Ένας πρώην τζιχαντιστής στο Λευκό Οίκο: Ο Σύρος Πρόεδρος αλ-Σαράα συναντά τον Τραμπ

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ο Άχμεντ αλ-Σαράα ή Αμπού Μοχάμαντ αλ-Τζολάνι, όπως είναι ευρύτερα γνωστός, έχει μεταβληθεί από μέλος της αλ Κάιντα σε πρόεδρο της Συρίας, σε μια ραγδαία πολιτική ανέλιξη που κορυφώθηκε τη Δευτέρα 10/11 με την επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο, καλεσμένος του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, μόλις λίγες μέρες αφότου η Ουάσινγκτον τον αφαίρεσε από τη λίστα τρομοκρατών.

Στον Λευκό Οίκο ο Σύρος Πρόεδρος και (πρώην) τζιχαντιστής

«Ο πρόεδρος της Συρίας έφτασε στον Λευκό Οίκο… Η συνάντηση μεταξύ του Προέδρου Τραμπ και του Προέδρου αλ-Σαράα έχει επίσης ξεκινήσει», ανέφερε ο Λευκός Οίκος σε ανακοίνωσή του.

Σύμφωνα με το Reuters, η συνάντηση θα αποτελέσει ακόμη ένα σημαντικό ορόσημο για έναν άνδρα που είχε ενταχθεί στην αλ Κάιντα στο Ιράκ κατά την περίοδο της αμερικανικής εισβολής το 2003, πέρασε χρόνια σε αμερικανική φυλακή και στη συνέχεια επέστρεψε στη Συρία για να συμμετάσχει στην εξέγερση κατά του Μπασάρ αλ-Άσαντ.

Ο πρώτος Σύρος αρχηγός κράτους που επισκέπτεται τον Λευκό Οίκο από τότε που η Συρία απέκτησε την ανεξαρτησία της από τη Γαλλία το 1946, ο Σαράα ήταν για χρόνια γνωστός ως Αμπού Μοχάμαντ αλ-Τζολάνι — το πολεμικό του ψευδώνυμο ως διοικητής του Μετώπου αλ-Νούσρα, της οργάνωσης που πολεμούσε τον Άσαντ και αποτελούσε επί σειρά ετών το επίσημο παρακλάδι της αλ Κάιντα στη συριακή σύγκρουση.

Το 2016 διέκοψε τους δεσμούς του με την αλ Κάιντα, επαναπροσδιορίζοντας σταδιακά την ομάδα του ως μέρος της «συριακής επανάστασης» και όχι του παγκόσμιου τζιχάντ. Ενόψει της επίσκεψης της Δευτέρας, οι Ηνωμένες Πολιτείες τον αφαίρεσαν από τη λίστα των «Ειδικά Καθορισμένων Παγκόσμιων Τρομοκρατών».

Την ίδια ώρα, ο Σαράα αντάλλαξε τη στρατιωτική στολή με κοστούμια και γραβάτες, όταν μπήκε στη Δαμασκό ως ντε φάκτο ηγέτης της Συρίας τον Δεκέμβριο του 2024, υποσχόμενος να αντικαταστήσει το σκληρό αστυνομικό κράτος του Άσαντ με ένα σύστημα δικαιοσύνης και συμμετοχής.

Στις προτεραιότητές του ανέφερε την επανένωση της Συρίας, την αναβίωση μιας οικονομίας πνιγμένης από τις δυτικές κυρώσεις και την υπαγωγή όλων των όπλων στην κρατική εξουσία. Εξασφάλισε στήριξη από την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, προτού λάβει την έγκριση του Τραμπ κατά την αιφνιδιαστική συνάντησή τους στο Ριάντ τον Μάιο.

«Έχει δυνατότητες – είναι ένας πραγματικός ηγέτης», είχε δηλώσει τότε ο Τραμπ, περιγράφοντάς τον ως «νέο, ελκυστικό άνδρα με ισχυρό παρελθόν».

Το ταξίδι του στην Ουάσιγκτον είναι το δεύτερο ως πρόεδρος, τον Σεπτέμβριο είχε απευθυνθεί στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ — ο πρώτος Σύρος ηγέτης που το κάνει εδώ και δεκαετίες.

Ωστόσο, ο Σαράα έχει δυσκολευτεί να υλοποιήσει τους στόχους του. Παρότι ο Τραμπ κήρυξε τον Μάιο την άρση των αμερικανικών κυρώσεων, τα πιο αυστηρά μέτρα παραμένουν σε ισχύ, αναμένοντας έγκριση από το Κογκρέσο, αποτρέποντας έτσι τις αναγκαίες επενδύσεις.

Οι σφαγές

Η εξουσία του έχει κλονιστεί από δύο μεγάλες εκρήξεις βίας μεταξύ σουνιτών μαχητών πιστών στην κυβέρνησή του και μελών θρησκευτικών μειονοτήτων, δοκιμάζοντας τη δέσμευσή του για προστασία των δικαιωμάτων τους και οικοδόμηση ενός συμπεριληπτικού νέου καθεστώτος.

Τον Μάρτιο, περισσότεροι από χίλιοι Αλαουίτες σκοτώθηκαν σε επιθέσεις Σουνιτών μαχητών ως αντίποινα για φονικές επιθέσεις πρώην αξιωματικών πιστών στον Άσαντ, επίσης Αλαουίτη.

Τον Ιούλιο, περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι — οι περισσότεροι Δρούζοι — σκοτώθηκαν σε συγκρούσεις μεταξύ κυβερνητικών δυνάμεων και συμμάχων Βεδουίνων με Δρούζους πολιτοφύλακες στη Σουέιντα.

Ο Σαράα έχει δεσμευτεί να υπάρξει λογοδοσία για τα γεγονότα αυτά.

Το Ισραήλ, καχύποπτο λόγω του τζιχαντιστικού παρελθόντος του, έχει χαρακτηρίσει απαγορευμένες για τις συριακές κυβερνητικές δυνάμεις ορισμένες περιοχές του νότου. Έχει βομβαρδίσει στόχους στη Συρία με το επιχείρημα της προστασίας των Δρούζων, ακόμη και κοντά στο προεδρικό μέγαρο δύο φορές.

Οι κουρδικές δυνάμεις στα βορειοανατολικά διατηρούν επίσης τα όπλα τους, επιδιώκοντας να διατηρήσουν την περιφερειακή αυτονομία που κατέκτησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου. Έχουν κατηγορήσει τη Δαμασκό ότι επιχειρεί να επαναφέρει ένα συγκεντρωτικό καθεστώς – φόβος που ενισχύθηκε από το προσωρινό σύνταγμα, το οποίο συγκεντρώνει εξουσίες στα χέρια του Σαράα.