Κυριακή, 14 Απριλίου 2024

«Τον έθαψαν χωρίς να καταλάβουν ότι ανέπνεε και μία εβδομάδα αργότερα...» - Ιστορική ανατροπή με το θάνατο και την ταφή του Μέγα Αλέξανδρου

Το αίνιγμα παραμένει μετά από χιλιάδες χρόνια

11 Ιανουαρίου 2023 08:41
«Τον έθαψαν χωρίς να καταλάβουν ότι ανέπνεε και μία εβδομάδα αργότερα...» - Ιστορική ανατροπή με το θάνατο και την ταφή του Μέγα Αλέξανδρου
Από ATHENSMAGAZINE TEAM

Ο Μέγας Αλέξανδρος αποτελεί, ως η μεγαλύτερη πανανθρώπινη προσωπικότητα, ένα αίνιγμα σε πολλές πτυχές του, όπως ο θάνατος και η ταφή του, με θεωρίες να ακούγονται ανά τα χρόνια, ακόμη και για τις αληθινές του σχέσεις με γυναίκες και άνδρες.

Οι συνθήκες θανάτου του Μεγάλου Αλεξάνδρου αποτέλεσαν πάντα αντικείμενο επιστημονικών μελετών, όμως μία ερευνήτρια από τη Νέα Ζηλανδία παρουσιάζει τώρα τη δική της εκδοχή.

Σύμφωνα με την Κάθριν Χολ της Ιατρικής Σχολής Dunedin στη Νέα Ζηλανδία διατύπωσε μια θεωρία για τη μυστηριώδη πάθηση που έφερε τον θάνατο του στρατηλάτη, ενώ έκανε και μία μακάβρια υπόθεση πως ο Αλέξανδρος ετάφη ενώ ήταν ακόμη ζωντανός.

Όπως αναφέρει η Χολ στη μελέτη της στο περιοδικό Ancient History Bulletin—και την οποία αναπαράγουν σε δημοσιεύματά τους οι εφημερίδες New York Post και η βρετανική Sun—ο θάνατος του Αλεξάνδρου οφείλεται στη μόλυνσή του από το καμπυλοβακτήριο του πυλωρού (Cmbylobacter pylori) στο στομάχι, που του προκάλεσε συμπτώματα που μοιάζουν με τη νευροπαραλυτική πάθηση του συνδρόμου Guillain-Barre (GBS). Το αυτοάνοσο αυτό νόσημα έπληξε το περιφερικό νευρικό σύστημα του μεγάλου ιστορικού κατακτητή, εμποδίζοντάς τον να κινείται, να μιλά και να αναπνέει για έξι ημέρες. Είναι πιθανόν, τονίζει η Post, ο Μακεδόνας βασιλέας να ήταν ζωντανός όταν οι πιστοί του στρατιώτες προετοίμαζαν το σώμα του για την ταφή το 323 π.Χ.

Η πιθανότητα να θάφτηκε... ζωντανός ο μέγας στρατηλάτης

Οι μύες του Αλεξάνδρου είχαν παραλύσει σε τέτοιο βαθμό, που οι γιατροί δεν κατάλαβαν πως ακόμη ανέπνεε όταν δήλωσαν τον θάνατό του μία εβδομάδα πριν τελικά αυτός πεθάνει, τονίζει η Sun.

«Θέλησα να δώσω τροφή σε έναν καινούργιο διάλογο και να ξαναγραφούν τα ιστορικά βιβλία, υποστηρίζοντας πως ο θάνατος του Αλεξάνδρου επήλθε έξι ημέρες αργότερα απ’ ότι αποδεχόμαστε», τονίζει η ίδια η Χολ.

«Ο θάνατός του είναι η πιο διάσημη περίπτωση ‘ψευδοθανάτου’ ή λανθασμένης διάγνωσης που έχει καταγραφεί ποτέ», υποστηρίζει.

Η ερευνητική της ομάδα αναδίφησε όλες τις παλαιότερες διηγήσεις για τα συμπτώματα του Αλεξάνδρου αλλά και νεότερα ιατρικά εγχειρίδια συμπτωματολογίας.

