Αλαλούμ με τον ΕΝΦΙΑ 2026: Τα λάθη που «φουσκώνουν» τα εκκαθαριστικά – Τι συμβαίνει με τους πληγέντες και την έκπτωση του 50%

Η φετινή εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ για το έτος 2026 αποδείχθηκε μια εξαιρετικά περίπλοκη διαδικασία, η οποία ανέδειξε μια σειρά από εκκρεμότητες και προβλήματα που ταλαιπωρούν χιλιάδες φορολογούμενους σε ολόκληρη τη χώρα. Στα παραδοσιακά λάθη και τα κενά που παρατηρούνται κάθε χρόνο στις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων, το γνωστό σε όλους έντυπο Ε9, ήρθαν φέτος να προστεθούν και σημαντικές παραλείψεις από την πλευρά της ίδιας της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Το αποτέλεσμα ήταν μια εικόνα «αλαλούμ» στα εκκαθαριστικά, ειδικά σε ό,τι αφορά τις εξαιρέσεις από τον φόρο και τις κοινωνικές εκπτώσεις, προκαλώντας αναστάτωση και έντονη ανησυχία στους ιδιοκτήτες που είδαν τα ποσά να μην ανταποκρίνονται στην πραγματική τους περιουσιακή κατάσταση.

Ιδιαίτερα έντονο είναι το πρόβλημα για εκείνους τους συμπολίτες μας που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές, καθώς και για τους δικαιούχους της έκπτωσης του πενήντα τοις εκατό που διαμένουν σε μικρούς οικισμούς. Η ανάγκη για άμεσες διορθώσεις είναι επιτακτική, καθώς σε πολλές περιπτώσεις η αδράνεια μπορεί να οδηγήσει στην οριστική απώλεια ευνοϊκών ρυθμίσεων. Το Athensmagazine.gr αναλύει όλα τα δεδομένα της φετινής εκκαθάρισης και παρουσιάζει τα σημεία που απαιτούν τη μέγιστη προσοχή των φορολογουμένων προκειμένου να αποφύγουν άδικες χρεώσεις.

Η ανάσα για τους πληγέντες και η νέα εκκαθάριση του Απριλίου

Μια από τις πιο σοβαρές παραλείψεις που σημειώθηκαν κατά την ανάρτηση των πρώτων εκκαθαριστικών αφορούσε τους ιδιοκτήτες ακινήτων σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές. Παρά τη νομοθετική πρόβλεψη για την παράταση της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ και για το έτος 2026, πολλοί πληγέντες έλαβαν χρεωστικά σημειώματα, γεγονός που προκάλεσε άμεση αντίδραση της ΑΑΔΕ. Η επίσημη ανακοίνωση της Αρχής ξεκαθαρίζει ότι η απαλλαγή θα εφαρμοστεί κανονικά και οι πολίτες αυτοί δεν χρειάζεται να προβούν σε καμία ενέργεια ή υποβολή ένστασης στην παρούσα φάση.

Η διοίκηση δεσμεύτηκε ότι θα πραγματοποιηθεί μια νέα, συνολική εκκαθάριση εντός του Απριλίου, η οποία θα ενσωματώσει τις προβλεπόμενες απαλλαγές. Μάλιστα, διευκρινίστηκε ότι ακόμα και αν κάποιος φορολογούμενος προχωρήσει στην καταβολή της πρώτης δόσης ή ολόκληρου του ποσού που αναγράφεται στο λανθασμένο εκκαθαριστικό, τα χρήματα αυτά δεν θα χαθούν. Τα ποσά που αφορούν τα απαλλασσόμενα ακίνητα θα συμψηφιστούν με άλλες οφειλές ή θα επιστραφούν άμεσα στους δικαιούχους με την ολοκλήρωση της νέας διαδικασίας. Αυτή η εξέλιξη δίνει μια σημαντική ανάσα σε χιλιάδες νοικοκυριά που παλεύουν ακόμα να ορθοποδήσουν από τις συνέπειες των καταστροφών.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Ο γρίφος της έκπτωσης πενήντα τοις εκατό στους μικρούς οικισμούς

Ένα άλλο μεγάλο «αγκάθι» της φετινής εκκαθάρισης είναι η έκπτωση του πενήντα τοις εκατό για τους κατοίκους μικρών οικισμών. Η συγκεκριμένη ελάφρυνση αφορά φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και των οποίων η κύρια κατοικία βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως χίλιους πεντακόσιους κατοίκους. Το όριο αυτό αυξάνεται στους χίλιους επτακόσιους κατοίκους για περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας, του Έβρου και συνοριακούς δήμους της Μακεδονίας και της Ηπείρου. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν πάνω από δώδεκα χιλιάδες τέτοιοι οικισμοί στη χώρα, η πρώτη εκκαθάριση αναγνώρισε τη μείωση σε λιγότερους από εξακόσιες χιλιάδες δικαιούχους, αφήνοντας πολλούς εκτός συστήματος.

Το πρόβλημα εστιάζεται κυρίως στη δυσκολία ταυτοποίησης της κύριας κατοικίας που δηλώνεται στο έντυπο Ε1 με το αντίστοιχο ακίνητο στο Ε9. Η κυριότερη αιτία για αυτή την αποτυχία είναι η μη συμπλήρωση ή η εσφαλμένη αναγραφή του αριθμού παροχής ρεύματος στη δήλωση στοιχείων ακινήτων. Όταν ο αριθμός αυτός λείπει ή είναι λάθος, το σύστημα της ΑΑΔΕ δεν μπορεί να «παντρέψει» τα δεδομένα και έτσι η έκπτωση δεν χορηγείται αυτόματα. Οι φορολογούμενοι που βρίσκονται σε αυτή την κατηγορία πρέπει να γνωρίζουν ότι έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν τροποποιητική δήλωση Ε9 για το έτος 2026 μέχρι τις τριάντα μία Ιουλίου, δηλώνοντας τον ορθό αριθμό παροχής. Εάν και μετά από αυτή την ενέργεια ο φόρος δεν μειωθεί, τότε θα πρέπει να καταθέσουν το έντυπο Δ500 στην αρμόδια υπηρεσία, προσκομίζοντας δικαιολογητικά όπως αντίγραφα τίτλων κτήσης, οικοδομικές άδειες ή λογαριασμούς ηλεκτροδότησης.

