Εφορία: Στα 12,5 δισ. τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη με τους φόρους που μένουν απλήρωτοι και τη μάχη των δόσεων να κορυφώνεται
Νέα μεγάλη «τρύπα» στις φορολογικές υποχρεώσεις των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων καταγράφεται μέσα στο 2026, καθώς τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία έφτασαν συνολικά τα 12,5 δισ. ευρώ μέσα σε μόλις οκτώ μήνες. Τα στοιχεία, τα οποία αφορούν την πορεία των οφειλών έως και τον Αύγουστο του 2026, αποτυπώνουν την πίεση που δέχονται οι φορολογούμενοι από τη συσσώρευση φορολογικών υποχρεώσεων, την ακρίβεια και το αυξημένο κόστος διαβίωσης. Την ίδια στιγμή, η δυνατότητα ρύθμισης των οφειλών σε δόσεις επιχειρεί να λειτουργήσει ως «ανάχωμα», καθώς ένα πολύ μεγάλο μέρος των χρεών παραμένει εκτός ρύθμισης. Η εικόνα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία τα νοικοκυριά καλούνται να ανταποκριθούν ταυτόχρονα σε φόρο εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, ασφαλιστικές υποχρεώσεις, λογαριασμούς ενέργειας και καθημερινά έξοδα, ενώ οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αντίστοιχα αυξημένες λειτουργικές δαπάνες.
12,5 δισ. ευρώ νέα χρέη στην Εφορία
Με βάση τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, από τον Δεκέμβριο έως και τον Ιούλιο δημιουργήθηκαν 9,9 δισ. ευρώ νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την ΑΑΔΕ. Στο ποσό αυτό προστέθηκαν ακόμη 2,6 δισ. ευρώ, τα οποία αφορούν υποχρεώσεις που έπρεπε να είχαν καταβληθεί μέσα στον Ιούλιο, αλλά εμφανίστηκαν ως ληξιπρόθεσμες μετά το τέλος του μήνα. Έτσι, το συνολικό ύψος των νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών που δημιουργήθηκαν μέσα στην εξεταζόμενη περίοδο ανέρχεται στα 12,5 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι ένα σημαντικό τμήμα των φορολογουμένων δυσκολεύεται να παρακολουθήσει τον ρυθμό με τον οποίο συσσωρεύονται οι φορολογικές υποχρεώσεις.
Στο επίκεντρο οι φόροι και οι τρέχουσες υποχρεώσεις
Η δημιουργία νέων χρεών δεν αφορά μόνο παλαιότερες οφειλές που έχουν συσσωρευτεί εδώ και χρόνια. Ένα σημαντικό μέρος της πίεσης προέρχεται από την αδυναμία εξυπηρέτησης των τρέχοντων φορολογικών υποχρεώσεων. Το 2026 οι φορολογούμενοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με έναν μεγάλο όγκο πληρωμών, την ώρα που το κόστος διαβίωσης και ειδικά το ενεργειακό κόστος παρέμενε υψηλό. Ιδιαίτερα κρίσιμη ήταν η περίοδος του καλοκαιριού, όταν έπρεπε να καταβληθεί και η πρώτη δόση του φόρου εισοδήματος έως τις 31 Ιουλίου.
Για αρκετά νοικοκυριά, η φορολογική επιβάρυνση προστέθηκε σε ήδη αυξημένες δαπάνες για στέγαση, ηλεκτρική ενέργεια, καύσιμα και βασικά αγαθά. Έτσι, η επιλογή για το ποια υποχρέωση θα πληρωθεί πρώτη έγινε για πολλούς φορολογούμενους ζήτημα ταμειακής διαχείρισης. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθούν νέα ληξιπρόθεσμα χρέη ακόμη και από φορολογούμενους που μέχρι σήμερα μπορούσαν να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους.Μόλις 6,7% των ληξιπρόθεσμων χρεών σε ρύθμιση
VIRAL
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό είναι το στοιχείο που αφορά τις ρυθμίσεις. Οι ρυθμισμένες οφειλές που προέρχονται από ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία αντιστοιχούν μόλις στο 6,7% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου. Με άλλα λόγια, λιγότερα από 7 στα 100 ευρώ ληξιπρόθεσμου χρέους βρίσκονται σε κάποια ενεργή ρύθμιση. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τη φορολογική διοίκηση: δεν αρκεί να δημιουργούνται μηχανισμοί ρύθμισης, αλλά θα πρέπει και οι οφειλέτες να έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν και να τηρήσουν τις προβλεπόμενες δόσεις.