Σύμφωνα με τις πηγές, η ασθένεια του Αλεξάνδρου εμφανίσθηκε έπειτα από μία έκλυτη νύκτα με κατανάλωση άνω των δώδεκα λίτρων οινοπνεύματος. Την επόμενη ημέρα, ο ίδιος παραπονέθηκε για εκτεταμένη κόπωση, όμως προτίμησε να καταναλώσει άλλη τόση ποσότητα ποτών. Την επομένη, ο στρατηλάτης καθηλώθηκε από οξείς στομαχικούς πόνους, ενώ εμφάνισε συμπτώματα πυρετού. Κλινήρης και νοιώθοντας αφόρητους πόνους, ο Αλέξανδρος μόλις που μπορούσε να ανοιγοκλείνει τα μάτια του και να τρεμοπαίζει τα δάκτυλά του ήδη οκτώ ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Την 11η ημέρα κηρύχθηκε νεκρός, μολονότι οι παραστάτες στην κλίνη του διαβεβαίωναν πως έως την ύστατη στιγμή είχε πνευματική διαύγεια.

Κατά την Χολ, αυτά τα συμπτώματα υποδεικνύουν το σύνδρομο Guillain-Barre, που εκδηλώνεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στο νευρικό σύστημα παραλύοντας τον ασθενή. Σήμερα το σύνδρομο αυτό προσβάλλει έναν άνθρωπο ανά 100.000 στις ΗΠΑ και στη Βρετανία.

Αυτό, κατά την Χολ, εξηγεί την παράλυση στα πόδια και χέρια του πολεμάρχου ο οποίος στο τελικό στάδιο δεν μπορούσε να μιλήσει. Η ασθένεια που προκαλείται από ένα βακτήριο του στομάχου δεν επηρεάζει τις νοητικές δυνατότητες του ασθενούς, εξ ου και οι παρόντες διαπίστωσαν τη διαύγεια του Αλεξάνδρου.

Η νέα διάγνωση εγείρει εύλογες υποψίες ότι ο Αλέξανδρος κατ’ ουσίαν ετάφη ενώ ήταν ακόμη εν ζωή. Εκείνη την εποχή, οι γιατροί δεν μετρούσαν τον σφυγμό του ασθενή για να διαπιστώσουν εάν ζει, αλλά εξέταζαν ενδείξεις αναπνοής. Όμως η παράλυση είχε σταδιακά μειώσει τη λειτουργία των αναπνευστικών μυών έως του σημείου η αναπνοή του να είναι πολύ αχνή για να τη διαπιστώσουν οι γιατροί.

Αργότερα, οι Έλληνες ιστορικοί έγραφαν πως έξι ημέρες μετά την ταφή του, το σώμα του Αλεξάνδρου δεν είχε αποσυντεθεί , αναγνωρίζοντας σε αυτό το «θαύμα», την απόδειξη πως ο Αλέξανδρος ήταν θεός. Όμως, η Χολ υποστηρίζει ότι αυτό απλώς αποδεικνύει πως ο Αλέξανδρος μπορούσε κάλλιστα να αναπνέει ακόμη, αλλά η αναπνοή του είχε μειωθεί τόσο πολύ που μάλλον θα «βρισκόταν σε κώμα όταν είχαν δρομολογηθεί οι διαδικασίες της ταφής του, αλλά εκείνοι δεν ήσαν σε θέση να το αντιληφθούν».

Οι νέες ερευνητικές εικασίες ανοίγουν ξανά το κεφάλαιο για τις μυστηριώδεις συνθήκες θανάτου του Αλεξάνδρου, οι οποίες είναι πιθανό να συνεχίσουν να απασχολούν την επιστημονική κοινότητα με την ίδια ένταση που τρέφει τη φαντασία των απανταχού αρχαιολόγων το μυστήριο για τον τάφο του.

«Είναι ο νεκρός στον τάφο, αυτή είναι η εικόνα του...» - Βγήκαν όλα στην φόρα για το πού είναι θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος

Ο Μέγας Αλέξανδρος και το πού είναι θαμμένος αποτελεί ένα από τα πιο μεγάλα ιστορικά μυστήρια, με τον τάφο της Αμφίπολης προ ετών να έχει φέρει... αναβρασμό για το σε ποιον ανήκει, αν και πολλά αναφέρονται και για το θάνατό του.

