«Δεν μπορώ να ζήσω με κάποιον που δεν μπορεί να ζήσει χωρίς εμένα»: Ποια ήταν η ακτιβίστρια Ναντίν Γκόρντιμερ

Σαν σήμερα, πριν από 101 χρόνια, γεννήθηκε η Ναντίν Γκόρντιμερ, μια από τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες του 20ού αιώνα. Με τη γραφή της, πρότεινε έναν νέο τρόπο σκέψης και, μέσω της κοινωνικής της προσφοράς, έδωσε φωνή σε εκείνους που δεν είχαν.
Στις 20 Νοεμβρίου 1923, γεννήθηκε στη Νότια Αφρική η Ναντίν Γκόρντιμερ, μια συγγραφέας που στο μέλλον θα τιμούσαν με τις πιο εξέχουσες λογοτεχνικές διακρίσεις και θα γινόταν μία από τις σημαντικότερες φωνές ενάντια στις φυλετικές διακρίσεις.
Διαβάστε επίσης: Ακτιβιστές φόρεσαν πορτοκαλί γιλέκο σε αρχαιοελληνικό άγαλμα στο Βρετανικό Μουσείο (video)
Αν και μεγάλωσε στη Νότια Αφρική, η καταγωγή της ήταν από την Αγγλία και τη Ρωσία. Οι γονείς της, ως Εβραίοι, είχαν βιώσει έντονα τον φυλετικό ρατσισμό. Γνωρίστηκαν στη Νότια Αφρική, όπου είχαν καταφύγει σε μικρή ηλικία, και από την αγάπη τους γεννήθηκε η Ναντίν.
Η επαφή της με τη συγγραφή ξεκίνησε όταν ήταν μόλις 9 ετών. Το ταλέντο της ήταν εμφανές, και στα 15 της χρόνια δημοσιεύτηκε το πρώτο της διήγημα. Κανείς δεν ήξερε ότι είχε γράψει διήγημα, πόσο μάλλον ότι θα δημοσιευόταν. Με δική της πρωτοβουλία το έστειλε, και η χαρά της όταν το είδε τυπωμένο ήταν απερίγραπτη, μεγαλύτερη ακόμη και από τη στιγμή που έλαβε το Νόμπελ, όπως έχει η ίδια εξομολογηθεί.
Συνολικά, δημιούργησε 10 συλλογές διηγημάτων και 14 μυθιστορήματα. Ωστόσο, στην ιστορία έμεινε κυρίως για το ακτιβιστικό της έργο και τη «δίψα» της να αλλάξει το καθεστώς φυλετικού ρατσισμού που κυριαρχούσε στη Νότια Αφρική.
Η ακτιβιστική δράση της Ναντίν Γκόρντιμερ
Το απαρτχάιντ, το καθεστώς φυλετικού διαχωρισμού που επιβλήθηκε στη Νότια Αφρική από το 1948 έως το 1991, επέβαλε στους πολίτες να ανήκουν σε συγκεκριμένες φυλετικές ομάδες και να αλληλεπιδρούν μόνο εντός αυτών, απαγορεύοντας τους διαφυλετικούς γάμους και τις συνυπάρξεις. Όσοι επιχείρησαν να αντισταθούν, συχνά έχασαν τη ζωή τους ή φυλακίστηκαν.
Η Ναντίν Γκόρντιμερ, με τον αγώνα της ενάντια σε αυτό το καθεστώς, είδε τα έργα της να γίνονται στόχος λογοκρισίας. Πρώτη φορά ήρθε αντιμέτωπη με αυτή το 1976, όταν ως ενεργό μέλος της ακτιβιστικής κοινότητας δεν δίστασε να εκφράσει την απέχθειά της για το απαρτχάιντ. Πολλά από τα βιβλία της είχαν απαγορευτεί για δεκαετίες, αλλά όπως τόνιζε η ίδια, «Η λογοκρισία μπορεί να πλήττει τη λογοτεχνία, αλλά η λογοτεχνία δεν περιορίζεται από τη λογοκρισία».
Από το 1960, όταν είδε τη σύλληψη της φίλης της, Μπέττυ ντυ Τουά, λόγω του απαρτχάιντ, αποφάσισε να αφιερώσει τη ζωή και το έργο της στην κατάργηση αυτού του άδικου και απάνθρωπου διαχωρισμού. Αν και πάντα αντιπαθούσε το καθεστώς της φυλετικής διάκρισης, η Ναντίν Γκόρντιμερ ήθελε να γίνει μέρος της φωνής που ζητούσε αλλαγή, μια αλλαγή που, αν και καθυστέρησε 43 χρόνια, τελικά ήρθε.