Οι δόσεις ως «ανάχωμα» στην αύξηση των χρεών
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι ρυθμίσεις των οφειλών αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Η ΑΑΔΕ έχει θέσει σε εφαρμογή το 2026 ρύθμιση για την τμηματική καταβολή συγκεκριμένων οφειλών σε έως 72 μηνιαίες δόσεις, με τις σχετικές αιτήσεις να μπορούν να υποβάλλονται έως το τέλος του έτους. Η νέα ρύθμιση αποτελεί προσπάθεια να δοθεί περισσότερος χρόνος σε φυσικά και νομικά πρόσωπα για την εξυπηρέτηση των φορολογικών τους υποχρεώσεων. Το βασικό ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει η δυνατότητα των οφειλετών να ανταποκρίνονται στη μηνιαία δόση χωρίς να δημιουργούν παράλληλα καινούργια χρέη. Για έναν φορολογούμενο που έχει ήδη ληξιπρόθεσμες οφειλές, το πρόβλημα δεν είναι μόνο το ύψος του παλιού χρέους. Είναι και το γεγονός ότι κάθε νέα φορολογική υποχρέωση που μένει απλήρωτη μπορεί να αυξήσει εκ νέου το συνολικό βάρος.
Η εικόνα των ληξιπρόθεσμων οφειλών δείχνει έναν φαύλο κύκλο. Ένας φορολογούμενος μπορεί να έχει ήδη χρέος προς την Εφορία και να προσπαθεί να το εξυπηρετήσει μέσω μιας ρύθμισης. Ταυτόχρονα, όμως, καλείται να πληρώσει τις νέες φορολογικές υποχρεώσεις της χρονιάς. Εάν το διαθέσιμο εισόδημα δεν επαρκεί, υπάρχει ο κίνδυνος να πληρώνεται η παλιά ρύθμιση, αλλά να δημιουργείται νέο ληξιπρόθεσμο χρέος από έναν τρέχοντα φόρο. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους η εξέλιξη των νέων οφειλών έχει ιδιαίτερη σημασία. Η μείωση των παλαιών χρεών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μειώνεται και το συνολικό φορολογικό βάρος, εάν παράλληλα δημιουργούνται νέες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις.
Οι μικροφειλέτες μειώνονται, οι μεγαλύτερες οφειλές συγκεντρώνουν το βάρος
Η εικόνα των οφειλετών μεταβάλλεται επίσης ως προς το ύψος των χρεών. Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν ότι σημαντικό μέρος του νέου ληξιπρόθεσμου χρέους συγκεντρώνεται στις μεγαλύτερες κατηγορίες οφειλής. Στην απολογιστική εικόνα της ΑΑΔΕ για το 2025, για παράδειγμα, η κατηγορία οφειλών από 501 έως 300.000 ευρώ συγκέντρωνε το μεγαλύτερο μέρος του νέου ληξιπρόθεσμου χρέους, με 56,6% του συνόλου. Η εξέλιξη αυτή έχει σημασία γιατί η συζήτηση για τα ληξιπρόθεσμα δεν αφορά πλέον μόνο μικρές φορολογικές οφειλές νοικοκυριών. Σημαντικό κομμάτι του προβλήματος αφορά πλέον και μεσαίες και μεγαλύτερες οφειλές, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη δυνατότητα επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Η πίεση από ενέργεια και ακρίβεια και το μεγάλο στοίχημα για την ΑΑΔΕ
Η δημιουργία των νέων χρεών συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια και το κόστος ενέργειας επιβαρύνουν το διαθέσιμο εισόδημα. Όταν αυξάνεται το κόστος των βασικών αγαθών, της ενέργειας και των μετακινήσεων, περιορίζεται το ποσό που απομένει για την κάλυψη των φορολογικών υποχρεώσεων. Για τις επιχειρήσεις, αντίστοιχα, η αύξηση των λειτουργικών δαπανών περιορίζει τη ρευστότητα και μπορεί να μεταφέρει χρονικά την πληρωμή φόρων και ασφαλιστικών εισφορών. Έτσι, η αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών δεν αποτελεί μόνο ζήτημα φορολογικής συμμόρφωσης, αλλά συνδέεται και με τη ρευστότητα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Για την ΑΑΔΕ, η πρόκληση είναι διπλή: από τη μία πλευρά να εισπράξει τις υφιστάμενες ληξιπρόθεσμες οφειλές και από την άλλη να περιορίσει τη δημιουργία νέων χρεών. Η φορολογική διοίκηση διαθέτει πλέον περισσότερα ψηφιακά εργαλεία για τον εντοπισμό και την είσπραξη οφειλών, ενώ συνεχίζεται η εφαρμογή μέτρων αναγκαστικής είσπραξης. Παράλληλα, η ΑΑΔΕ έχει θεσπίσει διαδικασίες που επιτρέπουν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, την άρση κατασχέσεων σε τραπεζικούς λογαριασμούς όταν έχει καταβληθεί συγκεκριμένο μέρος της οφειλής και το υπόλοιπο έχει τακτοποιηθεί. Ωστόσο, όσο αυξάνεται το νέο ληξιπρόθεσμο χρέος, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη για αποτελεσματικές ρυθμίσεις που να μπορούν να εξυπηρετηθούν στην πράξη.
