Το τίμημα της αμέλειας στη «Βιολάντα»: 5 νεκρές γυναίκες για να μην καταβληθούν… 32.000 ευρώ

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η ιστορία της ελληνικής βιομηχανίας έχει βαφτεί πολλές φορές με το αίμα εργατών, όμως η τραγωδία στο εργοστάσιο της «Βιολάντα» φαίνεται πως ξεπερνά τα όρια του ατυχήματος και αγγίζει τα όρια της προκλητικής αδιαφορίας για την ανθρώπινη ζωή. Σήμερα ενώ ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης οδηγείται στις φυλακές μετά την προφυλάκισή του, οι λεπτομέρειες που έρχονται στο φως από τις καταθέσεις-φωτιά στη Διεύθυνση Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.) συνθέτουν το παζλ μιας προαναγγελθείσας καταστροφής. Δεν ήταν η «κακιά στιγμή» που σκότωσε τις πέντε γυναίκες στο υπόγειο του κτιρίου Β, αλλά μια σειρά από συνειδητές επιλογές εξοικονόμησης κόστους απέναντι σε θανάσιμους κινδύνους.

Η μοιραία προσφορά που «θάφτηκε» στα συρτάρια

Όλα θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί αν η ιδιοκτησία της εταιρείας είχε εισακούσει τις εκκλήσεις των ειδικών. Ένας μηχανολόγος μηχανικός από τη Λάρισα, με πολυετή εμπειρία στις εγκαταστάσεις αερίου, είχε κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου ήδη από τον περασμένο Οκτώβριο. Σε μια γραπτή προσφορά-ντοκουμέντο που απέστειλε στη «Βιολάντα», περιέγραφε μια κατάσταση που παρέπεμπε σε ωρολογιακή βόμβα. Οι δεξαμενές προπανίου δεν τηρούσαν τις νόμιμες αποστάσεις, η πίεση στο δίκτυο χαρακτηριζόταν ως «απαγορευτική», ενώ τα υλικά των σωληνώσεων ήταν παντελώς ακατάλληλα για τέτοια χρήση.

Το κόστος για τη ριζική αναβάθμιση και την ασφάλεια των υποδομών είχε εκτιμηθεί στις 32.000 ευρώ. Για μια επιχείρηση με τον τζίρο και την εμβέλεια της «Βιολάντα», το ποσό αυτό φαντάζει μηδαμινό μπροστά στην αξία της ανθρώπινης ζωής. Κι όμως, η ιδιοκτησία επέλεξε να αγνοήσει την προσφορά, καλώντας τον τεχνικό τον Ιανουάριο μόνο για την προμήθεια υλικών, προτιμώντας προφανώς ημίμετρα από μια ολιστική λύση. Η κατάθεση του μηχανικού είναι συγκλονιστική: περιγράφει ένα δίκτυο κατασκευασμένο από αγνώστους, γεμάτο τεχνικές ελλείψεις που καθιστούσαν την εγκατάσταση άκρως επικίνδυνη.

Η «οσμή του θανάτου» που έγινε καθημερινότητα

Ίσως το πιο εξοργιστικό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι οι υπεύθυνοι γνώριζαν για τη διαρροή τουλάχιστον από τον Μάιο του 2024. Επί εννέα μήνες, το υγραέριο «ποτιζε» τους τοίχους του εργοστασίου, προκαλώντας ζαλάδες και δυσφορία στο προσωπικό. Μια εργαζόμενη περιγράφει με ανατριχιαστικό τρόπο πώς αναγκαζόταν να μπαίνει στην τουαλέτα βάζοντας τη μπλούζα της μπροστά στη μύτη της για να μην εισπνέει το αέριο. Όταν εξέφρασε τους φόβους της για έκρηξη στον προϊστάμενό της, εκείνος την καθησύχασε με μια κενή περιεχομένου υπόσχεση: «Μη φοβάσαι, είμαι εγώ εδώ για εσάς».