Οι σημαντικές διακρίσεις και το γαλήνιο τέλος της γυναίκας που έγινε η φωνή της αλλαγής
Το 1974, η Ναντίν τιμήθηκε με το λογοτεχνικό βραβείο Μπούκερ, μία από τις πιο σπουδαίες διακρίσεις στον κόσμο της λογοτεχνίας, για το μυθιστόρημά της “Ο Συντηρητής”, με το οποίο απέκτησε ευρεία αναγνώριση. Στα 68 της χρόνια, κατέκτησε τη μεγαλύτερη διάκριση όλων, το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Όπως αναφέρθηκε από τον Άλφρεντ Νόμπελ στην τελετή απονομής του 1991, η Ναντίν Γκόρντιμερ κέρδισε δικαίως αυτή την τιμή, καθώς «μέσα από την υπέροχη επική γραφή της, έχει προσφέρει σε μεγάλο βαθμό στην ανθρωπότητα».
Ακόμα και μετά την πτώση του απαρτχάιντ το 1991, η Ναντίν δεν εγκατέλειψε ποτέ την ακτιβιστική της δράση, συνεισφέροντας για την επίλυση διάφορων κοινωνικών προβλημάτων μέχρι τον θάνατό της το 2014. Στις 13 Ιουλίου 2014, η Ναντίν έφυγε ήσυχα, έχοντας τη βεβαιότητα ότι το έργο της απέδωσε καρπούς και ότι οι σοφές της φράσεις θα ενέπνεαν χιλιάδες ανθρώπους στο μέλλον, διδάσκοντάς τους τη σημασία της λογοτεχνίας και της ισότητας.
Όσα μάς έμαθε η σπουδαία νομπελίστρια
«Η αλήθεια δεν είναι πάντα όμορφη, αλλά η δίψα για αυτήν είναι».
«Ένας αληθινά ζωντανός άνθρωπος δεν μπορεί να παραμείνει ουδέτερος».
«Ο χρόνος είναι η αλλαγή. Μετράμε το πέρασμά του με το πόσο αλλάζουν τα πράγματα».
«Τα βιβλία δεν χρειάζονται μπαταρίες…»
«Έχω αποτύχει σε πολλά πράγματα, αλλά δεν φοβήθηκα ποτέ».
«Οι άνθρωποι δίνουν ο ένας στον άλλο πράγματα που δεν μπορούν να τυλιχτούν σε συσκευασίες δώρων».
«Το γράψιμο, δίνει νόημα στη ζωή».
«Οι εφημερίδες είναι η φρίκη, που συμβαίνει σε άλλους ανθρώπους».
«Ο καθένας καταλήγει να κινείται μόνος του προς τον εαυτό του».
«Τίποτα δεν ξεθωριάζει τόσο γρήγορα, όσο αυτό που είναι αμετάβλητο».
«Δεν γίνεται να φοβάσαι να κάνεις κάτι καλό, σε περίπτωση που προκύψει κάτι κακό».
«Ποιος είναι ο σκοπός της συγγραφής; Για μένα προσωπικά, είναι πραγματικά το να εξηγήσω το μυστήριο της ζωής, και το μυστήριο της ζωής περιλαμβάνει τα προσωπικά, τα πολιτικά, τις δυνάμεις που μας κάνουν αυτό που είμαστε, ενώ ταυτόχρονα υπάρχει και μια άλλη εσωτερική δύναμη που παλεύει να μας κάνει κάτι άλλο».
«Το συναίσθημα υπάρχει για εκείνους που δεν ξέρουν τι να κάνουν στην συνέχεια».
«Η τέχνη αψηφά την ήττα από την ίδια της την ύπαρξη, αντιπροσωπεύοντας τη γιορτή της ζωής, παρά τις προσπάθειες υποβάθμισης και καταστροφής της».
«(Η λογοτεχνία και η ζωγραφική) Αναζητούν την ακτίνα της τάξης και της λογικής στην αταξία, και τον απίστευτα σπάταλο και υπέροχα άχαρο χαρακτήρα της ζωής. Αυτό που όλοι οι καλλιτέχνες προσπαθούν να κάνουν, είναι να βγάλουν νόημα στη ζωή».
«Τίποτα τεκμηριωμένο από όσα γράφω ή λέω δεν είναι τόσο αληθινό όσο η μυθοπλασία μου».
«Δεν υπάρχει καλύτερη ηθική εξουσία από αυτή της θυσίας».
«Οι γραπτές λέξεις εξακολουθούν να έχουν την εκπληκτική δύναμη να αναδεικνύουν το καλύτερο και το χειρότερο στοιχείο της ανθρώπινης φύσης».
«Η καταστροφή είναι προσωπική, με τον τρόπο της, όπως είναι και η αγάπη».
«Η δημιουργική πράξη δεν είναι καθαρή. Η ιστορία την αποδεικνύει. Η ιδεολογία την απαιτεί. Η κοινωνία την επιβάλλει».
«Οι άνθρωποι, τα μόνα εγωκεντρικά ζώα που είναι ευλογημένα ή καταραμένα με αυτή την βασανιστική ανώτερη ικανότητα, πάντα ήθελαν να μάθουν το γιατί».
«Η επιτυχία, μερικές φορές μπορεί να οριστεί ως μια καταστροφή, που βρίσκεται σε αναμονή».






0 ΣΧΟΛΙΑ