Ο φόρος εισοδήματος στο επίκεντρο της πίεσης
Η φετινή εξέλιξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τον ρόλο των τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων. Η περίοδος κατά την οποία συγκεντρώθηκαν τα νέα χρέη συνέπεσε με την έναρξη των πληρωμών του φόρου εισοδήματος, ενώ τα νοικοκυριά συνέχιζαν να αντιμετωπίζουν αυξημένες δαπάνες. Το γεγονός ότι μέσα σε λίγους μήνες δημιουργήθηκαν 12,5 δισ. ευρώ νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών δείχνει το μέγεθος της πίεσης που αντιμετωπίζει ένα σημαντικό τμήμα των φορολογουμένων. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην αδυναμία καταβολής ενός φόρου. Αφορά τη συνολική δυνατότητα ενός νοικοκυριού ή μιας επιχείρησης να ανταποκρίνεται ταυτόχρονα σε παλιές και νέες υποχρεώσεις.
Για το Δημόσιο, το ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών δεν ταυτίζεται με το ποσό που μπορεί να εισπραχθεί άμεσα. Ένα μέρος των χρεών αφορά οφειλέτες που βρίσκονται σε πραγματική οικονομική αδυναμία, ενώ άλλο μέρος αφορά οφειλές που μπορούν να εισπραχθούν μέσω ρυθμίσεων, κατασχέσεων ή άλλων διαδικασιών. Η πρόκληση είναι επομένως να διαχωριστούν οι οφειλές που μπορούν να εξυπηρετηθούν από εκείνες που παρουσιάζουν πολύ μικρότερη πιθανότητα είσπραξης και να δημιουργηθούν οι κατάλληλοι μηχανισμοί ώστε οι συνεπείς φορολογούμενοι να μην οδηγούνται σε νέα ληξιπρόθεσμα χρέη.
Το 2026 αφήνει βαρύ φορολογικό αποτύπωμα
Η εικόνα των πρώτων οκτώ μηνών του 2026 δείχνει ότι το πρόβλημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών παραμένει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για τα δημόσια έσοδα. Τα 12,5 δισ. ευρώ νέων χρεών, η περιορισμένη συμμετοχή των οφειλετών στις ρυθμίσεις και η παράλληλη συσσώρευση νέων φορολογικών υποχρεώσεων δημιουργούν ένα δύσκολο δημοσιονομικό περιβάλλον. Για τους φορολογούμενους, το ζητούμενο είναι η δυνατότητα να εξυπηρετούν ταυτόχρονα τις παλιές και τις νέες οφειλές. Για το Δημόσιο, το στοίχημα είναι να αυξήσει τις εισπράξεις χωρίς να οδηγήσει περισσότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε έναν νέο κύκλο ληξιπρόθεσμων χρεών.
Διαβάστε επίσης
Σε αυτό το πλαίσιο, οι ρυθμίσεις σε περισσότερες δόσεις λειτουργούν ως εργαλείο αποκλιμάκωσης της μηνιαίας επιβάρυνσης, όμως η πραγματική αποτελεσματικότητά τους θα κριθεί από το κατά πόσο οι οφειλέτες μπορούν να τηρούν τις δόσεις και ταυτόχρονα να πληρώνουν κανονικά τους νέους φόρους που δημιουργούνται κάθε χρόνο.
0 ΣΧΟΛΙΑ