Reuters: Τουρκολιβυκό μνημόνιο – Η μεγάλη ανατροπή στη στάση της Λιβύης έξι χρόνια μετά την απόρριψη

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σε μια εξέλιξη με ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα στην Ανατολική Μεσόγειο, η Βουλή των Αντιπροσώπων στη Λιβύη ενέκρινε την Τρίτη (20/10) το τουρκολιβυκό μνημόνιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, σύμφωνα με όσα δήλωσαν δύο βουλευτές στο πρακτορείο Reuters. Η απόφαση σηματοδοτεί μεταστροφή της στάσης του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης, το οποίο είχε απορρίψει τη συμφωνία και είχε αποφασίσει το μποϊκοτάζ της το 2020.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο υπεγράφη τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA) στην Τρίπολη, είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην περιοχή. Η Βουλή των Αντιπροσώπων στη Λιβύη, που εδρεύει στο ανατολικό τμήμα της χώρας και συνδέεται πολιτικά με το στρατόπεδο του Χαλίφα Χαφτάρ, δεν είχε επικυρώσει τη συμφωνία, αμφισβητώντας τη νομιμότητά της.

Σύμφωνα με το Reuters, η απόφαση της Τρίτης ανατρέπει την προηγούμενη θέση του λιβυκού κοινοβουλίου, το οποίο βρίσκεται εδώ και χρόνια σε αντιπαράθεση με τις αρχές της Τρίπολης.

Η διπλωματική επικράτηση της Άγκυρας και η ομόφωνη απόφαση

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Τουρκία, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει την ενίσχυση της πολιτικής και διπλωματικής παρουσίας της και στην ανατολική Λιβύη, παρά τους παραδοσιακούς δεσμούς της με την κυβέρνηση της Τρίπολης.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης με ανάρτηση στο X, το νομοθετικό αυτό σώμα ψήφισε ομόφωνα την έγκριση του λεγόμενου τουρκολιβυκού μνημονίου, την ακύρωση απόφασης του 2020 που απέρριπτε την συμφωνία των δύο πλευρών για οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών αλλά και την ακύρωση απόφασης του 2020 για την διακοπή πολιτικών και διπλωματικών σχέσεων με την Άγκυρα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ασκούσε πολύπλευρες πιέσεις προς τον Σαντάμ Χαφτάρ, γιο του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, προκειμένου εκείνος να παρέμβει προς την ηγεσία του λιβυκού κοινοβουλίου υπέρ της επίσημης επικύρωσης της συμφωνίας του 2019. Στόχος της Άγκυρας, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ήταν να εξασφαλίσει τη συναίνεση της ανατολικής Λιβύης σε μια συμφωνία την οποία το κοινοβούλιο είχε μέχρι πρότινος απορρίψει.

Η αλλαγή ηγεσίας στο λιβυκό κοινοβούλιο και οι ελληνικές αντιδράσεις

Οι διεργασίες αυτές συνδέονται χρονικά και με την αλλαγή στην ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων, μετά την απομάκρυνση του προηγούμενου προέδρου της, Αγκίλα Σάλεχ. Η μεταβολή των πολιτικών ισορροπιών στο εσωτερικό της ανατολικής Λιβύης αποτέλεσε μέρος του πλαισίου μέσα στο οποίο η Τουρκία επιδίωξε να προωθήσει την επικύρωση του μνημονίου.

Η συμφωνία του 2019 είχε προκαλέσει εξαρχής έντονες αντιδράσεις, ιδίως από την Ελλάδα, καθώς η χάραξη των θαλάσσιων ζωνών που προβλέπει παρακάμπτει την επήρεια ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη. Η Αθήνα αμφισβητεί τη νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Υπό αυτό το πρίσμα, η αναφερόμενη έγκριση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης συνιστά σημαντική πολιτική εξέλιξη, χωρίς ωστόσο η κοινοβουλευτική επικύρωση να επιλύει αυτομάτως τις διεθνείς νομικές αμφισβητήσεις που συνοδεύουν τη συμφωνία.

Πανηγυρικοί τίτλοι σε τουρκικά ΜΜΕ

«Η έγκριση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για διευρυμένες τουρκικές υπεράκτιες έρευνες στα λιβυκά ύδατα» σχολίασαν τουρκικά ΜΜΕ, σε μια πρώτη αντίδραση.

Την είδηση υποδέχθηκαν με πανηγυρικούς τίτλους τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, με χαρακτηριστικό το CNN Turk που αναφέρει ότι υπογράφηκε η συμφωνία για τη Γαλάζια Πατρίδα. «Το κοινοβούλιο της Λιβύης εγκρίνει ομόφωνα τη συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες με την Τουρκία και ανακαλεί την απόφαση του 2020 για διακοπή των πολιτικών δεσμών» αναφέρει το τουρκικό πρακτορείο Anadolu.