Ενεργειακός «εφιάλτης» 2026: Το πακέτο των 2,5 δισ. που φέρνει ανάσα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις!

Η ενεργειακή κρίση που πλήττει την Ευρώπη την άνοιξη του 2026 δεν θυμίζει σε τίποτα την αντίστοιχη του παρελθόντος, καθώς πλέον οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν αλλάξει δραματικά. Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης βρίσκεται αντιμέτωπο με μια εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση, καθώς το κόστος των απαιτούμενων μέτρων στήριξης εκτιμάται ότι μπορεί να αγγίξει ή και να ξεπεράσει τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ, ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια των γεωπολιτικών αναταράξεων. Το ποσό αυτό υπερβαίνει κατά πολύ τις αρχικές προβλέψεις και τα διαθέσιμα περιθώρια, αναγκάζοντας το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους να αναζητήσει εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης σε ένα περιβάλλον που δεν επιτρέπει πλέον τις «ελαστικότητες» της περιόδου της πανδημίας.
Το δημοσιονομικό χάσμα και η στρατηγική της «σύνεσης»
Η σκληρή αλήθεια των αριθμών δείχνει ότι ο τρέχων προϋπολογισμός διαθέτει ένα «αποθεματικό» μόλις 800 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο φαντάζει ανεπαρκές μπροστά στο κύμα ανατιμήσεων. Για να καλυφθεί το κενό των 1,7 δισεκατομμυρίων ευρώ που προκύπτει, η κυβέρνηση σχεδιάζει μια πολυεπίπεδη παρέμβαση. Σε πρώτη φάση, πέρα από την πλήρη αξιοποίηση των υφιστάμενων αποθεματικών, προγραμματίζεται η ανακατεύθυνση πόρων από κωδικούς του προϋπολογισμού που εμφανίζουν χαμηλή απορροφητικότητα, όπως οι αυξήσεις κεφαλαίου κρατικών εταιρειών. Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο ποντάρει στις αυξημένες εισπράξεις ΦΠΑ που φέρνει η ίδια η ακρίβεια, αλλά και στη φορολόγηση των έκτακτων κερδών των ενεργειακών ομίλων, ακολουθώντας τη συνταγή που δοκιμάστηκε με επιτυχία το 2022. Ωστόσο, κάθε τέτοια πρόβλεψη παραμένει επισφαλής, καθώς κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει πώς θα αντιδράσει η κατανάλωση υπό την πίεση του πολέμου και του πληθωρισμού.
Γιατί το 2026 δεν είναι 2022: Ο σκόπελος του νέου συμφώνου
Η ειδοποιός διαφορά στη σημερινή κρίση εντοπίζεται στη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενώ το 2022 η Ευρώπη έβγαινε από την υγειονομική κρίση με γενικευμένες εξαιρέσεις από τους δημοσιονομικούς κανόνες, το 2026 το αναθεωρημένο Σύμφωνο Σταθερότητας είναι πλέον σε πλήρη ισχύ. Αυτό σημαίνει ότι κάθε ευρώ που εκταμιεύεται πάνω από το όριο των 800 εκατομμυρίων απαιτεί τη ρητή έγκριση των Βρυξελλών. Η Αθήνα επιδιώκει πλέον σαφείς διαβεβαιώσεις για το αν έκτακτα μέτρα, όπως μια νέα μορφή fuel pass, θα προσμετρηθούν στο πρωτογενές αποτέλεσμα ή αν θα θεωρηθούν «εφάπαξ» δαπάνες. Το ζήτημα της μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης παραμένει επίσης στο τραπέζι, με την Ελλάδα να αναζητά το πράσινο φως για πτώση κάτω από το ευρωπαϊκό όριο των 33 λεπτών το λίτρο, τη στιγμή που η τρέχουσα επιβάρυνση των 42 λεπτών κρίνεται δυσβάσταχτη για τον μέσο καταναλωτή.
Η θωράκιση του χρέους και η κίνηση ματ με τα 7 δισ. ευρώ
Μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) και το υπουργείο Οικονομικών προχωρούν σε μια κίνηση στρατηγικής σημασίας για να προστατεύσουν την αξιοπιστία της χώρας στις αγορές. Αποφασίστηκε η πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους 7 δισεκατομμυρίων ευρώ τον προσεχή Ιούνιο, μια κίνηση που εξαντλεί το παλιό «μαξιλάρι» του τρίτου μνημονίου αλλά αποφέρει εξοικονόμηση τόκων 100 εκατομμυρίων ευρώ. Η επιλογή αυτή διασφαλίζει ότι η αναλογία χρέους προς ΑΕΠ θα συνεχίσει την αποκλιμάκωσή της το 2026, ανεξαρτήτως των επιβαρύνσεων που θα φέρει η ενεργειακή κρίση. Πρόκειται για ένα ισχυρό μήνυμα προς τις αγορές ομολόγων, οι οποίες ήδη εμφανίζουν σημάδια νευρικότητας με άνοδο των αποδόσεων σε όλη την Ευρώπη.
Διαβάστε επίσης
Τα ταμειακά διαθέσιμα ως «ασπίδα» ασφαλείας
Η Ελλάδα εισέρχεται σε αυτή τη δίνη με ένα ισχυρό πλεονέκτημα: τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα που αγγίζουν τα 40 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό το «οχυρό» επιτρέπει στην κυβέρνηση να αναβάλει προγραμματισμένες εξόδους στις αγορές αν οι συνθήκες είναι δυσμενείς, περιορίζοντας τον δανεισμό στα 4 δισ. αντί για τα 8 δισ. ευρώ που είχαν αρχικά σχεδιαστεί. Ωστόσο, το τίμημα αυτής της προστασίας θα είναι η σταδιακή μείωση των διαθεσίμων, τα οποία ενδέχεται να υποχωρήσουν κάτω από το ψυχολογικό όριο των 30 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι το τέλος του έτους. Σε κάθε περίπτωση, ο στόχος παραμένει διπλός: η κοινωνική στήριξη των πολιτών που δοκιμάζονται και η διατήρηση της δημοσιονομικής σοβαρότητας που θα αποτρέψει μια νέα εκτόξευση των spreads, διασφαλίζοντας ότι η χώρα δεν θα ξαναζήσει εφιάλτες του παρελθόντος.






0 ΣΧΟΛΙΑ