Ημέρα συνεργασίας των χωρών του νότου: Μια παγκόσμια συμμαχία για ισότιμη ανάπτυξη
Η ημέρα συνεργασίας των χωρών του νότου (South-South Cooperation Day) καθιερώθηκε με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ τον Δεκέμβριο του 2003 και γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 12 Σεπτεμβρίου, ως ανάμνηση της υιοθέτησης του Σχεδίου Δράσης του Μπουένος Άιρες (Buenos Aires Plan of Action – BAPA) το 1978. Το σχέδιο αυτό αποτέλεσε ένα από τα πρώτα διεθνή κείμενα που αναγνώριζαν επίσημα τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των αναπτυσσόμενων χωρών ως ένα μέσο για την ενδυνάμωση των λαών του νότου και τη μείωση της ανισότητας στη διεθνή σκηνή.
Η καθιέρωση της ημέρας και το ιστορικό πλαίσιο
Η «συνεργασία των χωρών του νότου», γνωστή και ως South-South Cooperation, δεν είναι απλώς ένας τεχνικός όρος αλλά ένα πολυδιάστατο πλαίσιο που εκφράζει τη θέληση των χωρών της Αφρικής, της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής να ενισχύσουν τις σχέσεις τους, να μοιραστούν εμπειρίες, και να ανταλλάξουν γνώση, τεχνολογία, δεξιότητες, επενδύσεις και βέλτιστες πρακτικές, με στόχο την αυτοδύναμη και αμοιβαία ανάπτυξη. Μέσα από αυτό το μοντέλο, επιδιώκεται η σταδιακή μείωση της εξάρτησης από τις αναπτυγμένες χώρες και τους θεσμούς του Βορρά, καθώς και η ενίσχυση της πολυπολικότητας και της ισότητας στις διεθνείς σχέσεις.
Η ανάγκη για ενίσχυση αυτής της μορφής συνεργασίας έγινε ιδιαίτερα έντονη κατά τη δεκαετία του 1970, όταν οι αναπτυσσόμενες χώρες άρχισαν να διεκδικούν μεγαλύτερο ρόλο στη διαμόρφωση του διεθνούς οικονομικού συστήματος, το οποίο μέχρι τότε ελεγχόταν σε μεγάλο βαθμό από τις ανεπτυγμένες βιομηχανικές δυνάμεις. Η υπογραφή του BAPA στις 12 Σεπτεμβρίου 1978 στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής αποτέλεσε σταθμό στη διαδικασία ενδυνάμωσης των σχέσεων μεταξύ των χωρών του νότου, δημιουργώντας έναν επίσημο μηχανισμό τεχνικής και θεσμικής συνεργασίας, μέσω του ΟΗΕ.
Ο ρόλος του ΟΗΕ και του UNOSSC στην ενίσχυση της συνεργασίας
Σήμερα, η συνεργασία νότου-νότου έχει εξελιχθεί σε ένα κρίσιμο εργαλείο βιώσιμης ανάπτυξης, ανθρωπιστικής βοήθειας, αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, ψηφιακής μετάβασης, καθώς και ενίσχυσης της υγειονομικής ικανότητας των χωρών του Νότου – ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, όταν χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα και η Βραζιλία διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στην παροχή εμβολίων και ιατροφαρμακευτικής στήριξης σε γειτονικές ή φιλικές αναπτυσσόμενες χώρες.
VIRAL
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτή η συνεργασία δεν υποκαθιστά την παραδοσιακή βορρά-νότου συνεργασία (North-South cooperation), αλλά τη συμπληρώνει και την ενισχύει, εισάγοντας μια προσέγγιση βασισμένη σε αμοιβαιότητα, ισοτιμία και κοινή ευθύνη. Η συνεργασία των χωρών του νότου επιδιώκει την εξάλειψη της αντίληψης ότι η βοήθεια και η ανάπτυξη είναι κάτι που προσφέρεται «άνωθεν» και επιδιώκει να ενδυναμώσει τους ίδιους τους λαούς να ορίζουν το μέλλον τους.
Ο ΟΗΕ, μέσω του Γραφείου για τη Νότιο-Νότιο Συνεργασία (UN Office for South-South Cooperation – UNOSSC), συντονίζει δράσεις, συνεδριάσεις, τεχνικά έργα και κοινές πρωτοβουλίες μεταξύ των αναπτυσσόμενων κρατών, προάγοντας τη διεθνή αλληλεγγύη και τη διαπεριφερειακή συνεργασία. Επιπλέον, οργανώνονται ετήσια φόρουμ, συνέδρια και εργαστήρια, όπου χώρες του Νότου παρουσιάζουν επιτυχημένα μοντέλα ανάπτυξης, τα οποία μπορούν να προσαρμοστούν και να εφαρμοστούν σε άλλα κράτη με παρόμοιες συνθήκες.
Η 12η Σεπτεμβρίου δεν είναι απλώς μια επετειακή ημέρα. Είναι μια υπενθύμιση της παγκόσμιας πρόκλησης για έναν πιο ισότιμο, ανεξάρτητο και δίκαιο κόσμο, όπου οι αναπτυσσόμενες χώρες δεν αντιμετωπίζονται ως παθητικοί αποδέκτες βοήθειας, αλλά ως ισότιμοι εταίροι, με τη δική τους τεχνογνωσία, εμπειρία και δυναμική συμβολή στην παγκόσμια πρόοδο.
0 ΣΧΟΛΙΑ