Το Ιράν σε αναβρασμό: Μαζικές διαδηλώσεις κατά του καθεστώτος, νεκροί στους δρόμους και μπλακάουτ στο διαδίκτυο

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σε μία από τις πιο σοβαρές εσωτερικές κρίσεις των τελευταίων ετών βρίσκεται το Ιράν, καθώς οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις συνεχίζονται αδιάκοπα για 12η ημέρα, με τη χώρα να θυμίζει πεδίο σύγκρουσης. Χιλιάδες πολίτες βγαίνουν καθημερινά στους δρόμους, αψηφώντας τη βίαιη καταστολή, ενώ το καθεστώς επιχειρεί να περιορίσει τη διάδοση των γεγονότων διακόπτοντας σχεδόν πλήρως την πρόσβαση στο Διαδίκτυο.

Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου, μετά το κλείσιμο του ιστορικού παζαριού της Τεχεράνη, και εξαπλώθηκαν ραγδαία σε ολόκληρη τη χώρα. Κεντρικό αίτημα των διαδηλωτών είναι η οικονομική ασφυξία που βιώνουν, καθώς το ιρανικό ριάλ έχει καταρρεύσει σε πρωτοφανή επίπεδα, την ώρα που η κοινωνία παραμένει εξαντλημένη από χρόνια κυρώσεων και πρόσφατες πολεμικές εντάσεις.

Βίαια επεισόδια και σκηνές χάους

Ιδιαίτερα σοκαριστικό ήταν το περιστατικό στη Μασχάντ, όπου πολίτης έριξε το αυτοκίνητό του πάνω σε δυνάμεις ασφαλείας, την ώρα που καταδίωκαν διαδηλωτές. Το γεγονός καταγράφηκε σε βίντεο και προκάλεσε πανδαιμόνιο, αποτυπώνοντας το μέγεθος της οργής αλλά και της απόγνωσης που επικρατεί. Παράλληλα, συγκρούσεις σημειώνονται καθημερινά σε δεκάδες πόλεις, με τις δυνάμεις ασφαλείας να χρησιμοποιούν δακρυγόνα, πλαστικές σφαίρες αλλά και πραγματικά πυρά. Την Τετάρτη, σύμφωνα με ιρανικά μέσα, ένας αστυνομικός σκοτώθηκε δυτικά της Τεχεράνης κατά τη διάρκεια επεισοδίων.

Το καθεστώς του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ φέρεται να έχει προχωρήσει σε εκτεταμένο περιορισμό της πρόσβασης στο Διαδίκτυο, σύμφωνα με διεθνείς καταγραφές. Παρόμοια τακτική είχε ακολουθηθεί και το 2022, κατά τις διαδηλώσεις που ξέσπασαν μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμίνι. Η κυβέρνηση χαρακτηρίζει τους διαδηλωτές «υποκινούμενους ταραχοποιούς», ενώ ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα υπάρξει καμία επιείκεια για τους συλληφθέντες.

Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό κλίμα, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν κάλεσε δημόσια σε «μέγιστη αυτοσυγκράτηση» από τις δυνάμεις ασφαλείας, ζητώντας διάλογο και ακρόαση των αιτημάτων των πολιτών. Οι δηλώσεις του, ωστόσο, έρχονται σε αντίθεση με την εικόνα που καταγράφεται στους δρόμους.

Κάλεσμα για κλιμάκωση από τον Ρεζά Παχλαβί

Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου Σάχη, χαρακτήρισε τη συμμετοχή στις τελευταίες διαδηλώσεις «πρωτοφανή» και κάλεσε τους Ιρανούς σε νέες κινητοποιήσεις και απεργίες. Υποστήριξε μάλιστα ότι το καθεστώς φοβάται την έκταση της λαϊκής οργής και προσπαθεί να απομονώσει τη χώρα ψηφιακά για να ανακόψει το κύμα διαμαρτυρίας. Παράλληλα, κουρδικά αντιπολιτευόμενα κόμματα, με έδρα το Ιράκ, κάλεσαν σε γενική απεργία σε περιοχές του δυτικού Ιράν, όπου οι διαδηλώσεις είναι ιδιαίτερα μαζικές.

Σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση Iran Human Rights, τουλάχιστον 45 διαδηλωτές έχουν χάσει τη ζωή τους από την έναρξη των κινητοποιήσεων, ανάμεσά τους και ανήλικοι, ενώ εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί και πάνω από 2.000 άτομα έχουν συλληφθεί. Οι ιρανικές αρχές δίνουν χαμηλότερο αριθμό θυμάτων, κάνοντας λόγο και για νεκρούς από τις δυνάμεις ασφαλείας.