Χαμός με την Αφροδίτη Λατινοπούλου: Γιατί καταψήφισε τον ορισμό του βιασμού στο Ευρωκοινοβούλιο;

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Έντονη πολιτική και κοινωνική συζήτηση έχει ανοίξει στην Ευρώπη γύρω από την προσπάθεια να υπάρξει ενιαία νομική προσέγγιση για τον ορισμό του βιασμού, με κεντρικό άξονα την αρχή ότι χωρίς ρητή συναίνεση δεν υπάρχει σεξουαλική επαφή.

Η λογική αυτή βασίζεται στο απλό δίπολο «ναι ή όχι», με τους υποστηρικτές της να τονίζουν ότι η σιωπή και η απουσία αντίδρασης δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συναίνεση.

Ωστόσο, η πρόταση δεν έγινε δεκτή ομόφωνα από όλους τους ευρωβουλευτές. Ανάμεσα σε εκείνους που καταψήφισαν ή εξέφρασαν επιφυλάξεις βρίσκονται και εκπρόσωποι ελληνικών κομμάτων, όπως η «Ελληνική Λύση» και η «Φωνή Λογικής».

Η στάση αυτή προκάλεσε συζητήσεις, με αρκετούς να διερωτώνται γιατί μια έννοια που θεωρείται πλέον αυτονόητη, εξακολουθεί να συναντά αντίσταση.

Οι εξηγήσεις της Αφροδίτης Λατινοπούλου

Στο επίκεντρο της δημόσιας αντιπαράθεσης βρέθηκαν και οι τοποθετήσεις της Αφροδίτης Λατινοπούλου, η οποία μέσα από δελτίο Τύπου υποστήριξε ότι η συναίνεση παρουσιάζεται ως «αφηρημένη έννοια» και ότι η εφαρμογή της μπορεί να δημιουργήσει νομικές ασάφειες.

Η συγκεκριμένη θέση προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς από την άλλη πλευρά τονίζεται ότι η συναίνεση δεν είναι αφηρημένη, αλλά ξεκάθαρη και πρακτική έννοια: υπάρχει όταν υπάρχει ρητή συμφωνία και δεν υπάρχει σε κάθε άλλη περίπτωση.

Σημαντικό σημείο της συζήτησης αφορά και τον φόβο ότι τέτοιες νομοθετικές προσεγγίσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε καταδίκες χωρίς αποδείξεις.

Κάτι τέτοιο δεν ισχύει, καθώς το τεκμήριο της αθωότητας παραμένει ακέραιο και η δικαιοσύνη εξακολουθεί να απαιτεί αποδείξεις, μαρτυρίες και συνολικό αποδεικτικό υλικό για κάθε υπόθεση.

Ένα ακόμη επιχείρημα που έχει τεθεί είναι ότι τέτοιες ρυθμίσεις στοχοποιούν κυρίως τους άνδρες. Οι υποστηρικτές της μεταρρύθμισης απαντούν ότι δεν κατηγορείται κανένα φύλο, αλλά η απουσία συναίνεσης ως πράξη. Δηλαδή, το νομικό πλαίσιο δεν αλλάζει το ποιος εμπλέκεται, αλλά το πότε μια πράξη θεωρείται παράνομη.

Παράλληλα, αναφέρεται συχνά ότι σε χώρες όπως η Σουηδία και η Ισπανία, όπου έχει ήδη ενισχυθεί η έννοια της συναίνεσης στη νομοθεσία, δεν παρατηρήθηκε απαραίτητα αύξηση των περιστατικών βιασμού, αλλά κυρίως αύξηση της καταγραφής και αναγνώρισης περιστατικών που παλαιότερα δεν καταγγέλλονταν ή δεν θεωρούνταν τέτοια.

Τιμωρία των υπευθύνων και η συνειδητοποίηση του όρου «συναίνεση»

Στη δημόσια συζήτηση έχουν επίσης εμφανιστεί και άλλες τοποθετήσεις που θεωρούνται άσχετες με το βασικό ζήτημα, όπως ζητήματα ταυτότητας φύλου ή προτάσεις ακραίων ποινών όπως ο ευνουχισμός ή η θανατική ποινή.

Πολλοί αναλυτές τονίζουν ότι τέτοιες προσεγγίσεις μετατοπίζουν τη συζήτηση από την ουσία, που είναι η πρόληψη και η σαφής νομική προστασία.

Το ζητούμενο δεν είναι η ποινικοποίηση των ανθρώπινων σχέσεων, αλλά η καθαρή και ξεκάθαρη οριοθέτηση της συναίνεσης, ώστε να προστατεύονται αποτελεσματικά τα θύματα και να μην υπάρχουν γκρίζες ζώνες στην ερμηνεία του νόμου.