Μπιενάλε 2011: Το εικαστικό γεγονός του φθινοπώρου 22/10-11/12 στην Αθήνα

Το μεγαλύτερο εικαστικό γεγονός του φθινοπώρου στην Αθήνα τιτλοφορείται «ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ» και θα διεξαχθεί από τις 23 Οκτωβρίου μέχρι τις 11 Δεκεμβρίου. Η 3η Μπιενάλε της Αθήνας έρχεται να μας δείξει πως η τωρινή κατάσταση δεν είναι ένα αδιέξοδο, αλλά ένας δρόμος διπλής κατεύθυνσης.
Από τον Μηνά Μηνατσή
Ενώ η Remap3 εγκαινιάστηκε ήδη από τα μέσα Σεπτεμβρίου, με εικαστικούς και γκαλερί να γεμίζουν με Τέχνη πολλά σημεία του Κεραμεικού και του Μεταξουργείου, μια άλλη διεθνής εικαστική έκθεση, η Μπιενάλε της Αθήνας, διοργανώνεται για τρίτη φορά στην πρωτεύουσα το φετινό φθινόπωρο και τιτλοφορείται «ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ».
Σε μια στιγμή βαθιάς οικονομικής κρίσης, με το παγκόσμιο ενδιαφέρον στραμμένο στην Ελλάδα, φιλοδοξία και στόχος της ομάδας ΧΥ (που αποτελείται από τους Ξένια Καλπατσόγλου και Poka-Yio και διοργανώνει την αθηναϊκή Μπιενάλε) είναι να αφηγηθεί με τον δικό της τρόπο αυτό που συμβαίνει και παράλληλα να πραγματοποιήσει μια γρήγορη επισκόπηση της ιστορίας της νεότερης Ελλάδας «σαν ένα κατεστραμμένο μουσείο».
Ο ΦΕΤΙΝΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΜΠΙΕΝΑΛΕ
Η Μπιενάλε του 2011 τιτλοφορείται «ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ», με έμπνευση από το ομώνυμο βιβλίο του Walter Benjamin, στο οποίο ο συγγραφέας αφηγείται την ανορθόδοξη συνάντηση του θεωρητικού και φιλοσόφου Benjamin με μια φανταστική φιγούρα, αυτή του Μικρού Πρίγκιπα. Με αυτό το σημείο αναφοράς, η Μπιενάλε, που ξεκίνησε ως μια ανεξάρτητη πρωτοβουλία ανθρώπων από διαφορετικά πεδία ενασχόλησης, είναι εξίσου ανορθόδοξη, καθώς καλείται να υπάρξει υπό πολύ αντίξοες συνθήκες και να στήσει μια συλλογική εικαστική παρουσίαση σε συνεργασία με διάφορους κρατικούς φορείς και οργανισμούς.
Όπως και στις προηγούμενες δύο διοργανώσεις, θα τρέχει για δύο περίπου μήνες σε πολλά διαφορετικά σημεία της Αθήνας, προτείνοντας σε όλους εμάς διαδρομές στο κέντρο της (όπως το Σύνταγμα και τα ιστορικά κτήρια του Πάρκου Ελευθερίας), ενεργοποιώντας ταυτόχρονα και διάφορα υποβαθμισμένα σημεία της πόλης (π.χ. Πλατεία Θεάτρου), τα οποία προσπαθεί να αναδείξει με νέους τρόπους και να καταφέρει να αποτελέσουν τα ίδια αναπόσπαστο τμήμα της. Η επιλογή των χώρων έγινε με κριτήριο την ιστορία που ο καθένας κουβαλάει. Έτσι η Διπλάρειος Σχολή και το Πάρκο Ελευθερίας ανοίγουν τις πόρτες τους και κινητοποιούνται για να υποδεχθούν το κοινό σε μια εικαστική και πολιτιστική συνάντηση μοναδική για τα ελληνικά δεδομένα.
ΝΕΕΣ ΕΙΣΟΔΟΙ-ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ
Όσον αφορά στους καλλιτέχνες που παίρνουν μέρος κι οι οποίοι προέρχονται από διαφορετικές γενιές (ανάμεσά τους ο Σπύρος Στάβερης, ο Κώστας Μπασάνος, ο Χρήστος Παπούλιας, ο Ανδρέας Λόλης κι ο Jozef Robakowski), η επιλογή έγινε με γνώμονα τον προβληματισμό του καθενός γύρω από την τωρινή κρίση και την Ιστορία. Οι περισσότεροι από αυτούς ζουν στην Αθήνα και μέσω της έκθεσης τους δίνεται το βήμα να εκφραστούν σε πρώτο πρόσωπο μέσα από τις δημιουργίες τους.
Νέο στοιχείο στη φετινή Μπιενάλε είναι η ενσωμάτωση μιας σειράς από διάφορα αρχεία και artifacts που θα παρουσιαστούν στην έκθεση χωρίς να ξεχωρίζεται το έργο από το αντικείμενο. Για να γίνει αυτό, οι επιμελητές της διοργάνωσης ξεκίνησαν εδώ και καιρό μια συστηματική έρευνα που αφορά είτε στην ιστορία της Ελλάδας, είτε στην αναζήτηση ιστορικών αναφορών, είτε στη συγκέντρωση κολεκτίβων που ζουν και δρουν στο εξωτερικό, ώστε να έχουν στα χέρια τους ένα αρχειακό/φωτογραφικό/κειμενικό υλικό που για πρώτη φορά θα γνωρίσει το αθηναϊκό κοινό.