Στην ενημέρωση που έγινε στο μουσείο της Αμφίπολης η κ. Άννα Παναγιωταρέα (επικεφαλής της τριμελούς επιτροπής για την προβολή των δράσεων του υπουργείου), υπογράμμισε ότι τόσο το ΥΠΠΟΑ όσο και οι συντελεστές της ανασκαφής στην Αμφίπολη, παρακολουθούν με ενδιαφέρον τις απόψεις Ελλήνων και ξένων (ειδικών και μη) που εκφράζονται για το ταφικό συγκρότημα».

Οι θεωρίες για τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Οι «διατυπωθείσες θεωρίες» για την ταυτότητα του νεκρού στον Τύμβο Καστά της Αμφίπολης, που έως σήμερα «ανάγονται σε 14» είναι -ανεξαρτήτως επιστημονικής βάσης ή δημοφιλίας- οι εξής:

1. Μέγας Αλέξανδρος. Δεν επιβεβαιώνεται από τις ιστορικές πηγές, κανένας σοβαρός αρχαιολόγος δεν υιοθετεί τη θεωρία ότι, ο Αλέξανδρος είναι θαμμένος στην Αμφίπολη, ωστόσο, είναι, χωρίς αμφιβολία, η πιο pop εκδοχή, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό. Η Αμφίπολη είναι η πόλη από την οποία απέπλευσε για την Ασία. Ο Αλέξανδρος πέθανε στη Βαβυλώνα το 323 π.Χ. Ένα δημοφιλές «σενάριο» είναι ότι, η μητέρα του Αλεξάνδρου, Ολυμπιάδα μετέφερε τα οστά του στην Αμφίπολη. Οι πηγές αναφέρουν ως τόπο ταφής του την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, ενώ υπάρχουν εκτενείς αναφορές για προσκύνημα στο ταφικό μνημείο του θεϊκού Αλέξανδρου τεσσάρων αυτοκρατόρων: Καίσαρας Αύγουστος, Ιούλιος Καίσαρας, Σεπτίμιος Σεβήρος, Καρακάλλας

2. Ρωξάνη. Η «βάρβαρη», εκ Περσίας, σύζυγος του Αλεξάνδρου και μητέρα του γιου του, Αλεξάνδρου Δ, Ρωξάνη είχε καταφύγει στην Αμφίπολη για να διασωθεί από τους επιγόνους του Αλεξάνδρου. Η Αμφίπολη υπήρξε μοιραία για κείνη. Τη δολοφόνησε ο Κάσσανδρος, μαζί με τον γιο της και νόμιμο διάδοχο της αυτοκρατορίας, Αλέξανδρο Δ, το 310 π.Χ. -αφού πρώτα τους είχε εξορίσει στην Αμφίπολη για την «ασφάλεια» τους.Το όνομα της σήμαινε στη μητρική της γλώσσα «φωτεινή». Ο Αλέξανδρος είχε παντρευτεί τη Σογδιανή πριγκίπισσα για πολιτικούς λόγους, ωστόσο, σύμφωνα με τον Αρριανό, η Ρωξάνη υπήρξε καλλονή.

3. Αλέξανδρος ο Δ. Ο γιος του Μεγάλου Αλεξάνδρου που δολοφονήθηκε σε ηλικία μόλις 13 ετών, μαζί με τη μητέρα του, Ρωξάνη, από τον σφετεριστή Κάσσανδρο, ήταν αγέννητος όταν πέθανε ο πατέρας του. Ο τάφος του (πρόκειται για την επικρατέστερη εκδοχή) βρίσκεται στον βασιλικό τάφο των Αιγών, σε απόσταση 4 μέτρων από τον τάφο του παππού του, Φιλίππου Β. «Τα στοιχεία οδηγούν στην ταύτιση του νεαρού νεκρού με τον Αλέξανδρο Δ΄ τον γιο του Μεγαλέξανδρου και της Ρωξάνης, ένα παιδί-βασιλιά που όντας αιχμάλωτος στην Αμφίπολη δολοφονήθηκε μαζί με την μητέρα του από τον Κάσσανδρο για να κάνει τόπο στη φιλοδοξία του σφετεριστή του θρόνου. Προφανώς ο ίδιος ο δολοφόνος, για να διασκεδάσει τις υποψίες των Μακεδόνων, έφερε, όπως όριζε το έθιμο, τον τελευταίο των Τημενιδών και τον έθαψε με τιμές στην πόλη που στάθηκε το λίκνο της γενιάς του...»

