Έως και 39% περισσότερες καμένες εκτάσεις στην Ευρώπη μέχρι το τέλος του αιώνα – Πώς η άνοδος της θερμοκρασίας απειλεί τα δάση

Οι δασικές πυρκαγιές στην Ευρώπη αναμένεται να γίνουν ακόμη πιο συχνές και καταστροφικές τις επόμενες δεκαετίες, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας, οι μεγαλύτερες περίοδοι ξηρασίας και οι ακραίες καιρικές συνθήκες δημιουργούν ένα ολοένα πιο επικίνδυνο περιβάλλον για την εκδήλωση και εξάπλωση των πυρκαγιών. Νέα επιστημονική μελέτη προειδοποιεί ότι ακόμη και στο πιο αισιόδοξο κλιματικό σενάριο, όπου η παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας θα περιοριστεί στους 1,8 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, οι καμένες εκτάσεις στην Ευρώπη θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 39% μέχρι το τέλος του αιώνα. Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική στο χειρότερο σενάριο. Εάν η παγκόσμια θερμοκρασία αυξηθεί κατά περίπου 3,6 βαθμούς Κελσίου, η έκταση που πλήττεται από τις πυρκαγιές θα μπορούσε σχεδόν να τριπλασιαστεί.

Έρευνα-σοκ για τις φωτιές στην Ευρώπη: Οι καμένες εκτάσεις μπορεί να αυξηθούν έως 39%

Η κλιματική αλλαγή ενισχύει τον κίνδυνο

Οι ερευνητές συνέκριναν τις προβλεπόμενες καμένες εκτάσεις για την περίοδο 2070-2100 με τα μοντελοποιημένα δεδομένα της περιόδου 2000-2030. Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι η αύξηση των ακραίων καιρικών συνθηκών αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που αναμένεται να επηρεάσει την εξέλιξη των πυρκαγιών. Υψηλότερες θερμοκρασίες, παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας και ισχυροί άνεμοι δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες ώστε μια μικρή εστία να μετατραπεί γρήγορα σε ανεξέλεγκτη πυρκαγιά. Στο πιο απαισιόδοξο σενάριο, οι συνθήκες που ευνοούν τις πυρκαγιές αναμένεται να επιδεινωθούν σχεδόν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι επιστήμονες εκτιμούν, μάλιστα, ότι με βάση τις σημερινές πολιτικές, η παγκόσμια θερμοκρασία θα μπορούσε να αυξηθεί περίπου κατά 2,6 βαθμούς Κελσίου έως το τέλος του αιώνα.

Οι φωτιές απειλούν την Ευρώπη: Τι δείχνει νέα μελέτη για το τέλος του αιώνα

Ο Μάικ Μπίλινγκ, ερευνητής οικοσυστημάτων στο Ινστιτούτο Potsdam για την Έρευνα των Κλιματικών Επιπτώσεων και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, υπογραμμίζει ότι η καλύτερη διαχείριση των πυρκαγιών μπορεί να περιορίσει σημαντικά τις απώλειες, αλλά δεν αρκεί από μόνη της. «Οι επενδύσεις στη διαχείριση των πυρκαγιών μπορούν να βοηθήσουν μέχρι ένα σημείο, αλλά αν συνεχίσουμε σε μια πορεία υψηλών εκπομπών, θα εξακολουθήσουμε να βλέπουμε σημαντικές αυξήσεις στις καμένες εκτάσεις», ανέφερε, προσθέτοντας πως «η διαχείριση των πυρκαγιών δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής». Η διαπίστωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται αντιμέτωπες με ολοένα μεγαλύτερες πυρκαγιές.

