Έχετε ελιές, ακόμη και αν δεν μαζεύετε καρπό ή λάδι; Πρέπει να κάνετε 1 κίνηση αλλιώς έρχονται πρόστιμα-φωτιά 5.000 ευρώ

Μια τεράστια οικονομική και διοικητική απειλή βρίσκεται πλέον προ των πυλών για χιλιάδες ιδιοκτήτες ελαιοδέντρων σε ολόκληρη τη ελληνική επικράτεια. Ένα νέο, αυστηρό πλαίσιο ελέγχων και κυρώσεων ενεργοποιείται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, βάζοντας στο μικροσκόπιο κάθε πολίτη που διαθέτει έστω και λίγες ελιές στην ιδιοκτησία του. Το πιο εντυπωσιακό και συνάμα ανησυχητικό στοιχείο της νέας ρύθμισης είναι ότι η υποχρέωση δήλωσης και οι αυστηρές κυρώσεις δεν αφορούν αποκλειστικά τους επαγγελματίες αγρότες ή εκείνους που βγάζουν καθαρό εισόδημα από την πώληση ελαιολάδου, αλλά επεκτείνονται σε κάθε ιδιοκτήτη –ακόμη κι αν δεν μαζεύει ποτέ τις ελιές του, ακόμη κι αν τα δέντρα του παραμένουν εγκαταλελειμμένα ή αξιοποιούνται αποκλειστικά για οικογενειακή, ερασιτεχνική χρήση.

Η νέα αυτή πραγματικότητα διαμορφώνεται μέσα από την εφαρμογή της ΚΥΑ 77979/2025, η οποία σηματοδοτεί τη ριζική ψηφιοποίηση του πρωτογενούς τομέα και της ελαιοκομικής παραγωγής. Στόχος της πολιτείας είναι η δημιουργία ενός απόλυτα διαφανούς, σύγχρονου μητρώου που θα καταγράφει κάθε ελαιόδεντρο στη χώρα. Ωστόσο, η μετάβαση αυτή συνοδεύεται από μια αμείλικτη κλίμακα προστίμων για όσους δεν συμμορφωθούν εγκαίρως, προκαλώντας έντονη ανησυχία και αναστάτωση στον αγροτικό κόσμο και στους μικροϊδιοκτήτες γης.

Το νέο ψηφιακό τοπίο και η αυστηρή προθεσμία

Η καρδιά του νέου συστήματος χτυπά στο Ελαιοκομικό Μητρώο, μια ψηφιακή πλατφόρμα μέσω της οποίας το υπουργείο επιχειρεί να χαρτογραφήσει την παραγωγή ελαιολάδου και επιτραπέζιας ελιάς στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της νομοθεσίας, όσοι πολίτες διαθέτουν στην κατοχή τους από 21 ελαιόδεντρα και πάνω –ανεξάρτητα από το αν αυτά βρίσκονται σε οργανωμένο κτήμα, σε αυλή, σε ορεινή περιοχή ή σε ακαλλιέργητο χωράφι– υποχρεούνται να προχωρήσουν σε επίσημη δήλωση των στοιχείων τους.

Το χρονικό περιθώριο που έχει δοθεί για την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας εκπνέει τον Μάρτιο του 2026, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη ενημέρωσης των πολιτών προκειμένου να αποφύγουν τις δυσάρεστες εκπλήξεις και τα βαριά πρόστιμα. Η πλατφόρμα είναι προσβάσιμη μέσω του gov.gr, αλλά και μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής του ΥΠΑΑΤ, απαιτώντας την καταχώρισξη βασικών στοιχείων, όπως ο ΑΦΜ του ιδιοκτήτη, η ακριβής ποικιλία των ελαιόδεντρων, καθώς και ο μοναδικός κωδικός ελαιοτεμαχίου.

VIRAL

ΔΕΘ 2026: Εργαζόμενοι, συνταξιούχοι και οικογένειες στο επίκεντρο των μέτρων

Phantom: Πώς σημειώθηκε η μοιραία πτώση – Στο μικροσκόπιο των αρχών τα αίτια

Κυψέλη: Θανάσιμο τραύμα από στιλέτο στο βρέφος – Κατέληξε από αιμορραγία

Αναλυτικά οι υποχρεώσεις και η κλίμακα των τσουχτερών προστίμων

Το νομοθετικό πλαίσιο χωρίζεται σε διακριτές κατηγορίες υποχρεώσεων, ανάλογα με το προφίλ του κάθε ιδιοκτήτη και τον αριθμό των δέντρων που διαθέτει. Οποιαδήποτε παράλειψη, καθυστέρηση ή ανακριβής δήλωση επισύρει άμεσες και αυστηρές κυρώσεις:

