Η Ισπανία αποχαιρετά τη Μαρικάρμεν: Ο θάνατος της 87χρονης που έγινε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Βαθύτατη θλίψη, σοκ και οργή επικρατούν σε ολόκληρη την Ισπανία μετά την είδηση του θανάτου της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, μιας γυναίκας που μετατράπηκε ακούσια σε σύμβολο της κοινωνικής αντίδρασης απέναντι στη δραματική στεγαστική κρίση που μαστίζει τη χώρα. Μπορεί η περιβόητη έξωσή της από το σπίτι όπου ζούσε στη Μαδρίτη να είχε τελικά ανακληθεί μετά από τεράστιες κοινωνικές αντιδράσεις, ωστόσο η αλληλουχία των γεγονότων που ακολούθησαν –συμπεριλαμβανομένης της απόρριψης του κυβερνητικού σχεδίου για την προστασία των ενοικιαστών και της απόφασης του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ να προκηρύξει πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου– ανατρέπει πλήρως το πολιτικό και κοινωνικό σκηνικό.

Η θλιβερή είδηση του θανάτου και οι κατηγορίες κατά των κερδοσκόπων

«Με λύπη ανακοινώνουμε ότι η Μαρικάρμεν απεβίωσε σήμερα», ανακοίνωσε χαρακτηριστικά η τοπική ένωση ενοικιαστών αργά το βράδυ της Τετάρτης. Η συγκεκριμένη οργάνωση στεκόταν στο πλευρό της ηλικιωμένης γυναίκας, στηρίζοντάς την καθ’ όλη τη διάρκεια της μακροχρόνιας και άνισης δικαστικής και κοινωνικής μάχης της με τον ιδιοκτήτη του ακινήτου, πολύ πριν η αστυνομία προχωρήσει στην επεισοδιακή επιχείρηση έξωσης.

«Οι κερδοσκόποι ακινήτων σκότωσαν τη Μαρικάρμεν», δήλωσε με οργή η εκπρόσωπος της ένωσης ενοικιαστών, Αλίθια ντελ Ρίο, εκφράζοντας το κοινό αίσθημα αγανάκτησης. Στο ίδιο μήκος κύματος, εκατοντάδες οργισμένοι πολίτες πραγματοποίησαν πορεία προς το κτίριο του κοινοβουλίου, διαμαρτυρόμενοι έντονα για την απόρριψη των κυβερνητικών διαταγμάτων ενίσχυσης της προστασίας των ενοικιαστών, τα οποία καταψηφίστηκαν την περασμένη Παρασκευή από μια πλειοργανωμένη συμμαχία δεξιών και ακροδεξιών βουλευτών, παρά το γεγονός ότι συντριπτικό ποσοστό του 70% των Ισπανών τάσσεται υπέρ της λήψης προστατευτικών μέτρων. Έξω από το Κοινοβούλιο αντήχησαν συνθήματα όπως «Αυτοί δεν είναι θάνατοι, είναι δολοφονίες» και «Δολοφόνοι, δολοφόνοι, δολοφόνοι».

Από την έξωση με βαριοπούλα στο σύμβολο μιας ολόκληρης χώρας

Η Μαρικάρμεν ζούσε στο αγαπημένο της διαμέρισμα στην κεντρική συνοικία Ρετίρο για διάστημα 71 ολόκληρων ετών. Η ζωή της ανατράπηκε βίαια στις 23 Σεπτεμβρίου, όταν αστυνομικές δυνάμεις έσπασαν την πόρτα του σπιτιού της χρησιμοποιώντας βαριοπούλα και εισέβαλαν στον χώρο προκειμένου να την εκδιώξουν. Οι δραματικές εικόνες της εξαντλημένης 87χρονης να μεταφέρεται σε φορείο από διασώστες έκαναν τον γύρο του διαδικτύου και έγιναν viral.

