Διπλωματικό θρίλερ για το σχέδιο Τραμπ για την Ουκρανία: Κρίσιμο ραντεβού των Ευρωπαίων στη Γενεύη

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ένας έντονος γύρος διπλωματικών επαφών βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, καθώς σήμερα στη Γενεύη πραγματοποιούνται συζητήσεις σχετικά με το ειρηνευτικό σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Διπλωματικός πυρετός στην Ελβετία

Σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από τη Γαλλία, τη Βρετανία και τη Γερμανία συμμετέχουν σε συνάντηση με αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των ΗΠΑ και της Ουκρανίας, προκειμένου να εξεταστεί το αμερικανικό ειρηνευτικό πλαίσιο, σύμφωνα με πηγές στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ.

Οι τρεις ευρωπαϊκές χώρες, που συνεργάζονται άτυπα σε θέματα ασφάλειας ως ομάδα E3, εκπροσωπούνται από υψηλόβαθμους αξιωματούχους. Όπως ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος στο Reuters, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Ντάνιελ Ντρίσκολ βρίσκεται ήδη από χθες στη Γενεύη, ενώ σήμερα αναμένονται ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.

Την Ευρωπαϊκή Ένωση εκπροσωπεί στη συνάντηση ο Μπιόρν Ζάιμπερτ, επικεφαλής του γραφείου της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αντιμετωπίζουν το σχέδιο Τραμπ με ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα, ανησυχώντας ότι η τρέχουσα μορφή του είναι επικίνδυνα ευνοϊκή προς τη Ρωσία και ενδέχεται να νομιμοποιήσει εδαφικές κατακτήσεις που έγιναν με τη βία.

Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι της Ουκρανίας αναμένεται να πιέσουν έντονα την αμερικανική ομάδα να μετριάσει την απαίτηση για παράδοση εδαφών στην περιοχή του Ντονμπάς. Η ευρωπαϊκή θέση είναι ξεκάθαρη στην λογική ότι δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη που να προβλέπει μόνιμη τροποποίηση των συνόρων υπό απειλή όπλων. Γι’ αυτό προτείνουν μια εκεχειρία βασισμένη στην τρέχουσα γραμμή επαφής, χωρίς όμως αυτή να θεωρηθεί τελική λύση, αλλά ένα προσωρινό πλαίσιο που θα επιτρέψει τη συνέχιση των συνομιλιών.

Οι φόβοι των Ευρωπαίων δεν είναι αβάσιμοι. Η παραχώρηση εδαφών, θα μπορούσε να ενθαρρύνει τον Βλαντιμίρ Πούτιν να επεκτείνει ακόμη περισσότερο τις φιλοδοξίες του, θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλεια ολόκληρης της ηπείρου. Όπως υπογράμμισε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, «αν η Ουκρανία χάσει αυτόν τον πόλεμο ή αν καταρρεύσει, οι συνέπειες θα είναι τεράστιες για την ευρωπαϊκή ήπειρο στο σύνολό της».

Η σχετική ανησυχία φάνηκε ξεκάθαρα και στη σύνοδο κορυφής της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ, όπου περισσότεροι από δώδεκα ηγέτες της Ευρώπης, της Ιαπωνίας και του Καναδά συνομίλησαν με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Σε κοινή δήλωσή τους τόνισαν ότι το αμερικανικό σχέδιο αποτελεί μεν «βάση», αλλά απαιτεί σημαντική πρόσθετη εργασία, κυρίως σε ό,τι αφορά τους κινδύνους που δημιουργούν οι προτεινόμενοι περιορισμοί στην ουκρανική στρατιωτική ισχύ. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν σε ξεχωριστή του δήλωση αναγνώρισε κι αυτός το υπάρχον σχέδιο ως βάση για συζήτηση όχι όμως για τελική λύση.