Επιπλέον, για πρώτη φορά θα παρουσιαστούν στο πλαίσιο της έκθεσης και πολλά κινηματογραφικά έργα καλλιτεχνών που δεν είναι παραδοσιακά «μπιεναλικοί», όπως του Γιάννη Οικονομίδη και του Τώνη Λυκουρέση.
Την ίδια ώρα νέα και πολύτιμη είναι η συνεργασία με τον Γάλλο Επιμελητή Nicolas Bourriaud, ο οποίος θα δώσει τον δικό του τόνο για πρώτη φορά στην αθηναϊκή διοργάνωση, συμμαχώντας με τους ΧΥ. Μια από τις νέες δραστηριότητες, αποτέλεσμα της συνάντησης αυτής, θα είναι και η κινηματογραφική καταγραφή της Μπιενάλε, με σκοπό να παρουσιαστεί ως μια συνολική εγκατάσταση μέσα από μια ταινία μεγάλου μήκους. Ένα συνεργείο κινηματογραφιστών από τη Γαλλία, με επικεφαλής τον Bourriaud και με τη συνδρομή της κρατικής τηλεόρασης, θα επιδιώξει να «πιάσει» την ατμόσφαιρα της Αθήνας, συνδέοντάς την με το περιεχόμενο της Μπιενάλε. Προσθέτοντας επιπλέον ένα κομμάτι αφηγηματικό με φανταστικά στοιχεία θα δώσει ως αποτέλεσμα ένα φιλμ που θα προβληθεί στο νέο Monodrome Channel, που λειτουργεί μέσα στην ηλεκτρονική σελίδα της Μπιενάλε, επιμηκύνοντας έτσι και τη διάρκειά της πέραν των δύο μηνών που οι δράσεις της θα διαρκέσουν στην πόλη. Στην ηλεκτρονική σελίδα της Μπιενάλε οι επισκέπτες θα έχουν επίσης τη δυνατότητα να δουν και έργα που δεν θα εκτίθενται στους διαφόρους χώρους του μέρους που έχουν επιλεγεί.
Στόχος της Μπιενάλε του 2011 είναι να παρουσιαστεί η Ελλάδα ως το επίκεντρο ενος διεθνούς φαινομένου. Αυτό επιχειρείται με τη συμμετοχή διανοούμενων, με ομιλητές, κοινωνιολόγους, πολιτικούς αναλυτές, ιστορικούς και δημοσιογράφους από διάφορες χώρες, ώστε να φανεί και μια άλλη εικόνα της Ελλάδας στο εξωτερικό. «Δεν θέλουμε να φορέσουμε ροζ γυαλιά», μας λένε οι ΧΥ και προσθέτουν «η Μπιενάλε θέλει να περάσει με τον δικό της τρόπο το πνεύμα της εποχής. Χρειάζεται ρεαλισμό, συλλογικότητα και άμεση δράση». Άλλωστε κι οι ίδιοι οι ΧΥ δεν έρχονται σαν παρατηρητές μιας πραγματικότητας να την απεικονίσουν και να την εκθέσουν. Είναι άνθρωποι που ζουν στην Αθήνα και βιώνουν σε όλες τις πτυχές της την τωρινή κατάσταση.
ΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΣ
Σε αντίθεση με άλλες παρόμοιες δράσεις, η Μπιενάλε επιδιώκει από την πρώτη της διοργάνωση να ενθαρρύνει την ενεργή συμμετοχή των πολιτών. Πέρα από την πολυσυλλεκτικότητα των Τεχνών που παρουσιάζονται «η Μπιενάλε δεν περιμένει το κοινό να έρθει σε αυτή, αλλά πηγαίνει η ίδια στο κοινό, χωρίς το βάθρο ενός κλειστού μουσείου», μας λένε οι ΧΥ, συμπληρώνοντας «μας ενδιαφέρει να καταφέρουμε να κάνουμε τον ίδιο τον θεατή πομπό, μαζεύοντας τα τεκμήρια του κόσμου, σε μια εποχή που ο καθένας από μας θέλει περισσότερο από ποτέ να συμμετέχει σε ό,τι συμβαίνει».
Αυτό που έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον και είναι μοναδικό για μια εικαστική πρωτοβουλία όπως η Μπιενάλε είναι ότι επιδιώκεται να φανεί το κατά πόσο στις παρούσες συνθήκες η διανόηση και η Τέχνη μπορούν να είναι παρεμβατικές και κατά πόσο η καλλιτεχνική έκφραση μπορεί να είναι παρούσα και να επηρεάζει με τον τρόπο της τα πράγματα. Γίνετε κομμάτι της.
Κτήρια που θα φιλοξενήσουν την 3η Μπιενάλε της Αθήνας «ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ»
Διπλάρειος Σχολή, Πάρκο Ελευθερίας (2 κτήρια): Κέντρο Τεχνών και Μουσείο Ελευθερίου Βενιζέλου.
http://www.athensbiennial.org/
(Το έργο που εμφανίζεται ως κεντρική φωτογραφία του άρθρου είναι)
Κώστας Μπασάνος, La Rivoluzione Siamo Noi, (2010)
Ξύλο, μελάνι, γύψος
600x500 εκ
Ευγενική παραχώρηση του Καλλιτέχνη και του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα
0 ΣΧΟΛΙΑ