Η πλατφόρμα των διορθώσεων και οι προθεσμίες χωρίς πρόστιμα

Για την αντιμετώπιση του κύματος των λαθών, η ΑΑΔΕ αναμένεται να ανοίξει ξανά την ηλεκτρονική πύλη για το Ε9, επιτρέποντας στους ιδιοκτήτες να προχωρήσουν σε διορθώσεις χωρίς την επιβολή του προστίμου των εκατό ευρώ μέχρι το τέλος Ιουλίου. Αυτή η περίοδος χάριτος είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς επιτρέπει την επικαιροποίηση των στοιχείων που επηρεάζουν τον τελικό υπολογισμό του φόρου. Πρέπει όμως να γίνει σαφές ότι η απαλλαγή από το πρόστιμο ισχύει για τις διορθώσεις λαθών και όχι για την εκπρόθεσμη δήλωση μεταβολών της περιουσιακής κατάστασης που έπρεπε να έχουν δηλωθεί εντός των νόμιμων προθεσμιών, όπως για παράδειγμα μια νέα αγορά ή μια κληρονομιά που αποκτήθηκε πρόσφατα.

Μόλις ο φορολογούμενος υποβάλει την τροποποιητική δήλωση, η ΑΑΔΕ προχωρά αυτόματα σε νέα εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ. Το νέο εκκαθαριστικό που προκύπτει αναρτάται στην πλατφόρμα myAADE και το νέο, συνήθως μειωμένο, ποσό κατανέμεται στις δόσεις που υπολείπονται σύμφωνα με το πρόγραμμα πληρωμής. Είναι μια διαδικασία που απαιτεί προσοχή και ίσως τη συνδρομή κάποιου λογιστή, καθώς οι λεπτομέρειες των κωδικών του Ε9 είναι αυτές που καθορίζουν αν ο λογαριασμός θα είναι «τσουχτερός» ή δίκαιος.

Οι «παγίδες» που φουσκώνουν τον φόρο: Από τις αποθήκες μέχρι τον έκτο όροφο

Πέρα από τα γενικευμένα προβλήματα, οι φορολογούμενοι οφείλουν να ελέγξουν το εκκαθαριστικό τους για συγκεκριμένα σημεία όπου παραδοσιακά γίνονται τα περισσότερα λάθη. Ένα τέτοιο σημείο είναι οι βοηθητικοί χώροι, όπως οι αποθήκες και τα υπόγεια πάρκινγκ. Αυτοί οι χώροι φορολογούνται με έκπτωση ενενήντα τοις εκατό, αλλά αν δηλωθούν λανθασμένα ως κύριοι χώροι, ο φόρος εκτοξεύεται. Το ίδιο ισχύει και για τα ημιτελή κτίσματα, τα οποία δικαιούνται έκπτωση εξήντα τοις εκατό. Αν ο ιδιοκτήτης δεν έχει επικαιροποιήσει την κατάσταση του ακινήτου στο Ε9, το σύστημα το θεωρεί αποπερατωμένο και χρεώνει ολόκληρο τον φόρο.

Μεγάλη προσοχή απαιτείται επίσης στη δήλωση των εμπραγμάτων δικαιωμάτων και του ορόφου. Εάν κάποιος έχει την ψιλή κυριότητα ή την επικαρπία αλλά κατά λάθος δήλωσε πλήρη κυριότητα (χρησιμοποιώντας τον κωδικό ένα αντί για το δύο ή το τρία), θα πληρώσει πολύ περισσότερα. Επίσης, αν παραλειφθεί η συμπλήρωση του ορόφου, η ΑΑΔΕ λαμβάνει αυτόματα τον υψηλότερο συντελεστή που αντιστοιχεί στον έκτο όροφο. Στις περιπτώσεις των μεζονετών, πολλοί κάνουν το λάθος να δηλώνουν τον όροφο της εισόδου, ενώ ο κανονισμός ορίζει ότι πρέπει να δηλώνεται ο υψηλότερος όροφος του ακινήτου. Ακόμα και η ηλικία του ακινήτου μπορεί να γίνει παγίδα, καθώς πρέπει να αναγράφεται το έτος έκδοσης της οικοδομικής άδειας και όχι η ημερομηνία που ο ιδιοκτήτης μπήκε στο σπίτι, αφού η παλαιότητα μειώνει την τελική αξία και τον φόρο.

Τέλος, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα αγροτεμάχια που διαθέτουν κτίσματα. Εάν μέσα σε ένα αγροτεμάχιο υπάρχει κτίσμα που χρησιμοποιείται ως κατοικία, ο φόρος για το σύνολο της έκτασης πενταπλασιάζεται αυτόματα. Εάν όμως το κτίσμα είναι γεωργική αποθήκη ή επαγγελματική στέγη, αυτή η προσαύξηση δεν ισχύει. Είναι προφανές ότι οι λεπτομέρειες αυτές μπορούν να κάνουν τεράστια διαφορά στην τσέπη του φορολογούμενου, κάνοντας τον έλεγχο του εκκαθαριστικού μια απαραίτητη κίνηση για κάθε ιδιοκτήτη ακινήτου.