψηλό ενεργειακό κόστος που επιβαρύνει τις μεταφορές και την αποθήκευση, μετακυλίονται απευθείας στον τελικό καταναλωτή. Σε αντίθεση με άλλες χώρες όπου οι αλυσίδες εφοδιασμού είναι πιο κάθετες και αποτελεσματικές, στην Ελλάδα το κόστος της διαμεσολάβησης παραμένει δυσανάλογα υψηλό.

Σοκ με τις τιμές του κρουασάν στο Κόσοβο

Δεν μπορεί κανείς να παραβλέψει τον παράγοντα της φορολογίας. Η Ελλάδα διατηρεί έναν από τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ στα τρόφιμα και στα βασικά αγαθά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Όταν το 24% ή το 13% της τιμής που πληρώνει ο πολίτης κατευθύνεται απευθείας στους κρατικούς φόρους, είναι μαθηματικά βέβαιο ότι η τελική τιμή θα είναι υψηλότερη από ό,τι σε χώρες με χαμηλότερους έμμεσους φόρους. Αυτή η επιβάρυνση πλήττει δυσανάλογα τα χαμηλά εισοδήματα, καθώς ένα μεγαλύτερο μέρος του μισθού τους κατευθύνεται στην κατανάλωση βασικών ειδών, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για αποταμίευση ή άλλες ανάγκες.

Τέλος, το φαινόμενο της «απληστίας του πληθωρισμού» (greedflation) έχει απασχολήσει έντονα τους αναλυτές τελευταία. Πρόκειται για την πρακτική ορισμένων επιχειρήσεων να αυξάνουν τις τιμές τους πολύ περισσότερο από όσο δικαιολογεί η αύξηση του δικού τους κόστους παραγωγής, εκμεταλλευόμενες το γενικότερο κλίμα ανατιμήσεων. Στην Ελλάδα, όπου οι ελεγκτικοί μηχανισμοί συχνά δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν την πολυπλοκότητα της αγοράς, τέτοια φαινόμενα βρίσκουν πρόσφορο έδαφος. Το αποτέλεσμα είναι μια συνεχιζόμενη πίεση στο οικογενειακό καλάθι, που αναγκάζει τους πολίτες να αναζητούν φθηνότερες εναλλακτικές ή να περιορίζουν την κατανάλωσή τους, την ώρα που το παράδειγμα του κρουασάν στο Κόσοβο υπενθυμίζει ότι η ακρίβεια δεν είναι μια αναπόφευκτη φυσική καταστροφή, αλλά αποτέλεσμα συγκεκριμένων οικονομικών επιλογών και στρεβλώσεων.