Η καλύτερη πυρόσβεση μπορεί να περιορίσει τις απώλειες

Παρά τη δυσοίωνη πρόβλεψη, η μελέτη δείχνει ότι υπάρχουν περιθώρια περιορισμού της καταστροφής. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα δεύτερο μοντέλο για να εξετάσουν τι θα μπορούσε να συμβεί εάν οι δυνατότητες πρόληψης και κατάσβεσης βελτιώνονταν διαρκώς. Στο πιο ήπιο κλιματικό σενάριο, η καλύτερη διαχείριση θα μπορούσε να μειώσει την καμένη έκταση έως και 92%, σε σύγκριση με ένα σενάριο στο οποίο οι δυνατότητες αντιμετώπισης των πυρκαγιών παρέμεναν στα σημερινά επίπεδα. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι λεγόμενες «mega fires», δηλαδή οι ακραίες και εξαιρετικά μεγάλες πυρκαγιές, δυσκολεύουν σημαντικά την πρόβλεψη και την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους.

VIRAL

«Πάω σε μια δουλίτσα και έρχομαι»: Η ανατριχιαστική τελευταία κουβέντα της άτυχης διασώστριας λίγο πριν το φονικό-θρίλερ στη Σύρο

Ανατριχιαστικές αποκαλύψεις στη Λάρισα: Πώς πέθανε η 61χρονη που ήταν νεκρή επί μήνες στο σπίτι της χωρίς να την πάρει χαμπάρι κανείς!

«Σεισμός» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις: Η Άγκυρα αμφισβητεί ανοιχτά την ελληνική κυριαρχία και η Αθήνα περνά στην αντεπίθεση!

Νέα μελέτη χτυπά καμπανάκι: Η κλιματική αλλαγή φέρνει περισσότερες και μεγαλύτερες πυρκαγιές

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονταν οι πυρκαγιές στο παρελθόν. Η βελτίωση των δυνατοτήτων πυρόσβεσης από τη δεκαετία του 1980 έχει συμβάλει στη μείωση του αριθμού των πυρκαγιών και των συνολικών καμένων εκτάσεων στη νότια Ευρώπη.

Η υπερβολική όμως καταστολή ακόμη και των μικρών φωτιών μπορεί να έχει και μια απρόβλεπτη συνέπεια: τη συσσώρευση μεγάλης ποσότητας καύσιμης ύλης στα δάση. Έτσι, όταν εμφανιστούν ακραίες καιρικές συνθήκες, μια πυρκαγιά μπορεί να βρει πολύ περισσότερα διαθέσιμα καύσιμα και να εξελιχθεί σε ένα ιδιαίτερα καταστροφικό φαινόμενο. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι λιγότερες φωτιές συνολικά, αλλά πολύ πιο ακραίες όταν τελικά εκδηλώνονται.

Έρευνα προειδοποιεί: Οι πυρκαγιές στην Ευρώπη θα γίνουν πιο καταστροφικές έως το 2100

Δεν υπάρχει ένας μόνο «ένοχος»

Ο Βίκτορ Ρέσκο ντε Ντίος, δασολόγος μηχανικός στο Πανεπιστήμιο της Λιέιδα, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, επισημαίνει ότι η συζήτηση γύρω από τις πυρκαγιές δεν μπορεί να περιορίζεται σε έναν μόνο παράγοντα. Όπως εξηγεί, η κλιματική αλλαγή και η κατάσταση των τοπίων λειτουργούν συνδυαστικά. Η αύξηση της θερμοκρασίας δημιουργεί πιο ευνοϊκές συνθήκες για τις πυρκαγιές, ενώ παράλληλα η εγκατάλειψη της υπαίθρου και η συσσώρευση βλάστησης μπορούν να αυξήσουν την ποσότητα της καύσιμης ύλης.

Το μήνυμα της έρευνας είναι επομένως διπλό: η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής παραμένει κρίσιμη, αλλά εξίσου σημαντική είναι η καλύτερη πρόληψη, διαχείριση των δασών και αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια νέα εποχή όπου οι πυρκαγιές δεν αποτελούν μόνο εποχικό φαινόμενο, αλλά ολοένα μεγαλύτερη περιβαλλοντική και κοινωνική απειλή.