Νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για το στεγαστικό: Τα μέτρα για τα ενοίκια και τη βραχυχρόνια μίσθωση

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο προσιτής κατοικίας, βασισμένο στην έκθεση του Housing Advisory Board, η οποία περιλαμβάνει 75 συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης στεγαστικής κρίσης. Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των ακινήτων και τα ενοίκια σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.

Ρύθμιση ενοικίων και βραχυχρόνιες μισθώσεις

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, από το 2010 έως το 2024 οι τιμές κατοικιών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 55,4%, ενώ τα ενοίκια κατά 26,7%, με κάποιες χώρες να καταγράφουν άνοδο άνω του 200%. Σε αρκετές περιπτώσεις, οικογένειες χαμηλού εισοδήματος καταναλώνουν σχεδόν το 40% του μηνιαίου εισοδήματός τους για στέγαση. Η έκθεση προτείνει την εφαρμογή μέτρων ελέγχου ενοικίων («rent control») σε περιοχές με έντονη στεγαστική πίεση, χωρίς όμως να επιβάλλεται ενιαίο πλαφόν σε όλη την Ευρώπη. Παράλληλα, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις προτείνεται να υπόκεινται σε φορολόγηση ή περιορισμό νέων εγγραφών ανά περιοχή, με αυστηρότερη αδειοδότηση και έλεγχο από τις πλατφόρμες, ώστε να περιορίζεται η παράνομη καταχώριση ακινήτων και να ενισχύεται η εποπτεία από τις τοπικές αρχές.

Στρατηγικές για κοινωνική στέγαση και καταπολέμηση της αστεγίας

Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνονται:

• Τερματισμός της αστεγίας και ενίσχυση της προσέγγισης Housing First.
• Θέσπιση ευρωπαϊκών προτύπων για έργα αντιμετώπισης της αστεγίας και ένταξη του θέματος στον κοινωνικό πίνακα επιδόσεων.
• Ενίσχυση των οργανισμών κοινωνικής μίσθωσης και διασφάλιση επαρκούς στέγασης για ευάλωτες ομάδες, φοιτητές, ηλικιωμένους και άτομα με ειδικές ανάγκες.
• Ορισμός ελάχιστων προτύπων ποιότητας για αξιοπρεπή στέγαση και προστασία ενοικιαστών.

Χωρικός σχεδιασμός και αξιοποίηση γης

Η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη για αποτελεσματικότερη χρήση γης και χωρικού σχεδιασμού:

• Προώθηση συμπαγούς και πολυκεντρικής αστικοποίησης γύρω από συγκοινωνιακούς κόμβους.
• Ενίσχυση δημόσιας διαχείρισης γης και δημιουργία δημόσιων τραπεζών γης.
• Χρήση μηχανισμών inclusionary zoning ώστε να ενσωματώνεται προσιτή κατοικία σε νέες αναπτύξεις.
• Οριοθέτηση περιοχών με έντονη στεγαστική πίεση και εφαρμογή ειδικών μέτρων.

Περιβάλλον και κλιματική προσαρμογή

Οι προτάσεις συνδέουν την προσιτή κατοικία με την κλιματική ατζέντα Fit for 55:

• Αναβάθμιση υφιστάμενων κτιρίων και υποδομών με έμφαση στην ενεργειακή απόδοση.
• Υιοθέτηση πράσινων τεχνολογιών θέρμανσης και ψύξης, τηλεθέρμανσης και αποθήκευσης ενέργειας.
• Προώθηση βιώσιμων γειτονιών και αστικής ανανέωσης, με στόχο την υγεία και την κοινωνική συνοχή.
• Καινοτομία, δεξιότητες και αλυσίδες εφοδιασμού

Στο πεδίο αυτό προτείνονται:

• Ανάπτυξη νέων τεχνικών κατασκευής, όπως προκατασκευή και αρθρωτή δόμηση, για αύξηση της παραγωγικότητας και μείωση του κόστους.
• Εκπαίδευση και κατάρτιση εργαζομένων στις σύγχρονες μεθόδους δόμησης.
• Χρηματοδότηση καινοτόμων επιχειρηματικών μοντέλων ανακαίνισης και διαχείρισης αποβλήτων κατεδάφισης.

Χρηματοδότηση και επενδύσεις

Η έκθεση προτείνει:

• Ανάπτυξη ευρωπαϊκού επενδυτικού ταμείου και αποταμιευτικών λογαριασμών για προσιτή κατοικία.
• Ενθάρρυνση μεικτής χρηματοδότησης και αξιοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.
• Χρήση φορολογικών εργαλείων και ειδικών χρηματοδοτικών μηχανισμών όπως Tax Increment Financing.
• Αξιοποίηση υφιστάμενων εργαλείων όπως το InvestEU για γρήγορη επίδραση στις αγορές κατοικίας.
• Συντονισμός και παρακολούθηση

Τέλος, η στρατηγική προβλέπει:

• Δημιουργία κεντρικού κόμβου συντονισμού και πολυεπίπεδης πλατφόρμας στέγασης.
• Ενίσχυση θεσμικής ικανότητας τοπικών αρχών και διασφάλιση συμμετοχής τους στην υλοποίηση.
• Συλλογή αξιόπιστων και συγκρίσιμων δεδομένων για την αστεγία, ώστε να διευκολύνεται η λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων.