Αλί Χαμενεΐ: Νεκρός ο ηγέτης του Θεοκρατικού καθεστώτος – Ποιός ήταν ο άνθρωπος ,νούμερο ένα στόχος των Αμερικάνων και των ισραηλινών 

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ο Χαμενεΐ ήταν γιος ενός ανήλικου κληρικού χωρίς μεγάλη οικονομική επιφάνεια στην πόλη-ιερό του ανατολικού Ιράν, τη Μασάντ! Ποιoς όμως είναι ο Άνθρωπος που εξόντωσε ο Τράμπ.

Έκανε τα πρώτα του βήματα στην πολιτική στις αρχές της δεκαετίας του 1960, όταν ο τότε σάχης Μοχάμεντ Ρεζά Παχλεβί ξεκίνησε ένα σημαντικό μεταρρυθμιστικό έργο που απορρίφθηκε, όμως σε μεγάλο βαθμό από τον συντηρητικό κλήρο της χώρας.Ως νεαρός φοιτητής θρησκευτικών στο κέντρο θεολογίας, Κομ, ο Χαμενεΐ είχε εντρυφήσει στις παραδόσεις του σιιτικού Ισλάμ και στη ριζοσπαστική νέα σκέψη του αναδυόμενου ηγέτη της συντηρητικής αντιπολίτευσης, Αγιατολάχ Ρουχόλα Χομεϊνί.

Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο Χαμενεΐ διηύθυνε μυστικές αποστολές για τον Χομεϊνί, ο οποίος είχε εξοριστεί και οργάνωνε δίκτυα ισλαμιστικού ακτιβισμού. Ο Χομεϊνί δεν ήταν η μόνη επιρροή του. Αν και δηλωμένος λάτρης της δυτικής λογοτεχνίας, ιδιαίτερα του Λέοντα Τολστόι, του Βίκτορα Ουγκώ και του Τζον Στάινμπεκ, είχε επηρεαστεί από τις αντιαποικιακές ιδεολογίες της εποχής και το αντιδυτικό συναίσθημα που συχνά τις συνόδευε.

Όπως υπενθυμίζει ο Guardian, ήρθε σε επαφή με στοχαστές που προσπαθούσαν να συνδυάσουν τον μαρξισμό και τον ισλαμισμό για να δημιουργήσουν νέες ιδεολογικές αναφορές, του άρεσαν έργα που περιέγραφαν την «δυτικοποίηση» της χώρας του και μετέφρασε έργα του Αιγύπτιου συγγραφέας και ηγετικού στελέχους της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, Σαγίντ Κουτμπ στα Φαρσί.Παρά το γεγονός ότι φυλακίστηκε επανειλημμένα από τις υπηρεσίες ασφαλείας του Ιράν, ο Χαμενεΐ κατάφερε να συμμετάσχει στις μαζικές διαμαρτυρίες του 1978 που τελικά έπεισαν τον σάχη να φύγει και επέτρεψαν στον Χομεϊνί να επιστρέψει.Όντας «προστατευόμενος» του κληρικού κατάφερε να «αναρριχηθεί» γρήγορα στην ιεραρχία του ριζοσπαστικού καθεστώτος που κατέλαβε την εξουσία. Τελικά μέχρι το 1981, αφού επέζησε από μια απόπειρα δολοφονίας που του στέρησε τη χρήση όπλου, είχε καταφέρει να κερδίσει τις εκλογές αξίωμα του προέδρου.

Ο θάνατος του μέντορά του το 1989

Όταν ο Χομεϊνί πέθανε το 1989 και αφού άλλες το Σύνταγμα – ώστε να επιτραπεί σε κάποιον με χαμηλότερα κληρικά προσόντα να αναλάβει τον ρόλο με πολύ μεγαλύτερες εξουσίες από ό,τι πριν – ο Χαμενεΐ επιλέχθηκε ως διάδοχός του.Ο Χαμενεΐ άδραξε την ευκαιρία και αξιοποίησε γρήγορα αυτές τις εξουσίες για να εδραιώσει τον έλεγχό του επί του κατακερματισμένου μηχανισμού του μετεπαναστατικού κράτους του Ιράν.

Μια βάση εξουσίας ήταν το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), η «καρδιά» του νέου καθεστώτος και μια ισχυρή στρατιωτική, κοινωνική και οικονομική δύναμη.Ο Χαμενεΐ, όμως, δεν επαναπαύθηκε στους Φρουρούς για την εδραίωσή του. Βρήκε πολλούς ισχυρούς συμμάχους.

