Τουρκική τηλεόραση: «Αν χρειαστεί να βυθίσουμε ένα ελληνικό σκάφος θα το κάνουμε»- Πότε  θα συγκρουστούν με τον Ελληνικό στόλο; 

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η Τουρκία παρουσίασε την Τρίτη ένα προσχέδιο νόμου για τη θάλασσα, με το οποίο επιχειρεί να κατοχυρώσει επίσημα τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της στο Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, κλιμακώνοντας τις ήδη τεταμένες σχέσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο γύρω από τα θαλάσσια σύνορα και τα δικαιώματα εκμετάλλευσης ενεργειακών πόρων.

Το προσχέδιο παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου στο Εθνικό Κέντρο Θαλάσσιου και Ναυτικού Δικαίου του Πανεπιστημίου της Άγκυρας, το οποίο συνέταξε το κείμενο.

Δείτε το σχετικό απόσπασμα από το βίντεο

Κατά την παρουσίαση, ο Τσαγρί Ερχάν, σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και αναπληρωτής πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής της τουρκικής προεδρίας, δήλωσε ότι αναμένει το προσχέδιο να μετατραπεί σε επίσημη πρόταση νόμου και στη συνέχεια σε νόμο «σε σύντομο χρονικό διάστημα», χωρίς να προσδιορίσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Σύμφωνα με το κείμενο, η Τουρκία θα ορίζει χωρικά ύδατα 12 ναυτικών μιλίων στη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Μεσόγειο, διατηρώντας όμως το όριο των 6 ναυτικών μιλίων στο Αιγαίο, όπου αντιτίθεται σε οποιαδήποτε ελληνική επέκταση πέραν του σημερινού καθεστώτος.

Παράλληλα, το σχέδιο νόμου προβλέπει νομικό πλαίσιο για την υφαλοκρηπίδα και την αποκλειστική οικονομική ζώνη της Τουρκίας, συμπεριλαμβάνοντας κανόνες που απαιτούν τουρκική άδεια για οικονομικές, επιστημονικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες σε περιοχές που η Άγκυρα θεωρεί ότι εμπίπτουν στη θαλάσσια δικαιοδοσία της.

Ο Ερχάν χαρακτήρισε το κείμενο «έγγραφο που αποτυπώνει με τον πιο σαφή τρόπο την άποψη της Τουρκίας για τις θάλασσες».

Κλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο

Το νομοσχέδιο κατατίθεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο, εν μέσω αυξανόμενης συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, την οποία η Τουρκία θεωρεί ότι περιορίζει την περιφερειακή της επιρροή. Η τουρκική πλευρά εκτιμά ότι η ενισχυόμενη ενεργειακή και αμυντική συνεργασία των τριών χωρών εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αποκλεισμού της Τουρκίας από τους ενεργειακούς διαύλους και τις αρχιτεκτονικές ασφαλείας της περιοχής.

Με την τυποποίηση των θαλάσσιων διεκδικήσεών της, η Άγκυρα επιδιώκει να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση σε ζητήματα υφαλοκρηπίδας, ΑΟΖ και πρόσβασης σε πιθανώς ενεργειακά πλούσιες θαλάσσιες ζώνες. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται να προστεθεί και στη συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών που υπέγραψε η Τουρκία το 2019 με την κυβέρνηση της Τρίπολης στη Λιβύη, μια συμφωνία που της επιτρέπει να διεκδικεί θαλάσσιο διάδρομο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ελλάδα και η Κύπρος απορρίπτουν τη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι αγνοεί τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών και παραβιάζει τις δικές τους θαλάσσιες ζώνες.

Οι ρίζες της διαφοράς

Η διαμάχη βασίζεται στις διαφορετικές ερμηνείες Ελλάδας και Τουρκίας σχετικά με τα θαλάσσια δικαιώματα στο Αιγαίο. Η Άγκυρα θεωρεί ότι η ελληνική αξίωση για εναέριο χώρο 10 ναυτικών μιλίων και η προοπτική επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια αποτελούν υπερβολική διεκδίκηση, η οποία θα της έδινε τον έλεγχο πάνω από το 70% του Αιγαίου.

Από την πλευρά της, η Αθήνα υποστηρίζει ότι οι διεκδικήσεις της είναι απολύτως συμβατές με το διεθνές δίκαιο, επισημαίνοντας ότι τα νησιά — συμπεριλαμβανομένου του Καστελλόριζου, που βρίσκεται περίπου 570 χιλιόμετρα από την ηπειρωτική Ελλάδα και πολύ κοντά στις τουρκικές ακτές — διαθέτουν πλήρη δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες και υφαλοκρηπίδα. Το ζήτημα έχει οδηγήσει στο παρελθόν σε έντονες εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών, οι οποίες είναι και σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ. Το 1995, η τουρκική Εθνοσυνέλευση είχε εγκρίνει ψήφισμα με το οποίο χαρακτήριζε «αιτία πολέμου» (casus belli) οποιαδήποτε μονομερή επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο.

Η διαμάχη για την Κύπρο

Το νομοσχέδιο αγγίζει επίσης τη διαμάχη με την Κυπριακή Δημοκρατία, την οποία η Τουρκία δεν αναγνωρίζει, σχετικά με τα υπεράκτια ενεργειακά τεμάχια που έχουν παραχωρηθεί για έρευνες υδρογονανθράκων. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι μέρος αυτών των περιοχών επικαλύπτεται με την τουρκική υφαλοκρηπίδα, ενώ η Κύπρος θεωρεί τις ενέργειες αυτές παράνομες.Η Κύπρος παραμένει διαιρεμένη από το 1974, με το βόρειο τμήμα να ελέγχεται από την Τουρκία και να αναγνωρίζεται μόνο από την Άγκυρα.

Αντιδράσεις Ελλάδας και Κύπρου

Η Ελλάδα και η Κύπρος απέρριψαν το προσχέδιο, κάνοντας λόγο για μονομερείς ενέργειες χωρίς νομική βάση.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Ελλάδας, Παύλος Μαρινάκης, δήλωσε ότι πρόκειται για κίνηση που απευθύνεται κυρίως στο εσωτερικό ακροατήριο και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα στο διεθνές δίκαιο. Αντίστοιχα, η Λευκωσία χαρακτήρισε το σχέδιο νόμου αβάσιμο, υπογραμμίζοντας ότι καμία εθνική νομοθεσία τρίτης χώρας δεν μπορεί να επανακαθορίσει μονομερώς θαλάσσιες ζώνες.