• Φορολογική δήλωση (Έντυπο Ε3): Όσοι πολίτες αποκτούν έστω και ελάχιστο αγροτικό εισόδημα από την πώληση ελαιοκομικών προϊόντων έχουν την πάγια υποχρέωση υποβολής του εντύπου Ε3. Τυχόν παράλειψη ή εκπρόθεσμη υποβολή τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο ύψους έως 100 ευρώ.
• Υποχρεωτική Δήλωση Συγκομιδής: Για όσους διαθέτουν περισσότερα από 20 ελαιόδεντρα, η υποβολή δήλωσης συγκομιδής στο Ελαιοκομικό Μητρώο είναι απολύτως υποχρεωτική. Η διαδικασία αυτή πρέπει να πραγματοποιείται κάθε χρόνο εντός της περιόδου από 1η Οκτωβρίου έως 31 Μαΐου της επόμενης χρονιάς. Το κρίσιμο σημείο που πολλοί αγνοούν είναι ότι η δήλωση είναι υποχρεωτική ακόμα και σε περίπτωση μηδενικής συγκομιδής (δηλαδή αν η χρονιά ήταν κακή, αν τα δέντρα δεν καρποφόρησαν ή αν ο ιδιοκτήτης επέλεξε να μην μαζέψει τις ελιές).

Τα πρόστιμα για τη μη δήλωση, την καθυστέρηση ή την ανακριβή καταχώριση κλιμακώνονται δραματικά ανάλογα με το μέγεθος της εκμετάλλευσης:

• Για 21 έως 50 δέντρα: Το πρόστιμο ορίζεται στα 100 ευρώ.
• Για 51 έως 100 δέντρα: Το πρόστιμο εκτοξεύεται στα 500 ευρώ.
• Για 101 έως 500 δέντρα: Το πρόστιμο φτάνει τα 1.000 ευρώ.
• Για 501 έως 1.000 δέντρα: Ο λογαριασμός ανεβαίνει στα 3.000 ευρώ.
• Για πάνω από 1.001 δέντρα: Το πρόστιμο «φωτιά» αγγίζει τα 5.000 ευρώ.

Συνταξιούχοι με αγροτικό εισόδημα: Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τους συνταξιούχους που διατηρούν ελαιόδεντρα και λαμβάνουν αγροτικό εισόδημα. Υποχρεούνται να δηλώσουν την απασχόλησή τους στην ειδική πλατφόρμα του ΕΦΚΑ («Δήλωση Απασχόλησης Συνταξιούχων»). Σε περίπτωση παράλειψης ή εκπρόθεσμης δήλωσης, η κύρωση είναι εξοντωτική, καθώς προβλέπεται η αφαίρεση 12 μηνιαίων κύριων και επικουρικών συντάξεων.

Ο νέος πονοκέφαλος του ηλεκτρονικού δελτίου αποστολής

Πέρα από τα ζητήματα του Μητρώου και των δηλώσεων συγκομιδής, οι επαγγελματίες του κλάδου βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν ακόμη σημαντικό λειτουργικό πονοκέφαλο. Ο πρόεδρος μικρών Συνεταιρισμών της ΕΘΕΑΣ, Μύρων Χιλετζάκης, μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό Mega, έφερε στο προσκήνιο τα πρακτικά προβλήματα που δημιουργεί η εφαρμογή του ψηφιακού δελτίου αποστολής για τη μεταφορά του ελαιοκάρπου.

Όπως χαρακτηριστικά επεσήμανε, από την 1η Νοεμβρίου, όλοι οι παραγωγοί που βρίσκονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ (διαθέτουν βιβλία εσόδων-εξόδων και μπορούν να εκδώσουν τιμολόγια) υποχρεούνται να συνοδεύουν κάθε μεταφορά αγροτικών προϊόντων –και φυσικά του ελαιοκάρπου– με ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής από το χωράφι απευθείας προς το λιοτρίβι. «Αυτό μας δυσκολεύει γιατί πολλές φορές οι παραγωγοί δεν έχουν τη γνώση, αλλά ούτε και ίντερνετ πολλές φορές», τόνισε χαρακτηριστικά, αναδεικνύοντας το χάσμα μεταξύ της ψηφιακής θεωρίας και της σκληρής αγροτικής καθημερινότητας στην ελληνική περιφέρεια, όπου η τεχνολογική ετοιμότητα και η πρόσβαση σε αξιόπιστο διαδίκτυο στα ορεινά ή ημιορεινά ελαιοπερίβολα παραμένουν ζητούμενα.

Η νέα εποχή στην ελαιοκομία ξεκινά με αυστηρούς κανόνες, υψηλό ψηφιακό φόρτο και βαριές καμπάνες, καθιστώντας επιτακτική την άμεση κινητοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών προκειμένου να προλάβουν τις προθεσμίες και να αποφύγουν δυσβάσταχτα πρόστιμα.