Πάσχα 2026: Ο τάφος του Λαζάρου στην Βηθανία – Μοναδικά πλάνα, δείτε βίντεο

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Λίγο πριν το Πάσχα 2026, σήμερα Κυριακή του Λαζάρου, κάνουμε αφιέρωμα για την ανατολική πλαγιά του Όρους των Ελαιών, σε μια τοποθεσία που σήμερα φέρει την αραβική ονομασία Αλ-Εϊζαρίγια, εκεί που βρίσκεται ένας από τους πιο ιερούς και υποβλητικούς τόπους του χριστιανικού κόσμου: ο τάφος του Λαζάρου στην αρχαία Βηθανία. Ο χώρος αυτός αποτελεί το ζωντανό σκηνικό ενός εκ των συγκλονιστικότερων θαυμάτων που εξιστορούνται στα Ευαγγέλια, καθώς εκεί ο Ιησούς Χριστός, λίγο πριν το δικό Του Πάθος, κάλεσε τον αγαπημένο Του φίλο να εξέλθει από το μνήμα, νικώντας τη φθορά του θανάτου τέσσερις ημέρες μετά την ταφή του. Η ιστορικότητα και η θρησκευτική βαρύτητα του μνημείου το καθιστούν διαχρονικό πόλο έλξης για προσκυνητές από κάθε γωνιά της γης, οι οποίοι αναζητούν εκεί την απτή απόδειξη της ελπίδας για την κοινή ανάσταση.

Αρχαιολογικά και ιστορικά, η Βηθανία ταυτίζεται με το χωριό που αναφέρεται στην Καινή Διαθήκη ως η πατρίδα του Λαζάρου, της Μάρθας και της Μαρίας. Ο ίδιος ο τάφος είναι ένα κλασικό δείγμα ιουδαϊκού ταφικού μνημείου της ρωμαϊκής περιόδου, λαξευμένο στον φυσικό βράχο. Κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, η σημασία του σημείου αναγνωρίστηκε αμέσως, με αποτέλεσμα την ανέγερση διαδοχικών εκκλησιών που περιέβαλλαν το μνήμα. Ήδη από τον 4ο αιώνα, ο ιστορικός Ευσέβιος και η περιηγήτρια Αιθερία περιγράφουν την ύπαρξη ενός ναού, γνωστού ως Λαζάριον, ο οποίος καταστράφηκε αργότερα από σεισμούς και επιδρομές, για να ανακατασκευαστεί από τους Σταυροφόρους τον 12ο αιώνα με ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια.

Η σημερινή πρόσβαση στον τάφο είναι μια εμπειρία που προκαλεί δέος και κατάνυξη. Λόγω των μεταγενέστερων οχυρώσεων και της ανέγερσης τζαμιού τον 16ο αιώνα πάνω από την αρχική είσοδο, οι πιστοί εισέρχονται πλέον από μια πλαϊνή είσοδο που ανοίχτηκε από τους Φραγκισκανούς μοναχούς. Η κατάβαση περιλαμβάνει είκοσι επτά στενά, λαξευμένα σκαλοπάτια που οδηγούν σε έναν προθάλαμο και από εκεί, μέσω ενός εξαιρετικά χαμηλού περάσματος, στον κυρίως ταφικό θάλαμο. Ο χώρος είναι περιορισμένος, υγρός και σκοτεινός, διατηρώντας την αυθεντική ατμόσφαιρα ενός αρχαίου μνήματος, γεγονός που βοηθά τον επισκέπτη να αναλογιστεί το μέγεθος του βιβλικού γεγονότος.

Στο πέρασμα των αιώνων, η περιοχή γύρω από τον τάφο μετατράπηκε σε ένα πολυεπίπεδο θρησκευτικό συγκρότημα. Σήμερα, στην επιφάνεια κυριαρχεί ο ρωμαιοκαθολικός ναός του Αγίου Λαζάρου, χτισμένος τη δεκαετία του 1950 πάνω στα ερείπια των βυζαντινών και σταυροφορικών εκκλησιών, ενώ σε μικρή απόσταση βρίσκεται η ελληνορθόδοξη μονή των Αγίων Μάρθας και Μαρίας. Η συνύπαρξη αυτή αναδεικνύει την οικουμενικότητα του προσκυνήματος. Οι ανασκαφές έχουν αποκαλύψει ψηφιδωτά δάπεδα και τμήματα της αρχαίας τοιχοποιίας, επιβεβαιώνοντας ότι η λατρεία στον συγκεκριμένο χώρο παρέμεινε αδιάλειπτη παρά τις ιστορικές περιπέτειες της Αγίας Γης.

Η πνευματική σημασία του τάφου του Λαζάρου κορυφώνεται το Σάββατο του Λαζάρου, την ημέρα που η Εκκλησία εορτάζει την ανάσταση του «φίλου του Χριστού». Η Βηθανία γίνεται τότε το κέντρο της λατρείας, καθώς η ανάσταση αυτή θεωρείται η «προοίμιο» της Ανάστασης του Κυρίου. Για τον πιστό, ο τάφος δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό μνημείο, αλλά ο τόπος όπου ο θάνατος ηττήθηκε για πρώτη φορά τόσο πανηγυρικά, δίνοντας το μήνυμα ότι η ζωή έχει τον τελευταίο λόγο. Η επίσκεψη εκεί αποτελεί μια πορεία προς το εσωτερικό σκοτάδι του μνήματος, η οποία καταλήγει στην έξοδο προς το φως, ακολουθώντας τα βήματα του Λαζάρου που επέστρεψε στη ζωή κατόπιν της θείας κελεύσεως.