IRIS: Τέλος στο «αλαλούμ» με το χαρτζιλίκι και τη φορολογία – Τι διευκρινίζει η ΑΑΔΕ

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Τέλος στην παραφιλολογία και τη σύγχυση που είχε δημιουργηθεί το τελευταίο διάστημα σχετικά με τη φορολόγηση των χρημάτων που διακινούνται μέσω της υπηρεσίας IRIS P2P βάζουν η ΑΑΔΕ και η εταιρεία ΔΙΑΣ. Μετά από σωρεία δημοσιευμάτων που έκαναν λόγο για «κρυφούς φόρους» σε καθημερινές συναλλαγές, οι αρμόδιοι φορείς ξεκαθαρίζουν το τοπίο, καθησυχάζοντας εκατομμύρια χρήστες. Όπως αναφέρει η Premium έκδοση της εφημερίδας «Τα ΝΕΑ», καθίσταται πλέον σαφές ότι το παραδοσιακό «χαρτζιλίκι» και οι μικρομεταφορές μεταξύ ιδιωτών δεν αποτελούν φορολογητέα ύλη, ούτε χρήζουν δήλωσης στην πλατφόρμα myPROPERTY.

Η ανάγκη για τις διευκρινίσεις προέκυψε ύστερα από μια σειρά άστοχων αναφορών σε ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης, οι οποίες υποστήριζαν ότι οι μεταφορές χρημάτων μεταξύ φίλων για κοινά έξοδα (π.χ. ένα γεύμα) ή οι πληρωμές ενοικίου φοιτητικής κατοικίας μέσω IRIS, θα μπορούσαν να εκληφθούν ως δωρεές και να υπαχθούν σε φορολόγηση. Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πολύ πιο απλή και ευνοϊκή για τον καταναλωτή, αρκεί να τηρούνται οι κανόνες ορθής χρήσης της υπηρεσίας.

Πότε το «χαρτζιλίκι» δεν θεωρείται δωρεά: Η επίσημη θέση της ΑΑΔΕ

Η πλέον κρίσιμη διευκρίνιση αφορά τις σχέσεις γονέων και τέκνων. Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, η μεταφορά χρημάτων από γονείς σε παιδιά μέσω συστημάτων άμεσων πληρωμών τύπου IRIS, η οποία προορίζεται για την κάλυψη μικροεξόδων ή δαπανών διαβίωσης, δεν αποτελεί δωρεά. Αυτό ισχύει κατά κύριο λόγο όταν το τέκνο είναι προστατευόμενο μέλος, δηλαδή ανήλικο ή φοιτητής έως 25 ετών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι γονείς μπορούν να στέλνουν χρήματα για τα καθημερινά έξοδα των παιδιών τους χωρίς τον φόβο ότι θα κληθούν να πληρώσουν φόρο δωρεάς ή ότι θα πρέπει να υποβάλουν σχετική δήλωση.

Η Φορολογική Διοίκηση υπογραμμίζει ότι η χρήση του IRIS δεν συνεπάγεται καμία διαφοροποίηση στην αντιμετώπιση των πολιτών σε σχέση με τις παραδοσιακές τραπεζικές μεταφορές. «Η υπηρεσία IRIS P2P αντιμετωπίζεται φορολογικά όπως κάθε μεταφορά χρημάτων από λογαριασμό σε λογαριασμό», σημειώνει χαρακτηριστικά η ΔΙΑΣ. Αυτό σημαίνει ότι αν μια συναλλαγή ήταν αφορολόγητη μέσω απλού εμβάσματος IBAN, παραμένει αφορολόγητη και μέσω IRIS. Οι πολίτες οφείλουν να επιδεικνύουν την ίδια επιμέλεια, αλλά δεν αντιμετωπίζονται με καχυποψία από το σύστημα επειδή επέλεξαν έναν πιο σύγχρονο και γρήγορο τρόπο πληρωμής.

Οι «κόκκινες γραμμές»: Πότε επεμβαίνει η ΑΑΔΕ και το νέο όριο των 5.000 ευρώ

Παρά την καθησυχαστική στάση των αρχών, υπάρχουν συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου η ΑΑΔΕ διατηρεί το δικαίωμα έρευνας. Η βασική διάκριση έγκειται στον σκοπό της συναλλαγής. Αν η Αρχή υποπτευθεί ότι μια μεταφορά χρημάτων χρησιμοποιείται για την αποφυγή φορολόγησης επαγγελματικών υπηρεσιών, τότε ενεργοποιούνται οι ελεγκτικοί μηχανισμοί. Για παράδειγμα, αν ένας ελεύθερος επαγγελματίας (όπως γιατρός, ηλεκτρολόγος ή μηχανικός) δέχεται πληρωμές για την εργασία του μέσω IRIS P2P (για ιδιώτες), τότε η συναλλαγή θεωρείται παράνομη. Οι επαγγελματίες υποχρεούνται να χρησιμοποιούν την υπηρεσία IRIS P2Pro, η οποία είναι διασυνδεδεμένη με τις φορολογικές αρχές και διασφαλίζει τη διαφάνεια των εσόδων τους. Η χρήση της απλής υπηρεσίας P2P για επαγγελματικούς σκοπούς αποτελεί προσπάθεια απόκρυψης φορολογητέας ύλης και διώκεται αναλόγως.

Επιπλέον, για την πάταξη του μαύρου χρήματος και παράνομων δραστηριοτήτων (όπως το εμπόριο ναρκωτικών), έχουν τεθεί σε εφαρμογή νέες δικλείδες ασφαλείας:

• Μηνιαίο όριο 5.000 ευρώ: Από τις 15 Ιανουαρίου 2026, έχει θεσπιστεί ανώτατο όριο 5.000 ευρώ στην αποδοχή πληρωμών μέσω IRIS P2P ανά χρήστη το μήνα.
• Δικαίωμα έρευνας: Η ΑΑΔΕ και η Αστυνομία έχουν την ελευθερία να ερευνήσουν συναλλαγές που κρίνονται ως ύποπτες βάσει όγκου ή συχνότητας.
• Διάκριση συναλλαγών: Το σύστημα είναι πλέον σε θέση να ξεχωρίζει τις προσωπικές μεταφορές από τις επαγγελματικές πληρωμές, μειώνοντας τις πιθανότητες λάθους στους ελέγχους.

Συμπερασματικά, το IRIS παραμένει ένα εξαιρετικά χρήσιμο και ασφαλές εργαλείο για την καθημερινότητα των πολιτών. Η μεταφορά χρημάτων για το ενοίκιο του φοιτητή, η εξόφληση ενός κοινού λογαριασμού σε μια έξοδο με φίλους ή το εβδομαδιαίο χαρτζιλίκι στο παιδί, δεν αποτελούν αντικείμενο φορολογικού ελέγχου. Η διαφάνεια και η τήρηση των ορίων (P2P για ιδιώτες, P2Pro για επαγγελματίες) διασφαλίζουν ότι η τεχνολογία θα συνεχίσει να διευκολύνει τους πολίτες χωρίς περιττές γραφειοκρατικές επιβαρύνσεις.