Η σύγκρουση είχε ξεκινήσει όταν μια εταιρεία επενδύσεων σε ακίνητα εξαγόρασε το κτίριο το 2020. Ενώ το προηγούμενο ενοίκιό της ανερχόταν σε 500 ευρώ τον μήνα, οι νέοι ιδιοκτήτες απαίτησαν το ποσό των 1.600 ευρώ. Η σθεναρή άρνησή της να αποδεχθεί μια υπέρογκη αύξηση της τάξης του 275% την κατέστησε εθνικό σύμβολο αγώνα. Σε δεκάδες πόλεις ξεπήδησαν κατασκηνώσεις διαμαρτυρίας, ενώ πλήθος κόσμου κατέβηκε στους δρόμους φωνάζοντας το σύνθημα «Είμαστε όλοι Μαρικάρμεν», αναδεικνύοντας μια πραγματικότητα όπου τα μέσα ενοίκια έχουν διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία και η έλλειψη στέγης ξεπερνά τα 700.000 διαμερίσματα.

«Πολέμησα για να μπορέσουν και άλλοι να αγωνιστούν για αυτό», είχε δηλώσει η ίδια. Παρά το γεγονός ότι, λόγω της τεράστιας κοινωνικής κατακραυγής, είχε επιτευχθεί συμφωνία για την υπογραφή νέου οκταετούς μισθωτηρίου και την επιστροφή της, η ψυχολογική και σωματική φθορά ήταν ανυπόφορη. Από το νοσοκομειακό της κρεβάτι είχε τονίσει: «Δεν κατάφερα να υπερασπιστώ το σπίτι μου, αλλά αγωνίστηκα για να μπορέσουν οι άλλοι να αγωνιστούν για αυτό που δικαιωματικά τους ανήκει». Στην Πουέρτα ντελ Σολ, διαδηλωτές που είχαν στρατοπεδεύσει για μέρες τήρησαν ενός λεπτού σιγή, ενώ τα συνδικάτα εξήγγειλαν γενική απεργία για τις 11 Νοεμβρίου.

Πολιτικές αντιδράσεις και σκληρές αντιπαραθέσεις

Ο θάνατος της ηλικιωμένης γυναίκας προκάλεσε θύελλα πολιτικών αντιδράσεων. Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ απέστειλε δημόσια τα συλλυπητήριά του μέσω της πλατφόρμας X, γράφοντας: «Τα βαθύτατα συλλυπητήριά μου απευθύνονται στην οικογένεια και τους αγαπημένους της Μαρικάρμεν. Ένα σιωπηλό χαιρετισμό και σε όλους που αισθάνονται αυτή την απώλεια σήμερα σαν να ήταν δική τους. Ας αναπαυθεί εν ειρήνη». Στο ίδιο πνεύμα, η υπουργός Υγείας Μόνικα Γκαρθία σημείωσε: «Ο αγώνας σας έχει αφυπνίσει όλη την Ισπανία και έχει ανάψει ένα φυτίλι που δεν θα σβήσει ποτέ. Η αξιοπρέπεια και το θάρρος σας δείχνουν τον δρόμο».

Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, ο Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊχόο, ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος (PP), τόνισε την ανάγκη σεβασμού απέναντι στην ανθρώπινη απώλεια, τασσόμενος κατά της εργαλειοποίησης του συμβάντος: «Καμία προεκλογική εκστρατεία, κανένα κόμμα και καμία ιδιοτελής εκμετάλλευση. (…) Μπροστά στον θάνατο ενός ανθρώπου, μόνο ο σεβασμός αρμόζει».

Ωστόσο, το ακροδεξιό κόμμα Vox κράτησε μια εντελώς διαφορετική και επιθετική στάση, επιρρίπτοντας ευθύνες στους υποστηρικτές της 87χρονης: «Σκότωσαν τη Μαρικάρμεν», ανέφερε χαρακτηριστικά η ανακοίνωση, προσθέτοντας: «Χωρίς κανέναν ενδοιασμό, εκμεταλλεύτηκαν τα βάσανα ενός ηλικιωμένου για να ξεκινήσουν μια εκστρατεία που αποσκοπούσε στην κάλυψη της ευθύνης της κυβέρνησης για την καταστροφή των κατοικιών».