Eurovision 1976: Όταν η Μαρίζα Κωχ αψήφησε τον θάνατο στη Χάγη – Ο ελεύθερος σκοπευτής και οι απειλές για τη ζωή της

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ήταν 3 Απριλίου του 1976 όταν η Μαρίζα Κωχ ανέβηκε στη σκηνή της Eurovision στη Χάγη της Ολλανδίας και συγκεκριμένα στο Μέγαρο Congresgebouw (σήμερα γνωστό ως World Forum) και έγραψε ιστορία.

Η πράξη ηρωισμού της Μαρίζας Κωχ

Η σπουδαία Ελληνίδα καλλιτέχνης ερμήνευσε ένα τραγούδι γροθιά στο στομάχι και ακόμη και εάν τερμάτισε στη 13η θέση στα 18 τραγούδια, έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα: Το τραγούδι “Παναγιά μου, Παναγιά μου” αποτέλεσε μία κατακραυγή ενάντια στην τουρκική εξωτερική πολιτική και την παράνομη κατοχή της Κύπρου. Το 1975 η Ελλάδα δεν συμμετείχε στον μουσικό οργανισμό ως ένδειξη διαμαρτυρίας κάτα της εισαγωγής της Τουρκίας στην Eurovision το ίδιο έτος που διχοτομήθηκε η Κύπρος.

Ο Μάνος Χατζιδάκις επικοινώνησε με τη Μαρίζα Κωχ την άνοιξη του 1976 ζητώντας της να ετοιμάσει ένα τραγούδι διαμαρτυρίας για την Κύπρο για να εκπροσωπήσει την Ελλάδα στη Eurovision. Η σπουδαία ερμηνεύτρια βασίστηκε στο ηπειρώτικο δημοτικό τραγούδι-μοιρολόι ‘‘Παναγιά μου, Παναγιά μου παρηγόρα την καρδιά μου’‘.

Το τραγούδι που ετοίμασε με το Μιχάλη Φωτιάδη και η συμμετοχή της στον διαγωνισμό προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις από Τούρκους που διαδήλωσαν κατά της Ελλάδας στη Χάγη.

Ακόμη, η Μαρίζα Κωχ δέχτηκε απειλές για τη ζωή της ενώ μέσα στο μέγαρο υπήρχε ελεύθερος σκοπευτής. Η ερμηνεύτρια, ατρόμητη και θαραλλέα, υπέγραψε ότι με δική της ευθύνη θα τραγουδήσει μιας και οι υπεύθυνοι της διοργάνωσης δεν μπορούσαν να εγγυηθούν για την ασφάλειά της.

Παρά τις απειλές και τους κινδύνους, η Μαρίζα Κωχ ερμήνευσε αριστουργηματικά το τραγούδι ”Παναγιά μου, Παναγιά μου” απωθεώθηκε από τους κριτικούς του εξωτερικού ως ένα εξαίρετο δείγμα παραδοσιακής μουσικής σύγχρονα διασκευασμένης και παραμένει απόδειξη της αφοσίωσης για τα εθνικά θέματα της χώρας μας που παραμένουν μέχρι σήμερα άλυτα.

Η τουρκική τηλεόραση δεν μετέδωσε την ελληνική συμμετοχή

Οι οδηγίες του Μάνου Χατζιδάκι δεν αφορούσαν μόνο την ερμηνεία, αλλά και το όλο στήσιμο της πάνω στη σκηνή: “Μόνο στο τέλος του τραγουδιού, στην τελευταία κορόνα, να απλώσεις τα χέρια για να φανεί το πένθος μας για την Κύπρο”. Διότι, σύμφωνα με τον Χατζιδάκι και την Κωχ, το φόρεμα που φόρεσε το βράδυ του διαγωνισμού, δεν ήταν ένα ένδυμα απλής επίδειξης, αλλά ένδειξη πένθους και θρήνου.

Η τουρκική τηλεόραση δεν μετέδωσε την ελληνική συμμετοχή και εκείνη την ώρα μετέδωσε πρόγραμμα με τον χορό της κοιλιάς. Η Ελλάδα πήρε την 13η θέση το διαγωνισμό, συγκεντρώνοντας μόλις 20 βαθμούς, οι οκτώ εκ των οποίων ήταν από τη Γαλλία. Επίσης, έλαβε πέντε από την Ιταλία, τέσσερις από την Ισλανδία, δύο από το Βέλγιο κι έναν από την Πορτογαλία. Η θέση, ήταν το τελευταίο που απασχολούσε τους συμμετέχοντες στην ελληνική αποστολή.

Κατά την επιστροφή τους στην πατρίδα, ο Μάνος Χατζιδάκις με επιστολή που απέστειλε στον Τύπο ξεκαθάρισε: “Διάβασα πολλές επικρίσεις εναντίον της Ραδιοφωνίας, για το ότι δεν εναρμονίστηκε με το επίπεδο της Eurovision και για το ότι δεν έγινε “δημοκρατικότερα” η επιλογή, ώστε “να πετύχουμε”. Πουθενά δε διάβασα τη μόνη, τη μία και τη σωστή άποψη.

Ότι δε διαθέτουμε ηλίθιο τραγούδι και είμαστε μια χώρα που έχει τεράστια και αξιόλογη μουσική παράδοση. Λάβαμε μέρος, διότι έπρεπε να δηλώσουμε παρουσία. Διαλέξαμε ένα τραγούδι που μας ταιριάζει και δε μας έκαμε εκ των υστέρων να ντραπούμε. Αν πετυχαίναμε, ίσως να ντρεπόμουν, μια κι εγώ προσωπικά σαν υπεύθυνος, πρώτη φορά συνειδητοποίησα το επίπεδο του θορυβώδους αυτού διαγωνισμού“….