Μέσα στα καταφύγια του Πειραιά: Το τόλμησε ένας νεαρός

Πάνω από οκτώ δεκαετίες έχουν περάσει από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όμως κάτω από το πολύβουο λιμάνι και τους λόφους του Πειραιά, ένας άγνωστος, «τσιμεντένιος» κόσμος παραμένει ανέπαφος. Ο Στέφανος Απέργης, ένας δημιουργός περιεχομένου που εστιάζει στα ταξίδια και την αεροπορία έκανε ένα διαφορετικό «οδοιπορικό» μέσω του τελευταίο του βίντεο στο TikTok. Τόλμησε να κατέβει στα έγκατα της πόλης, φέρνοντας μέσα στο φως τα μυστικά των αντιαεροπορικών καταφυγίων που κάποτε προστάτευσαν χιλιάδες ζωές.

Χαραυγή και Δραπετσώνα: Τα οχυρά της βιομηχανικής ζώνης

Στη Χαραυγή του Κερατσινίου, το αντιαεροπορικό καταφύγιο στέκει ως μνημείο επιβίωσης. Εκεί, κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών, βρήκαν προστασία χιλιάδες γυναικόπαιδα και ηλικιωμένοι. Λίγο πιο δίπλα, στις παλιές βιομηχανικές εγκαταστάσεις της Δραπετσώνας, κρύβεται ένα από τα μεγαλύτερα καταφύγια διυλιστηρίου. Κατασκευασμένο το 1938-1939 από οπλισμένο σκυρόδεμα, διέθετε:

• Τρεις κύριες στοές σε τεθλασμένη διάταξη (για περιορισμό του ωστικού κύματος), μήκους 15-20 μέτρων η καθεμία.
• Γερμανικές θωρακισμένες θύρες, οι οποίες δυστυχώς σήμερα έχουν κλαπεί.
• Ηλεκτρολογική εγκατάσταση που διατηρείται σε εντυπωσιακά καλή κατάσταση.

Καστέλλα και Προφήτης Ηλίας: Υπόγεια δίκτυα στους λόφους

Η γεωμορφολογία του Πειραιά επέτρεψε την κατασκευή ιδιαίτερων οχυρώσεων.

VIRAL

Ποια είναι η Μαρία Αντωνά: Η ηλικία, η σχέση που έφτασε στον γάμο με τον Σοϊλέδη, η νέα αρχή και η γνωριμία με τον Λιάγκα

Σοκ στον «αέρα» του Super Katerina: Η Καινούργιου την ρώτησε για τον σύζυγό της και εκείνη αποκάλυψε πως χώρισε (Video)

«Έτσι βρήκα τον Σεργιανόπουλο στο διαμέρισμα»: Ο Πάνος Σόμπολος για την εικόνα που αντίκρισε μετά τη δολοφονία

• Λόφος Καστέλλας: Ένα διώροφο καταφύγιο της περιόδου Μεταξά με μια παγκόσμια ιδιαιτερότητα: Είναι ταυτόχρονα ισόγειο (στη βάση του λόφου) και υπόγειο (στην κορυφή). Η υψομετρική διαφορά των 14 μέτρων καλύπτεται από πέτρινους τοίχους, ενώ διαθέτει ακόμη και «μυστική» έξοδο διαφυγής.
• Προφήτης Ηλίας: Σε βάθος 12 μέτρων κάτω από την επιφάνεια, μετά από 50 σκαλοπάτια, εκτείνεται ένα δίκτυο με λιθόκτιστα τοιχώματα και τοξωτές οροφές. Παρά την εγκατάλειψη, η κατασκευή παραμένει στιβαρή.

Το μυστήριο του καταφυγίου «2-3»

Κοντά στην Πυροσβεστική του Πειραιά βρίσκεται το καταφύγιο με την κωδική ονομασία «2-3». Με μια βαριά μεταλλική πόρτα που θυμίζει τα μεγάλα καταφύγια του Λυκαβηττού, το σύμπλεγμα αυτό αποτελείται από παράλληλες στοές που καταλήγουν στο φυσικό βράχο. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι εργασίες εκεί ίσως δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ πριν την έναρξη του πολέμου.

Από τον Λυκαβηττό μέχρι τα παράλια της Αττικής

Η ανάγκη για προστασία δεν περιορίστηκε στον Πειραιά. Κατά την περίοδο 1936-1940, η Αθήνα θωρακίστηκε με εμβληματικά έργα:

• Λυκαβηττός: Ένα υπερσύγχρονο καταφύγιο σε βάθος 100 μέτρων, που στέγασε το Αρχηγείο Αντιαεροπορικής Άμυνας, εξοπλισμένο με τηλεφωνικό κέντρο και λουτρά.
• Κέντρο Αθήνας: Τα καταφύγια της Κοραή 4 (που έγιναν κολαστήριο της Κομαντατούρ) και το άγνωστο «ανακριτήριο» του Εθνικού Κήπου.
• Νότια Προάστια: Στη Βούλα και τη Γλυφάδα, οι Γερμανοί κατακτητές έχτισαν το 1941 δικά τους οχυρά με πολυβολεία και δεξαμενές νερού, για να ελέγχουν την ακτογραμμή.