Η αμέλεια δεν σταματούσε εκεί. Στις αρχές Ιανουαρίου, ο υδραυλικός του εργοστασίου –ο οποίος, σύμφωνα με τις καταθέσεις, δεν διέθετε καν πτυχίο– ζήτησε από τον Λαρισαίο μηχανικό να ελέγξει με φορητή συσκευή τους χώρους, επιβεβαιώνοντας πως η οσμή ήταν πλέον ανυπόφορη. Ο έλεγχος αποκάλυψε πως η ηλεκτροβάνα, η οποία θα έπρεπε να κλείνει αυτόματα την παροχή σε περίπτωση διαρροής, δεν ήταν καν συνδεδεμένη στον κεντρικό κλάδο, ούτε στον πίνακα ελέγχου. Ουσιαστικά, τα συστήματα ασφαλείας ήταν «διακοσμητικά», την ώρα που το σύστημα αυτόματης πυρόσβεσης στις δεξαμενές παρέμενε ανενεργό.

Η στιγμή της έκρηξης και η δικαστική κρίση

Το μεσημέρι της Τετάρτης, ο ιδιοκτήτης της μπισκοτοβιομηχανίας βρέθηκε ενώπιον του Ανακριτή, αντιμέτωπος με ένα αναβαθμισμένο κατηγορητήριο που αντικατοπτρίζει τη βαρύτητα της αμέλειας. Μετά από μια μαραθώνια απολογία πέντε ωρών, κρίθηκε προφυλακιστέος. Οι μαρτυρίες των εργαζομένων που επέζησαν περιγράφουν το απόλυτο χάος: ένας κρότος σαν χειροβομβίδα, το φως που σβήνει ακαριαία, αντικείμενα που εκτοξεύονται και φωνές στο σκοτάδι που καλούν σε βοήθεια. Πέντε γυναίκες δεν κατάφεραν ποτέ να βγουν από αυτό το κτίριο, θύματα μιας κερδοφορίας που τέθηκε πάνω από τους κανόνες ασφαλείας.

Την ώρα που η Δικαιοσύνη έπαιρνε τις πρώτες της αποφάσεις, μια ανακοίνωση 256 υπαλλήλων της εταιρείας προκάλεσε αίσθηση. Οι εργαζόμενοι στάθηκαν στο πλευρό του εργοδότη τους, περιγράφοντάς τον ως «συνοδοιπόρο στις δύσκολες στιγμές». Η κίνηση αυτή, αν και μπορεί να ερμηνευθεί ως πράξη αλληλεγγύης ή φόβου για την επόμενη μέρα της επιχείρησης, προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση των συγγενών των θυμάτων.

Η κραυγή των ορφανών

Το ξέσπασμα του γιου της Αγάπης Μπουρνόβα, μιας εκ των πέντε θυμάτων, αποτυπώνει το μέγεθος του κοινωνικού τραύματος. Με μια ανάρτηση που «ράγισε» τις οθόνες, υπενθύμισε σε όσους έσπευσαν να υπερασπιστούν τον ιδιοκτήτη, ότι οι δρόμοι της μικρής τους κοινωνίας θα διασταυρώνονται πάντα με τα μάτια των ορφανών και των χήρων. Η ηθική διάσταση της υπόθεσης είναι πλέον εξίσου βαριά με την ποινική. Οι τάφοι των πέντε γυναικών θα θυμίζουν για πάντα ότι η ασφάλεια στην εργασία δεν είναι μια «απαγορευτική δαπάνη», αλλά η στοιχειώδης υποχρέωση κάθε ανθρώπου που καλεί άλλους να εργαστούν για εκείνον.

Η υπόθεση της «Βιολάντα» αποτελεί πλέον το θλιβερό ορόσημο για το τι σημαίνει έλλειψη ελέγχου και εταιρική ανευθυνότητα. Καθώς η έρευνα συνεχίζεται για να διαπιστωθεί αν υπάρχουν και άλλοι εμπλεκόμενοι υπάλληλοι που έκαναν τα «στραβά μάτια», η κοινωνία απαιτεί μια δικαιοσύνη που δεν θα μείνει μόνο στα χαρτιά, αλλά θα αποτελέσει μήνυμα προς κάθε εργοδοσία: η ζωή των εργαζομένων δεν κοστολογείται, δεν παζαρεύεται και δεν θυσιάζεται στον βωμό των ισολογισμών.