Εξαλείφοντας αντιπάλους και ανταμείβοντας τους πιστούς

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, ενίσχυσε περαιτέρω την κυριαρχία του, εξαλείφοντας τους αντιπάλους και ανταμείβοντας τους ανθρώπους που θα έμεναν πιστοί σε αυτόν. Ακόμα και ποιητές που κάποτε ο Χαμενεΐ θαύμαζε έγιναν στόχος των υπηρεσιών ασφαλείας.Οι αντιφρονούντες στο εξωτερικό κυνηγήθηκαν και η σχέση με τη Χεζμπολάχ, την οποία οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν βοηθήσει να εδραιωθεί μετά την επανάσταση, ενισχύθηκε.

Όταν το 1997, ο Μοχάμεντ Χαταμί, ένας μεταρρυθμιστής υποψήφιος, κέρδισε την προεδρία με σαρωτική νίκη, ο Χαμενεΐ του επέτρεψε να έχει σε ένα βαθμό ελευθερία δράσης, αλλά εργάστηκε σκληρά για να προστατεύσει τον πυρήνα του καθεστώτος και την ιδεολογία του από οποιαδήποτε σοβαρή πρόκληση.

Παρόλα αυτά, δεν εμπόδισε τον Χαταμί να προσεγγίσει την Ουάσινγκτον σε μια -τελικά αποτυχημένη – προσπάθεια για την οικοδόμηση καλύτερων σχέσεων στον απόηχο της 11ης Σεπτεμβρίου και ακολουθώντας το παράδειγμα του Χομενέι, είπε «όχι» τα όπλα μαζικής καταστροφής.

Ο Μικρός Σατανάς

Την ίδια ώρα, όμως υποστήριξε επίσης τις προσπάθειες των Φρουρών της Επανάστασης να προκαλέσουν απώλειες στις αμερικανικές δυνάμεις στο Ιράκ μετά την εισβολή τους το 2003 και να επεκτείνει την ιρανική επιρροή στη γειτονική χώρα.Αυτό σηματοδότησε την περαιτέρω επέκταση της στρατηγικής του να βασίζεται σε μία μέθοδο προβολής της ισχύος του δι’ αντιπροσώπων σε όλη την περιοχή. Την περίοδο αυτή και συγκεκριμένο το 1979 το Ισραήλ εμφανίστηκε από τους επαναστάτες ως Μικρός Σατανάς και ως Μεγάλος Σατανάς των ΗΠΑ.

Η επένδυση στον Άξονα της Αντίστασης

Στην εξωτερική του πολιτική, ο Χαμενεΐ επέλεξε να επενδύσει στον Άξονα της Αντίστασης – τη Χαμάς στη Γάζα, τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, τους Χούθι στην Υεμένη, μια ετερόκλητη ομάδα ισλαμικών μαχητικών πολιτοφυλακών στη Συρία και το Ιράκ. Τον Άξονα της Αντίστασης, όμως συνέτριψε τελικά το ισραηλινό σφυροκόπημα, την ώρα που η ιστορική συμμαχία του Ιράν με τη Δαμασκό κατέρρευσε με την πτώση του Μπασάρ αλ-Άσαντ τον Δεκέμβριο.

Τα διαδοχικά κύματα αναταραχών στο εσωτερικό της χώρας του έχουν αντιμετωπιστεί με άγρια καταστολή, ενώ αντιδράσεις έχουν προκληθεί και για το σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα. Αυτό, σε συνδυασμό με την επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών, έχει απογοητεύσει πολλούς πρώην υποστηρικτές της ηγεσίας του και έχει διευρύνει την υπάρχουσα αναταραχή.

Για τη Δύση, ο ίδιος αποτελεί μια οιονεί προσωποποίηση του σκότους.

Ως ανώτατος ηγέτης του Ιράν, προωθεί το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ενισχύει το στρατηγικό βάθος της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή, μέσω του «Άξονα της Αντίστασης». Συσφίγγει τις συμμαχίες με τη Ρωσία και την Κίνα. Αντιμετωπίζει με ωμή καταστολή τους αμφισβητίες στο εσωτερικό.

Πλέον εμφανίζεται πρόθυμος ακόμη και για μετωπική σύγκρουση -εάν χρειαστεί- με το «σιωνιστικό καθεστώς», τον «αιώνιο εχθρό».

Είναι αυτός που έδωσε το τελικό «πράσινο φως» για την πρωτοφανή επίθεση κατά του Ισραήλ, στις 13 Απριλίου, σε απάντηση της ισοπέδωσης του ιρανικού προξενικού γραφείου στη Δαμασκό, η οποία αποδίδεται ευρέως στο Ισραήλ.

