Το ξέρατε; Αυτός είναι ο λόγος που τρώμε λαγάνα την Καθαρά Δευτέρα

Κάθε χρόνο ανυπομονούμε για την Καθαρά Δευτέρα, όπου θα φάμε παραδοσιακά λαγάνα. Ωστόσο, έχεις αναρωτηθεί ποτέ, για ποιο λόγο τρώμε λαγάνα την συγκεκριμένη μέρα; Από που προήλθε και ποια είναι η ιστορία της;

Με την ευκαιρία ανακάλυψε εδώ πως θα φτιάξεις σπιτική, παραδοσιακή λαγάνα.

Τι είναι η λαγάνα;

Η λαγάνα είναι ο άζυμος άρτος (ψωμί), ο οποίος φτιάχνεται με παραδοσιακό τρόπο στην Ελλάδα μόνο μια μέρα του χρόνου, την Καθαρή Δευτέρα, ενώ το όνομά της προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό “λάγανον”, μια πλακωτή ζύμη που παρασκευάζεται από αλεύρι και νερό και σηματοδοτεί την έναρξη της νηστείας της Μεγάλης Σαρακοστής.

Η ιστορία της λαγάνας 

Η ιστορία της λαγάνας ξεκινάει από την αρχαιότητα και φτάνει μέχρι τις μέρες μας. Ο Αριστοφάνης την αναφέρει στις «Εκκλησιάζουσες» αλλά και ο Οράτιος στα κείμενά του αναφέρει ότι η λαγάνα είναι «Το γλύκισμα των φτωχών».

VIRAL

Σοκ με τα βίντεο των πολιτών από στιγμή που γίνεται ο διπλός σεισμός στην Βόρεια Εύβοια – Μεγάλες ζημιές σε κτίρια και κατολισθήσεις

Η παράνομη χλιδή των Βιλανάκηδων: Το προκλητικό βίντεο με το supercar των 350.000 ευρώ μέσα στον οικισμό της Ρομά οικογένειας

«Θέλουμε την βοήθεια του κράτους»: Συγκλονίζει ο κύριος Νίκος που καταστράφηκε το σπίτι του από τους σεισμούς στην Εύβοια

Το έθιμο της λαγάνας δεν άλλαξε σχεδόν καθόλου ανά τους αιώνες και καταναλώνεται κατά το έθιμο πάντα την Καθαρά Δευτέρα, που είναι η πρώτη μέρα της Σαρακοστής.

Το όνομα «Καθαρά» προήλθε από μια συνήθεια που είχαν οι νοικοκυρές το πρωί της ημέρας αυτής, να καθαρίζουν σχολαστικά με αλισίβα, δηλαδή ζεστό νερό και στάχτη, όλα τα μαγειρικά σκεύη. Στη συνέχεια τα κρεμούσαν στη θέση τους όπου και παρέμεναν αχρησιμοποίητα μέχρι να λήξει η νηστεία της Σαρακοστής.

Η Καθαρά Δευτέρα είναι η αρχή μιας σημαντικής περιόδου για την Ορθόδοξη Εκκλησία, τη Σαρακοστή, δηλαδή την προετοιμασία για το Πάσχα που συνδυάζεται με νηστεία. Έτσι η πρώτη βδομάδα της Σαρακοστής ονομάζεται Καθαρά Εβδομάδα και δίνει το χρόνο στο πιστό να εξαγνιστεί (δηλαδή να «καθαριστεί») και να προετοιμαστεί για το Πάσχα. Παράλληλα, η λαγάνα, που είναι ένα ψωμί άζυμο, δηλαδή φτιάχνεται χωρίς προζύμι, συμβολίζει τη βοήθεια που προσέφερε ο Θεός στους Ισραηλίτες με τα «άζυμα» και τους οδήγησε στη Έξοδο από την Αίγυπτο.

Από την Καθαρά Δευτέρα προετοιμάζεται ο άνθρωπος μετά τις εορτές και την καλοφαγία των Απόκρεων, να καθαρίσει την ψυχή και το σώμα του για να φτάσει στο τέρμα δηλ. στο Πάσχα και να αναστηθεί ξανά με την Ανάσταση του Κυρίου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η λαγάνα που έχει το σχή­μα της «κυρα-Σαρακοστής», που παριστάνει μια μακριά γυναίκα που έχει ένα σταυρό στο κεφάλι, δεν έχει στόμα γιατί είναι όλο νηστεία. Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές, έχει επτά πόδια που συμβολίζουν τις επτά εβδομάδες της νηστείας.

Έθιμο που συνηθιζόταν για να μετρούν το χρόνο κατά την περίοδο της Σαρακοστής ήταν κάθε Σάββατο να κόβουν το ένα πόδι και το τελευταίο το έκοβαν το Μ.Σάββατο όπου το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε ήταν ο τυχερός της επόμενης χρονιάς.

Η νόστιμη και λαχταριστή για όλους μας λαγάνα είναι ένα προϊόν άξιο σεβασμού και με πραγματική πλούσια ιστορία, θα είναι μεγάλη απώλεια για τις επερχόμενες γενεές να ξεχάσουν τις παραδόσεις μας, να ξεχάσουν τις παλιές σαρακοστιανές μυρουδιές.

Οι αρτοποιοί της γειτονιάς πιστοί στις παραδόσεις μας παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μιας βαθιάς πνευματικότητας.