4. Ολυμπιάδα Η πριγκίπισσα των Μολοσσών της Ηπείρου και μετέπειτα βασίλισσα των Μακεδόνων, σύζυγος του Φιλίππου Β και μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, δολοφονήθηκε με τον πλέον άγριο τρόπο, με λιθοβολισμό, κατόπιν εντολής του μεγάλου εχθρού της, Κάσσανδρου, το 316 π.Χ. Γυναίκα με ιδιαίτερη καλλιέργεια, η Ολυμπιάδα είχε έντονες μεταφυσικές ανησυχίες. Μυημένη στα βακχικά μυστήρια, υπηρέτησε για χρόνια ως ιέρεια το Μαντείο της Δωδώνης. Ετρεφε παθολογική αγάπη για τον Αλέξανδρο και ο θάνατος του τη συνέτριψε. Ήταν ιδιαιτέρως προστατευτική με τη Ρωξάνη και τον εγγονό της, Αλέξανδρο Δ. Η Ολυμπιάδα δολοφονήθηκε έξι χρόνια πριν από τη Ρωξάνη. Τα τελευταία χρόνια της ζωής της είχε εξοριστεί στην Αμφίπολη. Ο τάφος της εικάζεται ότι βρίσκεται στην Τούμπα της Πύδνας, που δεν έχει ανασκαφεί.

5. Κλεοπάτρα Κόρη του Φιλίππου Β και της Ολυμπιάδας, αδελφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ολοι την ήθελαν για σύζυγο, για ευνόητους λόγους: Ο Κάσσανδρος, ο Αντίγονος, ο Πτολεμαίος, ο Λυσίμαχος. Στο τέλος διαλέγει τον Πτολεμαίο. Όταν το 309 π.Χ. ξεκινά από τις Σάρδεις για την Αλεξάνδρεια (μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου, η Κλεοπάτρα πηγαίνει στις Σάρδεις) δολοφονείται με εντολή του Κάσσανδρου.

6. Κάσσανδρος Γιος του Αντιπάτρου, αντιβασιλιά της Μακεδονίας στα χρόνια της εκστρατείας του Αλεξάνδρου στην Ασία. Δεν ακολούθησε στην Ασία, παρέμεινε με τον πατέρα του στη Μακεδονία. Συγκρούεται με τον Πολυσπέρχοντα αλλά τελικά συμμαχεί μαζί του, όταν εκείνος δολοφονεί τον άλλο γιο του Αλέξανδρου, τον Ηρακλή. Ο Κάσσανδρος είναι ο δολοφόνος των μελών της βασιλικής οικογένειας. Εξόντωσε κάθε εξ αίματος συγγενή του Αλεξάνδρου που θα μπορούσε να εγείρει ζήτημα διαδοχής. Το 304 π.Χ. παίρνει τον τίτλο του βασιλιά της Μακεδονίας, το 298 πεθαίνει.

7. Νέαρχος / Λαομέδων / Ανδροσθένης Οι τρεις ναύαρχοι του Αλεξάνδρου που συνδέονται με την Αμφίπολη. Ο Νέαρχος εξορίστηκε στην Αμφίπολη από τον Φίλιππο όταν έπεσε σε δυσμένεια. Αργότερα αποκαταστάθηκε από τον Αλέξανδρο, ο οποίος τον έθεσε επικεφαλής του στόλου στην εκστρατεία της Ασίας.

8. Αντίγονος ο Μονόφθαλμος Στρατηγός του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ανακηρύχθηκε βασιλιάς, διάδοχος του Αλεξάνδρου, το 306 π.Χ. Ηταν κυβερνήτης της Φρυγίας. Συγκρούστηκε με τον Περδίκκα, συμμάχησε με τον Αντίπατρο και μετά τον θάνατο του Περδίκκα ανέλαβε τη Μικρά Ασία και τη Συρία. Το 311 π.Χ. γίνεται ειρήνη μεταξύ των διαδόχων και αναγνωρίζεται η διαίρεση της επικράτειας: Η Ασία δίνεται στον Αντίγονο Μονόφθαλμο, η Μακεδονία / Ελλάδα στον Κάσσανδρο, η Θράκη στον Λυσίμαχο, η Αίγυπτος στον Πτολεμαίο και οι ανατολικές σατραπείες στον Σέλευκο. Πέθανε σε ηλικία 81 ετών. Απέκτησε το προσωνύμιο «Μονόφθαλμος» ή «Κύκλωψ» όταν έχασε το αριστερό του μάτι στη μάχη.