Τη θέση του απηχούν οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης, στην τελευταία προειδοποίησή τους για αλλαγή του πυρηνικού δόγματος της Τεχεράνης.

Η φρικαλέα επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου -που αποτέλεσε θρυαλλίδα για τα ασύμμετρα στρατιωτικά αντίποινα της κυβέρνησης Νετανιάχου στην μαρτυρική Λωρίδα της Γάζας- ερμηνεύτηκε εξ αρχής ως γεωπολιτική ιρανική «σφήνα».

Στο φόντο ήταν η πορεία της ιστορικής προσέγγισης του Τελ Αβίβ και του σουνιτικού βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας, υπό τις «ευλογίες» των ΗΠΑ, λίγους μήνες μετά την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Τεχεράνης και Ριάντ, με μεσολάβηση της Κίνας.

Τα δε επισήμως «ορφανά» και επιχειρησιακά περιορισμένα αντίποινα του Ισραήλ έναντι του Ιράν, τα ξημερώματα της 19ης Απριλίου, ανήμερα των 85ων γενεθλίων του Χαμενεΐ, θεωρήθηκαν σημειολογικά ένα «φαρμακερό δώρο» από το Τελ Αβίβ.

Ιράν: Η ρευστή επόμενη ημέρα

Η κατάρρευση της πολυεθνούς συμφωνίας για τα πυρηνικά του Ιράν και η επαναφορά των αμερικανικών κυρώσεων επί προεδρίας Τραμπ, το 2018, αποτέλεσε κρίσιμη καμπή.

Οι προσπάθειες αναβίωσής της επί προεδρίας Μπάιντεν δεν έχουν καρποφορήσει, εντείνοντας τους φόβους για τις πραγματικές σημερινές δυνατότητες του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Στο υφιστάμενο πολεμικό σκηνικό, παραμένει άγνωστο εάν θα δράσουν αποτρεπτικά οι νέες δυτικές κυρώσεις.

Η δεινή κατάσταση της ιρανικής οικονομίας και η καταπάτηση των ατομικών ελευθεριών φέρνει εν τω μεταξύ με όλο και μεγαλύτερη ορμή τον ταχέως αυξανόμενο νεαρό πληθυσμό του Ιράν αντιμέτωπο με το καθεστώς.

Στις πρόσφατες κινητοποιήσεις υπέρ του εκδημοκρατισμού, ο Χαμενεΐ βρέθηκε στο «κάδρο».

Το σύνθημα «θάνατος στον δικτάτορα» ήταν ειδικά… αφιερωμένο σε αυτόν. Άλλα ήταν κατά των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.

Πολλοί μιλούν για αποτυχία του Χαμενεΐ και απονομιμοποίηση στο Ιράν του πολιτικού ισλάμ.

Το καταδεικνύει η όλο και μεγαλύτερη αποχή από τις κάλπες στις τελευταίες εκλογές-παρωδία, σε μια χώρα που οι μετριοπαθείς έχουν πλήρως περιθωριοποιηθεί.

Με τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν πια 85 ετών και με την κατάσταση της υγείας του να περιγράφεται ως κακή, όλο και περισσότεροι στρέφουν το βλέμμα τους στην επόμενη ημέρα.

Άλλοι με τρόμο και άλλοι με ελπίδα.

Διάδοχος δεν έχει οριστεί και από τους πιθανούς κανείς δεν είναι χαρισματικός για να ενώσει μια χώρα διχασμένη.

Ως συνεχιστή του έργου του ο Αλί Χαμενεΐ προωθεί τον 54χρονο γιό του, Μοτζαμπά, σε μια δυναστική διαδοχή. Έτερο όνομα που έχει ακουστεί είναι αυτό του σκληροπυρηνικού προέδρου-κληρικού Εμπραχίμ Ραΐσι.

Σε κάθε περίπτωση, οι φόβοι εντείνονται ότι τα νήματα της εξουσίας θα κινούν οι πανίσχυροι πια Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης, που έχουν ως κύρια αποστολή την προστασία του θεοκρατικού καθεστώτος.

Όμως μοιραία, αναφέρουν σε πρόσφατη έκθεση οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, η διαδοχή του Χαμενεΐ «θα μπορούσε να θέσει υπό αμφισβήτηση ένα σύστημα που χαρακτηρίζεται από φραξιονισμό των ελίτ».