Γιατί τα αεροπλάνα δεν έχουν αλεξίπτωτα ούτε καν για τους πιλότους; Η κρυφή αλήθεια για την ασφάλεια στους αιθέρες και το σοκαριστικό «μυστικό» της προσγείωσης

Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα που απασχολούν κατά καιρούς τους επιβάτες των αεροπλάνων, ιδίως εκείνους που νιώθουν μια φυσική ανησυχία όταν βρίσκονται χιλιάδες μέτρα πάνω από το έδαφος, είναι γιατί τα εμπορικά αεροσκάφη δεν διαθέτουν ούτε ένα αλεξίπτωτο – ούτε καν για τους ίδιους τους πιλότους. Η πρώτη σκέψη που έρχεται συνήθως στο μυαλό του κοινού είναι η οικονομία, η μείωση του κόστους ή η αδιαφορία των αεροπορικών εταιρειών για την ανθρώπινη ζωή. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική, τεχνικά περίπλοκη και βασισμένη σε σκληρούς νόμους της φυσικής και της αεροναυπηγικής, οι οποίοι καθιστούν τη χρήση αλεξιπτώτων στους πολιτικούς αιθέρες όχι απλώς άχρηστη, αλλά απολύτως ανέφικτη και θανατηφόρα.

Η εφιαλτική πραγματικότητα στα δέκα χιλιάδες μέτρα

Για να καταλάβει κανείς γιατί τα αλεξίπτωτα δεν έχουν καμία θέση σε ένα πολιτικό αεροπλάνο, αρκεί να εξετάσει τις συνθήκες που επικρατούν στο ύψος πτήσης ενός τυπικού ταξιδιού. Τα σύγχρονα αεροσκάφη ταξιδεύουν συνήθως σε ύψος περίπου 10.000 μέτρων. Σε αυτό το ύψος, η ατμοσφαιρική πίεση είναι τόσο χαμηλή και οι εξωτερικές συνθήκες τόσο ακραίες, που η πόρτα του αεροπλάνου απλώς δεν ανοίγει με τίποτα. Η ίδια η πίεση της καμπίνας την κολλάει με τεράστια δύναμη πάνω στην κάσα της, καθιστώντας αδύνατη οποιαδήποτε προσπάθεια χειροκίνητης εκκένωσης.

Ακόμη όμως κι αν υπήρχε μαγικός τρόπος να ανοίξει η πόρτα, το εξωτερικό περιβάλλον είναι ασύλληψτα εχθρικό. Το αεροπλάνο κινείται με ταχύτητα περίπου 900 χιλιομέτρων την ώρα, ενώ η θερμοκρασία έξω αγγίζει τους μείον 50 βαθμούς Κελσίου. Το να επιχειρήσει κάποιος να βγει έξω υπό αυτές τις συνθήκες ισοδυναμεί με το να πηδάει από ένα αυτοκίνητο που τρέχει στην εθνική οδό — μόνο που στην περίπτωση του αεροπλάνου η ταχύτητα είναι επτά φορές μεγαλύτερη. Ο παγωμένος αέρας, η έλλειψη οξυγόνου και η βίαια αναταραχή θα προκαλούσαν τον θάνατο ή τον σοβαρότατο τραυματισμό ενός ανυποψίαστου επιβάτη πριν καν προλάβει να σκεφτεί το αλεξίπτωτο.

Οι πραγματικοί κίνδυνοι: Γιατί το πρόβλημα δεν είναι ψηλά, αλλά χαμηλά

Παρά τους φόβους που συχνά συνοδεύουν τις πτήσεις μεγάλου ύψους, η στατιστική αποδεικνύει ότι τα πράγματα ψηλά είναι εξαιρετικά ασφαλή. Σχεδόν πάνω από τη μισή διάρκεια μιας τυπικής πτήσης περνάει σε αυτά τα μεγάλα ύψη, και σε αυτό το διάστημα συμβαίνει μόλις ένα στα δέκα σοβαρά ατυχήματα. Το συντριπτικό ποσοστό των κινδύνων στις αεροπορικές μεταφορές δεν κρύβεται στα 10.000 μέτρα, αλλά κατά τη διάρκεια της απογείωσης και, κυρίως, της προσγείωσης.

VIRAL

Χαμός στο Voice: Ο Νίκος Ρωμανός ανέβηκε στη σκηνή και δεν τον γνώριζαν – «Με νοιάζει που με ξέρει η μάνα μου»

Ανδρομάχη – Γιώργος Λιβάνης: Δεν υπάρχει επιστροφή! – Οι νέες ζωές μετά το διαζύγιο

Δεν πίστευαν στα αυτιά τους! Η 17χρονη Κύπρια που τρέλανε τους coach στο The Voice

Η φάση της προσγείωσης είναι εκείνη που απαιτεί τη μέγιστη προσοχή, καθώς διαρκεί συνήθως ελάχιστα λεπτά —περίπου ένα λεπτό κρίσιμης διαδικασίας— και εκεί σημειώνεται περίπου το ένα στα τρία σοβαρά ατυχήματα. Ωστόσο, υπάρχει ένα τεράστιο παράδοξο σε όσους σκέφτονται τα αλεξίπτωτα: τόσο κοντά στο έδαφος, κατά τη διάρκεια της προσγείωσης ή της απογείωσης, κανένα αλεξίπτωτο δεν μπορεί να ανοίξει. Το ύψος είναι μηδαμινό, ο χρόνος αντίδρασης ελάχιστος και η ταχύτητα προσέγγισης στον διάδρομο αποκλείει κάθε πιθανότητα σωτηρίας μέσω εναέριας εκκένωσης.

Τι είναι αυτό που σώζει πραγματικά τους επιβάτες;

Εκεί κάτω, κοντά στον διάδρομο προσγείωσης, οι επιβάτες δεν χρειάζονται αλεξίπτωτα που ούτως ή άλλως δεν θα είχαν τον χρόνο να χρησιμοποιήσουν. Τη λύση δίνει η ίδια η μηχανική ασφάλεια του αεροσκάφους και η σύγχρονη τεχνολογία.

Το πιο κρίσιμο στοιχείο προστασίας βρίσκεται ακριβώς κάτω από το σώμα του επιβάτη: το κάθισμα. Τα σύγχρονα καθίσματα αεροπλάνων είναι σχεδιασμένα με προδιαγραφές υψηλής αντοχής, ικανά να αντέξουν δυνάμεις επιβράδυνσης έως και 16G -δηλαδή φρενάρισμα που ισοδυναμεί με 16 φορές το βάρος του σώματος του επιβάτη. Μαζί με τις ζώνες ασφαλείας, τα καθίσματα αυτά συγκρατούν το σώμα και απορροφούν τα τεράστια φορτία σε μια δύσκολη στιγμή. Όπως εύστοχα επισημαίνεται, το κάθισμα κάνει τα πάντα για να σε προστατεύσει σε μια οριακή κατάσταση· το μόνο πράγμα που δεν μπορεί να κάνει για σένα, είναι να δέσει τη ζώνη σου.

Συμπέρασματικότερα, η αεροπορική μετακίνηση παραμένει ο ασφαλέστερος τρόπος ταξιδιού στον πλανήτη ακριβώς επειδή βασίζεται σε ολοκληρωμένα συστήματα πρόληψης και προστασίας της καμπίνας, καθιστώντας τα αλεξίπτωτα περιττά ψηλά και εντελώς άχρηστα χαμηλά.