9. Ηφαιστίωνας Ο παιδικός φίλος, αξιωματικός, συνοδοιπόρος του Αλεξάνδρου. Η φιλία τους παραπέμπει στη σχέση Αχιλλέα- Πάτροκλου. Όταν πέθανε ο Ηφαιστίωνας -ξαφνικά, από πυρετό στα Εκβάτανα- ο Αλέξανδρος, όπως αναφέρει ο ιστορικός Αρριανός, έμεινε τρεις ημέρες χωρίς τροφή και διέταξε να σβήσει το ιερό πυρ στους ναούς όλης της χώρας (όπως όριζε το εθιμικό των Περσών στους θανάτους των βασιλέων). Η θεωρία που υποστηρίζει ότι μπορεί να είναι ο «ένοικος» του Τύμβου Καστά, λέει ότι ο τάφος χτίστηκε κατά παραγγελία του Αλεξάνδρου το 325 π. Χ.

10. Ηρακλής Ο πρωτότοκος, νόθος γιος του Μεγάλου Αλεξάνδρου και της περσίδας ερωμένης του Βαρσίνης, κόρης του Σατράπη Αρταβάζου της Φρυγίας. Παρότι ζούσε σχεδόν ξεχασμένος στην Πέργαμο, δολοφονήθηκε -σε ηλικία 21 ετών- μαζί με τη μητέρα του από τον Πολυσπέρχοντα. Με τον θάνατο του έσβησε και ο τελευταίος απόγονος του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

11. Πολυάνδριο Η Αμφίπολη υπήρξε για αιώνες πεδίον δόξης λαμπρόν. Η μάχη του Δραβίσκου, το 422 η μάχη της Αμφίπολης, ακόμη και η μάχη των Φιλίππων, το 42 π.Χ. -ο εμφύλιος που έκρινε τη μοίρα της Ρώμης, με δυνάμεις που ξεπερνούσαν τους 80.000 στρατιώτες- είναι μόνο μερικές από τις πολεμικές επιχειρήσεις που έλαβαν χώρα στην Αμφίπολη. Πιθανώς, ο Τύμβος Καστά και λόγω μεγέθους, είναι πολυάνδριο, μνημείο πεσόντων ή κενοτάφιο.

12. Πολυσπέρχων Στρατηγός του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου, τον οποίον ακολούθησε στην Ασία. Επέστρεψε στη Μακεδονία μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου και τοποθετήθηκε από τον Αντίπατρο, επίτροπος του κράτους αντί του γιου του Κάσσανδρου. Είχε συμμαχήσει με την Ολυμπιάδα και τη Ρωξάνη.

13. Φίλιππος ο Αριδαίος Ή αλλιώς, Φίλιππος ο Γ. Γιος του Φιλίππου Β και της Φιλίνας, ετεροθαλής αδελφός του Μεγάλου Αλεξάνδρου, πνευματικά ασταθής από την παιδική του ηλικία, χρησιμοποιήθηκε τόσο από τον Περδίκκα για την εξυπηρέτηση των σχεδίων του, όσο και από την Ολυμπιάδα, η οποία τελικά και διέταξε τη δολοφονία του, αφήνοντας τον δρόμο ανοιχτό για τον αγαπημένο της γιο, Αλέξανδρο.

14. Φίλιππος ο Β. Όσοι αμφισβητούν την ταύτιση του τάφου στη Μεγάλη Τούμπα της Βεργίνας με τον βασιλιά Φίλιππο Β (παρότι οι Αιγές είναι η βασιλική πρωτεύουσα των Μακεδόνων και όχι η Αμφίπολη), ή, εκτιμούν ότι πιθανώς υπάρχει και δεύτερο μνημείο προς τιμήν του Φιλίππου.

 

Retromania

Ροή ειδήσεων

Share