Μαρίκα Κοτοπούλη: Μια ζωή αφιερωμένη στην Τέχνη – Η λαμπερή πορεία και το «τραγικό» της τέλος

Η ιστορία του νεοελληνικού θεάτρου, του κινηματογράφου και της τέχνης δεν θα ήταν η ίδια χωρίς τη Μαρίκα Κοτοπούλη. Μια ηθοποιός που, παρόλο που ήταν αυτοδίδακτη, κατάφερε να γίνει μια από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες της εποχής της. Από το «βάπτισμα του πυρός» σε βρεφική ηλικία, μέχρι τον θάνατό της το 1954, η ζωή της Κοτοπούλη ήταν μια διαρκής περιπέτεια, γεμάτη πάθος, ταλέντο, αλλά και τραγικές απώλειες.

Η γέννηση μιας σταρ

Η Μαρίκα Κοτοπούλη γεννήθηκε στην Αθήνα στις 3 Μαΐου 1887, από γονείς ηθοποιούς, τον Δημήτριο και την Ελένη Κοτοπούλη. Από πολύ μικρή ηλικία έδειξε την κλίση της στην υποκριτική, με το «βάπτισμα του πυρός» να το παίρνει βρέφος σαράντα ημερών στο έργο «Ο Αμαξηλάτης των Άλπεων». Σε ηλικία μόλις έξι ετών έπαιξε το ρόλο της μικρής μαθήτριας στην πρώτη ελληνική επιθεώρηση «Λιγ’ απ’ όλα», ενώ μέχρι τα δέκα της είχε υποδυθεί πλήθος σημαντικών ρόλων, από την «Κυρά-Γιάννενα» στον «Αγαπητικό της Βοσκοπούλας» μέχρι το φάντασμα στον σεξπιρικό «Μάκβεθ».

Η «μοναδική της Ελλάδος τραγωδός»

Το ταλέντο της Κοτοπούλη αναγνωρίστηκε από νωρίς από τους κριτικούς της εποχής, όπως ο Κωνσταντίνος Χρηστομάνος, ο Παύλος Νιρβάνας και ο Γρηγόριος Ξενόπουλος, οι οποίοι την χαρακτήρισαν «δόξα της ελληνικής σκηνής», «θαύμα σκηνικής σαγήνης» και «μοναδική της Ελλάδος τραγωδό». Η Κοτοπούλη, με τη βαθιά φωνή της, το πάθος της και τη λιτότητα στην κίνηση, διέπρεψε στην τραγωδία, αλλά ασχολήθηκε με επιτυχία με όλα τα είδη του θεατρικού, από το δράμα και την κωμωδία μέχρι την επιθεώρηση.

VIRAL

Πυρκαγιά στο Ρέθυμνο: Κάηκε πάνω από το 80% του φοινικόδασους – Εθελοντές εκκένωσαν εγκλωβισμένους, συγκλονίζει το βίντεο

Αποκάλυψη για το έγκλημα στην Σύρο: «Προσπαθούσαν 2 άνδρες να πάρουν το μαχαίρι απο το χέρι της 41χρονης και δεν μπόρεσαν» – Βίντεο

«Πρέπει να φύγουμε»: Συγκλονιστικό βίντεο από την μεγάλη πυρκαγιά στην Πάρο

Η άφιξη στο Παρίσι και η δημιουργία του θιάσου

Το 1906, η Κοτοπούλη αναχώρησε για το Παρίσι, όπου παρέμεινε επί τετράμηνο, παρακολουθώντας πλήθος παραστάσεων και ενημερώθηκε για τις τρέχουσες θεατρικές εξελίξεις. Αμέσως μετά την επάνοδό της στην Αθήνα, έστησε τον θρόνο της στην ελληνική πρωτεύουσα, ο οποίος παρέμεινε έκτοτε ασάλευτος.

«Η κωμωδία της ευτυχίας» του Ν. Εβρέινοφ (1929)

Η θιασαρχική της σταδιοδρομία άρχισε το 1908, όταν ίδρυσε θίασο με τον κωμικό Κωνσταντίνο Σαγιώρ και παρουσίασαν το έργο του Μπράκο «Μητέρα». Το 1911 ίδρυσε νέο θίασο σε συνεργασία με τον Ιωάννη Παπαϊωάννου και παρουσίασε στο «Αττικόν» την «Ηλέκτρα» του Χόφμανσταλ. Τον Απρίλιο του 1912 συγκρότησε τον πρώτο προσωπικό της θίασο και απέκτησε δική της θεατρική στέγη στην πλατεία Ομονοίας, στο θέατρο «Μαρίκας Κοτοπούλη».

Ο έρωτας με τον Ίωνα Δραγούμη και η τραγωδία

Η ζωή της Κοτοπούλη σημαδεύτηκε από έναν μεγάλο έρωτα, αυτόν με τον πολιτικό και στοχαστή Ίωνα Δραγούμη. Η πολύκροτη σχέση τους βάστηξε μέχρι τη δολοφονία του αγαπημένου της, στις 30 Ιουλίου 1920, από υποστηρικτές του Ελευθερίου Βενιζέλου, ένα γεγονός που την σημάδεψε για πάντα.

Η συνεργασία με την Κυβέλη και το πέρασμα στον κινηματογράφο

Το 1932, συνεργάστηκε για πρώτη φορά με την άλλη μεγάλη κυρία του νεοελληνικού θεάτρου, την Κυβέλη. Η συνεργασία τους διάρκεσε με διαλείμματα έως το 1934, και παρουσίασαν, μεταξύ άλλων, το έργο του Μπέρναρ Σο «Το επάγγελμα της κυρίας Ουόρεν», που ήταν η πρώτη απόπειρα της Κοτοπούλη σε κωμικό ρόλο. Το 1933 εμφανίστηκε για πρώτη και τελευταία φορά στη μεγάλη οθόνη. Πρωταγωνίστησε στην ελληνοτουρκική συμπαραγωγή «Ο κακός δρόμος» («Fena Yol»).

Η θυσία στην Κατοχή 

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, η Μαρίκα Κοτοπούλη απείχε συνειδητά από τις θεατρικές παραστάσεις και βοήθησε αρκετούς αριστερούς συναδέλφους της που διώκονταν για την αντιστασιακή τους δράση, παρόλο που η ίδια ανήκε στη Δεξιά.

Η Μαρίκα Κοτοπούλη πέθανε αιφνιδίως από καρδιακή ανακοπή στην Αθήνα στις 11 Σεπτεμβρίου 1954, σε ηλικία 67 ετών. Η κληρονομιά της, όμως, παραμένει ζωντανή. Δίπλα της μαθήτευσαν και αναδείχθηκαν σημαντικές προσωπικότητες του νεοελληνικού θεάτρου, όπως ο Δημήτρης Ροντήρης, ο Αλέξης Μινωτής, η Κατίνα Παξινού, ο Αιμίλιος Βεάκης, ο Γιώργος Παπάς, ο Βασίλης Λογοθετίδης, ο Γιώργος Γληνός, ο Κάρολος Κουν, η Μελίνα Μερκούρη, η Έλλη Λαμπέτη και η Σαπφώ Νοταρά.

Η 11η Σεπτεμβρίου 1954, λοιπόν, παραμένει μια ημέρα μνήμης για μια γυναίκα που με το ταλέντο, το πάθος και την αφοσίωσή της στην τέχνη, έγραψε μια από τις πιο λαμπρές σελίδες στην ιστορία του ελληνικού θεάτρου.