Όπως έχουν τα πράγματα, οι όροι που θέτει το σχέδιο είναι ανησυχητικοί. Το σημείο στο οποίο οι Ευρωπαίοι θα επιμείνουν πραγματικά είναι το μέγεθος του ουκρανικού στρατού. Σύμφωνα με ένα πρόσωπο που είναι εξοικειωμένο με την αντιπρόταση που ετοιμάζει η ευρωπαϊκή πλευρά, δεν μπορεί να υπάρχει κανένας περιορισμός σε αυτό το θέμα για τους Ουκρανούς, και την μελλοντική τους ασφάλεια.

Ο Φινλανδός Αλεξάντερ Στουμπ, ο οποίος θεωρείται ότι έχει επίσης την προσοχή του Τραμπ, δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι δεν γνώριζαν καν το σχέδιο. Εξέφρασε τις αντιρρήσεις τους χωρίς περιστροφές.

«Αυτό το ειρηνευτικό σχέδιο είναι ελλιπές και ασυνεπές», δήλωσε ο πρόεδρος στο φινλανδικό ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο YLE. «Η πρόταση, όπως έχει, έχει πολλά μειονεκτήματα -σίγουρα δεν θα εγκριθεί στην τρέχουσα μορφή της».

Το τελεσίγραφο Τραμπ

Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ έχει θέσει την Ημέρα των Ευχαριστιών- 27 Νοεμβρίου ως προθεσμία για αποδοχή της συμφωνίας κατά βάση από την Ουκρανία. Η χρονική αυτή πίεση, σε συνδυασμό με μια περίοδο πολιτικής αναταραχής στο εσωτερικό της Ουκρανίας λόγω σκανδάλων διαφθοράς, δημιουργεί ένα πλεονέκτημα για την Ουάσιγκτον στις διαπραγματεύσεις.

Όπως αναφέρουν Αμερικανοί αξιωματούχοι, η εσωτερική αδυναμία του Ζελένσκι ενδέχεται να τον καταστήσει πιο πρόθυμο να αποδεχτεί έναν συμβιβασμό. Παράλληλα, υπάρχει ανησυχία ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να περιορίσει την παροχή ζωτικών πληροφοριών προς την Ουκρανία για στρατιωτικούς σκοπούς, ασκώντας πίεση για να γίνει δεκτό το σχέδιο.

Ο Αμερικανός πρόεδρος όμως έδειξε να μαλακώνει την στάση του με νέες δηλώσεις του έξω από τον Λευκό Οίκο. Εξερχόμενος από τον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ ρωτήθηκε αν το σχέδιο που πρότειναν οι ΗΠΑ αποτελεί τελική προσφορά προς την Ουκρανία. Η απάντησή του ήταν κατηγορηματική: «Όχι, καθόλου». Πρόσθεσε ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει ειρήνη «που θα έπρεπε να είχε επιτευχθεί εδώ και πολύ καιρό», υποστηρίζοντας ότι ο πόλεμος δεν θα είχε ξεσπάσει ποτέ εάν ο ίδιος ήταν πρόεδρος το 2022.

Σε μια πιο αινιγματική φράση, ανέφερε πως μετά τη συμφωνία ο Ζελένσκι «μπορεί να συνεχίσει να πολεμά με όλη του την καρδιά», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικών επιχειρήσεων υπό διαφορετικό πλαίσιο ασφαλείας, χωρίς την στήριξη των ΗΠΑ, ενδεχομένως.

Ο Ζελένσκι, σε δραματικό διάγγελμα την Παρασκευή προς τον ουκρανικό λαό, αναγνώρισε ότι η χώρα βρίσκεται μπροστά σε «μία από τις πιο δύσκολες στιγμές της ιστορίας της» και μίλησε για μια «επώδυνη επιλογή»: είτε απώλεια της αξιοπρέπειας είτε απώλεια ενός βασικού συμμάχου. Ωστόσο δεσμεύτηκε να συνεχίσει «εποικοδομητικά» τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ.