Καθαρά… ούτε 1.000 ευρώ: Η Ελλάδα παραμένει ουραγός στους μισθούς

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ο πρωθυπουργός εκφράζει ικανοποίηση για την αύξηση των μισθών στην Ελλάδα, όπως αποτυπώνεται στα ετήσια στοιχεία της ΕΡΓΑΝΗ για τον ιδιωτικό τομέα, δηλώνοντας με βεβαιότητα ότι έως το 2027 θα επιτευχθεί ο στόχος των 1.500 ευρώ για τον μέσο μισθό και των 950 ευρώ για τον κατώτατο.

Παράλληλα, η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, σχολίασε πως η ετήσια έκθεση της ΕΡΓΑΝΗ, που καταγράφει αύξηση τόσο στην απασχόληση όσο και στους μισθούς, αποτελεί απόδειξη ότι οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες αποδίδουν καρπούς. Δήλωσε, επίσης, πως η προσπάθεια θα συνεχιστεί το 2025 με στόχο τη δημιουργία περισσότερων ποιοτικών θέσεων εργασίας, υψηλότερων μισθών και βελτιωμένων συνθηκών που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των εργαζομένων.

Παρόλα αυτά, τα δεδομένα αποκαλύπτουν σημαντικές προκλήσεις. Ο μέσος ετήσιος προσαρμοσμένος μισθός πλήρους απασχόλησης στην Ελλάδα ανήλθε στα 17.000 ευρώ το 2023, κατατάσσοντας τη χώρα τρίτη από το τέλος στην ΕΕ, μόλις πάνω από την Ουγγαρία. Αντίθετα, ο μέσος μισθός στην ΕΕ διαμορφώθηκε στα 37.900 ευρώ. Ακόμα και με τις αυξήσεις του 2024, που προβλέπονται γύρω στο 7,2% μεσοσταθμικά, η διαφορά παραμένει τεράστια, καθώς οι μισθοί στην ΕΕ εκτιμάται ότι αυξήθηκαν με ετήσιο ρυθμό περίπου 5%, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Eurostat.

Επιπλέον, όταν συνυπολογιστεί το γεγονός ότι η αγοραστική δύναμη των ελληνικών μισθών είναι η χαμηλότερη στην Ευρώπη, γίνεται σαφές ότι οι ονομαστικές αυξήσεις δεν επαρκούν για να αποκαλύψουν την πλήρη εικόνα της πραγματικότητας που βιώνουν οι εργαζόμενοι.

Η αλήθεια για το μισθό και την αγοραστική δύναμη

Σύμφωνα με την έκθεση του ΕΡΓΑΝΗ για την απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα το 2024, ο μέσος (μεικτός) μισθός ανήλθε στα 1.342 ευρώ, από 1.251 το 2023, αύξηση 7,2%. Αθροιστικά οι αυξήσεις σε βάθος πενταετίας ανέρχονται στο 28,3%, από 1.046 ευρώ το 2019.

Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση του υπουργείου Εργασίας για πρώτη φορά από το 2013 που ξεκίνησαν οι ετήσιες εκθέσεις του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, η πλειοψηφία των εργαζομένων (53,7%) λαμβάνει μισθό άνω των 1.000 ευρώ, έναντι 46,3% το 2023 και 36,3% το 2019.

Η εικόνα όμως είναι διαφορετική αν κοιτάξουμε τα καθαρά ποσά που φτάνουν στην τσέπη του εργαζόμενου, μετά τις κρατήσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Αλέξη Μητρόπουλο, πρόεδρο της Ένωσης για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ), τα στοιχεία του ΕΡΓΑΝΗ για τους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα το 2024 δεν είναι χαρμόσυνα, αλλά «άκρως ανησυχητικά». Τονίζει ότι «εισφορές και υπερφορολόγηση των μισθών φτωχοποιούν τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα», κάνοντας άλλη μια φορά λόγο για «βουλγαροποίηση των μισθών» στην Ελλάδα.

«Η κυβέρνηση και το Υπουργείο Εργασίας πανηγυρίζουν ότι ο μέσος ιδιωτικός μισθός για ολόκληρο το 2024 ανήλθε στα 1.342 ευρώ μεικτά!

Αποκρύπτουν όμως ότι ο εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα λαμβάνει 1.050 ευρώ τον μήνα καθαρά, ‘στο χέρι’. Ειδικότερα, μετά την παρακράτηση των εισφορών, σύμφωνα με την ιστοσελίδα aftertax.gr, ο μέσος μεικτός μισθός των 1.342 ευρώ, καταλήγει στα 1.050 ευρώ καθαρά.

Καλούμε την κυβέρνηση να απελευθερώσει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, να ξαναδώσει το δικαίωμα της διαπραγμάτευσης στους κοινωνικούς εταίρους και κυρίως να μειώσει τους φορολογικούς συντελεστές φυσικών προσώπων που εξανεμίζουν το εισόδημα μισθωτών και συνταξιούχων», καταλήγει η ανακοίνωση της ΕΝΥΠΕΚΚ.

Η παρατήρηση του προέδρου της ΕΝΥΠΕΚΚ δεν αποκαλύπτει κάποια κρυμμένη αλήθεια, αλλά υπενθυμίζει τη σκληρή πραγματικότητα πίσω από τις στατιστικές. Όταν το μέσο ζητούμενο ενοίκιο για ένα διαμέρισμα κατάλληλο για οικογένεια στην Αθήνα είναι 880 ευρώ το μήνα, (όπως προκύπτει από την ιστοσελίδα αγγελιών Spitogatos), αυτό σημαίνει ότι αν μπαίνουν δύο μέσοι μισθοί στο σπίτι, οι ένας θα πηγαίνει μόνο για το νοίκι και τα κοινόχρηστα.

Οι μισοί Έλληνες… μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας

Ακόμα και η έννοια του «μέσου μισθού» μπορεί να αποδειχθεί παραπλανητική, αν δεν εξετάσουμε πώς κατανέμονται οι αποδοχές στο σύνολο των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΡΓΑΝΗ, από τους 2.390.157 εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα, οι 1.606.196 – δηλαδή περίπου το 66% – λαμβάνουν μηνιαίες μεικτές αποδοχές κάτω από 1.200 ευρώ, που αντιστοιχούν σε λιγότερα από 1.000 ευρώ καθαρά.

Ειδικότερα, 239.055 εργαζόμενοι εξακολουθούν να αμείβονται με κάτω από 500 ευρώ μεικτά (433 ευρώ καθαρά). Επιπλέον, πάνω από μισό εκατομμύριο εργαζόμενοι (510.271) έχουν μηνιαίες μεικτές αποδοχές από 501 έως 800 ευρώ, δηλαδή 434-690 ευρώ καθαρά, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 18% των εργαζομένων – μειωμένο από το 31% που ήταν το 2023.
Στην κατηγορία των 801 έως 1.200 ευρώ μεικτά (690-957 ευρώ καθαρά), βρίσκονται περίπου 1,15 εκατομμύρια εργαζόμενοι, δηλαδή σχεδόν το 48% των απασχολούμενων στον ιδιωτικό τομέα (από 39% το 2023).

Αυτή η μεγάλη κατηγορία μισθωτών περιλαμβάνει τρεις υποομάδες:

• Περισσότεροι από 325.000 εργαζόμενοι λαμβάνουν 801-900 ευρώ μεικτά (690-760 ευρώ καθαρά).
• Περίπου 358.000 εργαζόμενοι έχουν αποδοχές από 901 έως 1.000 ευρώ μεικτά (760-824 ευρώ καθαρά).
• Σχεδόν 462.000 αμείβονται με 1.001-1.200 ευρώ μεικτά (825-957 ευρώ καθαρά).

Στην κατηγορία των 1.201-1.500 ευρώ μεικτά (957-1.153 ευρώ καθαρά), εντάσσονται περίπου 315.000 εργαζόμενοι. Ωστόσο, εκτιμάται πως ένας στους τρεις εξ αυτών δεν φτάνει ποτέ να δει τετραψήφιο αριθμό στην καθαρή μισθοδοσία του. Συνολικά, προκύπτει το συμπέρασμα ότι για επτά στους δέκα εργαζομένους, ο μισθός των 1.000 ευρώ παραμένει ένα άπιαστο όνειρο.

Μόλις 454.000 εργαζόμενοι, δηλαδή λιγότερο από δύο στους δέκα, εξασφαλίζουν καθαρό μισθό άνω των 1.153 ευρώ. Ακόμη πιο μικρό είναι το ποσοστό των υψηλόμισθων, με καθαρό εισόδημα πάνω από 2.000 ευρώ, που αγγίζει μόλις το 4% του συνόλου.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: αν και η αύξηση του κατώτατου μισθού έχει οδηγήσει σε μία μετατόπιση περισσότερων εργαζομένων από τη βάση της μισθολογικής πυραμίδας προς τα μεσαία επίπεδα, η πλειοψηφία των μισθών παραμένει κάτω από τα 1.000 ευρώ καθαρά. Ένα ποσό που είναι ανεπαρκές για μια αξιοπρεπή διαβίωση, ειδικά αν λάβουμε υπόψη τη συνεχιζόμενη πίεση του πληθωρισμού σε βασικά αγαθά, με τη στέγαση να αναδεικνύεται ως το πιο κρίσιμο πρόβλημα.