Βίντεο: Κοσμοσυρροή για τη Μουριά στα Εξάρχεια στο αποχαιρετιστήριο γλέντι – Τέλος για το ιστορικό μαγαζί μετά από 111 χρόνια
Με τραγούδια, συγκίνηση και πλήθος κόσμου ολοκληρώθηκε το βράδυ του Σαββάτου η διαδρομή της ιστορικής «Μουριάς», ενός από τα παλαιότερα καφενεία της πρωτεύουσας. Το αγαπημένο στέκι, στη γωνία Καλλιδρομίου και Χαριλάου Τρικούπη, στα Εξάρχεια, κατέβασε οριστικά ρολά ύστερα από 111 χρόνια, παρά την κινητοποίηση πολιτών που επιχείρησαν να διασφαλίσουν τη συνέχιση της λειτουργίας του.
Από τις απογευματινές ώρες, δεκάδες άνθρωποι άρχισαν να καταφθάνουν στον χώρο, γεμίζοντας τόσο το εσωτερικό όσο και τον δρόμο μπροστά από το καφενείο. Κάτοικοι, παλιοί πελάτες και φίλοι της «Μουριάς» αντάλλαξαν αναμνήσεις, συζήτησαν και τραγούδησαν, αποχαιρετώντας ένα σημείο που είχε συνδεθεί με την καθημερινότητά τους.
Η είδηση του κλεισίματος απασχόλησε ακόμη και τον βρετανικό Guardian, ο οποίος παρουσίασε την ιστορία του καταστήματος και το χαρακτήρισε τελευταίο προπύργιο μιας αντισυμβατικής γειτονιάς που μεταμορφώνεται εξαιτίας της τουριστικής ανάπτυξης και του εξευγενισμού. Η «Μουριά» ξεκίνησε τη λειτουργία της το 1915 και εξελίχθηκε σε χώρο συνάντησης ανθρώπων διαφορετικών ηλικιών, επαγγελμάτων και αντιλήψεων. Από τα τραπέζια της πέρασαν λογοτέχνες, ποιητές, καλλιτέχνες, πολιτικοί, γιατροί και δικηγόροι, αλλά και πολίτες με ριζοσπαστικές απόψεις, που αναζητούσαν έναν τόπο ανεμπόδιστης συζήτησης.
Επί 44 χρόνια, υπεύθυνος για τη λειτουργία της ήταν ο Χρήστος Βανάς, ένας άνθρωπος λιγομίλητος, που στο παρελθόν εργαζόταν ως σερβιτόρος. Όπως περιέγραψε η βρετανική εφημερίδα, έφτανε καθημερινά στις επτά το πρωί για να ανοίξει, προτού προλάβει να απολαύσει τον δικό του καφέ. Κάθε Σάββατο, όμως, η ημέρα του ξεκινούσε ακόμη νωρίτερα. Η κόρη του, Αρετή Βανά, θυμήθηκε ότι από τις πέντε τα ξημερώματα εξυπηρετούσε εμπόρους και παραγωγούς της λαϊκής αγοράς της Καλλιδρομίου, προσφέροντάς τους τσίπουρο και άλλα ποτά για να ζεσταθούν πριν από την εργασία τους.
VIRAL
Για πολλούς θαμώνες, η απώλεια του καφενείου ισοδυναμεί με έναν προσωπικό αποχωρισμό. Ο συνταξιούχος δικηγόρος Νώντας Παπαγιάννης, που το επισκεπτόταν σχεδόν καθημερινά επί δύο δεκαετίες, δήλωσε στον Guardian: «Θα είναι σαν να πέθανε ένας φίλος».
Η αβεβαιότητα για το μέλλον της «Μουριάς» είχε ξεκινήσει την προηγούμενη άνοιξη, όταν έγινε γνωστό ότι οι ιδιοκτήτες του ακινήτου δεν θα ανανέωναν τη μίσθωση.
Ακολούθησε εκστρατεία διάσωσης, με περισσότερους από 7.500 πολίτες να υπογράφουν διαδικτυακό αίτημα προς το υπουργείο Πολιτισμού, ζητώντας να αναγνωριστεί το καφενείο ως προστατευόμενο στοιχείο πολιτιστικής κληρονομιάς.
Τον Ιούνιο του 2026, το Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων υποστήριξε ομόφωνα το αίτημα, ενώ θετική στάση κράτησαν και επαγγελματικοί οργανισμοί, ανάμεσά τους η Ένωση Επαγγελματιών Εστίασης Αθήνας. Παρά τις παρεμβάσεις, δεν ολοκληρώθηκαν εγκαίρως οι απαιτούμενες διαδικασίες ούτε εκδόθηκε προστατευτική απόφαση.
Το τέλος του ιστορικού καφενείου συμπίπτει με τη σταδιακή αλλαγή της φυσιογνωμίας των Εξαρχείων. Η γειτονιά, γνωστή για την πολιτική της ελευθερία, την καλλιτεχνική έκφραση και την εναλλακτική της ταυτότητα, βλέπει να πολλαπλασιάζονται τα τουριστικά καταλύματα, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, τα ξενοδοχεία, τα brunch spots και τα wine bars στο πλαίσιο του gentrification όπου εκτοπίζονται στοιχεία της ελληνικής κουλτούρας και παράδοσης στον βωμό ξένων συμφερόντων και στις πλάτες του απλού Έλληνα πολίτη που δεν μπορεί να αντέξει το κόστος μιας ολικής ανάπλασης στη γειτονιά του.
Η οικογένεια Βανά είχε επιλέξει να διατηρήσει αναλλοίωτο τον παραδοσιακό χαρακτήρα της «Μουριάς», χωρίς να μεταβάλει τις τιμές και τον κατάλογό της για να ακολουθήσει τις τουριστικές τάσεις.
Διαβάστε επίσης
«Ήμασταν σαν το τελευταίο οχυρό εδώ», ανέφερε χαρακτηριστικά η Αρετή Βανά στον Guardian, εκφράζοντας την ανησυχία της για την απώλεια της ιδιαίτερης ταυτότητας της περιοχής. Το τελευταίο σαββατιάτικο γλέντι αποτέλεσε τον επίλογο μιας ιστορίας μεγαλύτερης του ενός αιώνα. Όταν τελείωσαν τα τραγούδια και αποχώρησαν οι τελευταίοι επισκέπτες, η «Μουριά» έκλεισε τις πόρτες της, αφήνοντας πίσω της αναμνήσεις πολλών γενεών.
0 ΣΧΟΛΙΑ